Volgens de VN zijn nu 88 duizend inwoners vertrokken uit de enclave richting Armenië. De organisatie gaf vrijdag aan er rekening mee te houden dat in de komende dagen uiteindelijk alle bewoners het gebied zullen verlaten. Weinig Armeniërs hechten enige waarde aan de bewering van de regering in Bakoe dat zij niet hoeven te vrezen voor hun veiligheid.
De VN gingen er aanvankelijk van uit dat maximaal negentigduizend vluchtelingen naar Armenië zouden komen. Maar gezien de massale uittocht is die verwachting bijgesteld. ‘We zijn klaar voor maximaal honderdtwintigduizend personen’, aldus Kavita Belani, het hoofd van de UNHCR in Armenië.
Vorige week viel Nagorno-Karabach, dat bijna dertig jaar werd geregeerd door Armeense separatisten, na een militair offensief van Azerbeidzjan. Maandag hadden nog slechts vijfduizend bewoners de enclave verlaten. De regering besloot donderdag het bestuur te ontbinden en het republiekje, dat werd gesteund door Armenië, op te heffen per 1 januari 2024. Deze maatregel wekte weinig vertrouwen bij de duizenden bewoners die nog niet gevlucht waren .
Een belangrijke adviseur van de Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev probeerde de inwoners gerust te stellen. ‘Wij zouden graag willen dat ze blijven’, aldus buitenlandadviseur Hikmet Hajiyev tegen de Canadese omroep CBC. ‘Azerbeidzjan blijft de bevolking verzekeren dat hun veiligheid gegarandeerd is. Azerbeidzjani’s en Armeniërs moeten in waardigheid naast elkaar leven en met wederzijds respect.’
Ook de Azerbeidzjaanse ambassadeur in Londen, Elin Suleymanov, deed een oproep aan de inwoners van de enclave om niet op de vlucht te slaan. ‘Wat moet Azerbeidzjan doen?’, aldus de ambassadeur tegen persbureau Reuters. ‘We kunnen ze niet met geweld tegenhouden maar we moedigen niemand aan om te vertrekken.’ Suleymanov probeerde ook de vrees weg te nemen dat de Armeniërs tot derderangs burgers zullen degraderen en vervolgd zullen worden.
Veel Armeniërs zijn bang dat de enclave etnisch gezuiverd zal worden en dat het gebied zal worden overgenomen door Azerbeidzjaanse inwoners. De Armeense premier Nikol Pasjinjan noemde de massale vlucht van de bange bevolking ‘een directe daad van etnische zuivering’. Bakoe wees er echter op dat de inwoners vrijwillig kozen om te vertrekken.
De arrestatie van de oud-leider van Nagorno-Karabach, Ruben Vardanyan, donderdag baart ook veel bewoners van het gebied zorgen. De miljardair, die er tot begin dit jaar aan de macht was, werd bij de grens met Armenië aangehouden omdat ook hij de enclave wilde verlaten. Hij werd overgebracht naar Bakoe waar hij worden berecht. Vardanyan is onder andere financiering van ‘terrorisme’ ten laste gelegd.
De oud-leider kan worden veroordeeld tot veertien jaar gevangenisstraf. De aanhouding duidt erop dat de Azerbeidzjaanse regering voormalige bestuurders van de enclave, die internationaal nooit werd erkend, hard wil gaan aanpakken. Een oud-minister van Buitenlandse Zaken, David Babayan, heeft al aangekondigd dat hij zich zal overgeven aan de Azerbeidzjaanse autoriteiten omdat een onderzoek naar hem is gestart.
Babayan is nu adviseur van de president van Nagorno-Karabach, Samvel Shakhramanyan. In de komende weken zal duidelijk moeten worden of de Azerbeidzjaanse regering ook hem en andere leden van de regering zal proberen te berechten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden