Wie in Zweden verklapt dat hij wordt uitbetaald in euro’s, kan tegenwoordig op jaloerse blikken rekenen. De Zweedse kroon verliest namelijk alsmaar aan waarde ten opzichte van zijn grote Europese broer. Een euro kost nu 11,79 kronen, twee jaar geleden was dat 10,20.
Door de zwakke kroon worden allerlei uit Europa geïmporteerde producten in de supermarkt een stuk duurder. Om over een stedentrip naar Helsinki of Berlijn nog maar te zwijgen. Tel daarbij op de kwakkelende economie en de hoge hypotheekrentes en het is geen wonder dat de vraag bovendrijft of de Zweden niet alsnog voor de euro moeten kiezen.
Zweden hield in 2003 een referendum over de euro, waarbij 56 procent de munt afwees. Vorige week berichtte de krant Dagens Nyheter op basis van een onderzoek van Ipsos dat er iets aan het schuiven is: nog slechts 47 procent is tegen, een minderheid dus. Een derde wil zeker de euro en de rest weet het niet.
Ook veel bedrijven willen de euro. Investeerder Christer Gardell noemde de kroon eerder in een geruchtmakend interview met persbureau TT een ‘kleine schijtvaluta’. ‘Het maakt niet uit hoe we dit land besturen. Een kleine junkmunteenheid zal altijd ondergewaardeerd zijn. En daarmee zullen we armer zijn dan we zouden moeten zijn.’
Ook Volvo-baas Carl-Henric Svanberg mengde zich deze maand in het debat. ‘Zweden heeft een van de beste economieën van Europa, maar de kroon lijkt zijn eigen weg te gaan, ongeacht wat de Riksbank (de Centrale Bank) doet. Als de kroon onbetrouwbaar is, zal het voor buitenlandse spelers ook moeilijk zijn om te beoordelen of het de moeite waard is hier te investeren’, zei hij in Dagens Nyheter.
Tegenstemmen zijn er in ruime mate. Veel experts wijzen erop dat Zweden met de euro niet meer zijn eigen monetaire beleid kan voeren. De Riksbank is de oudste centrale bank ter wereld. Daarnaast houden de Zweden van hun onafhankelijke positie, die met de (misschien) naderende Navo-toetreding toch al in het geding is.
Mattias Svensson van Svenska Dagbladet denkt dat de crisis te bezweren is met een beter monetair beleid. Daarop hopen is nog altijd beter dan een sprong naar de ‘fragiele’ euro, waarvan de deelnemende landen zich niet houden aan de begrotingsregels. De gemiddelde staatsschuld van de eurolanden ligt op 100 procent van het bbp, terwijl die in Zweden op 17 procent ligt. ‘De argumenten tegen de Zweedse toetreding tot de muntunie zijn verzwakt, maar dat betekent nog niet dat het leuker is geworden om ja te zeggen. Helaas niet.’
Een nieuw referendum zal waarschijnlijk pas worden uitgeschreven als de stemming langdurig is veranderd. ‘Ik denk niet dat deze kwestie de komende jaren op tafel zal komen’, zei minister voor Economische Zaken Elisabeth Svantesson.
Volgens columniste Ylva Nilsson van tabloid Expressen is het echter niet verstandig om het debat af te houden. ‘Toen de Zweden deze zomer naar het buitenland gingen merkten ze zelf in hun portemonnee dat de kroon nu al tien jaar aan waarde verliest’, aldus Nilsson. ‘Misschien is dat voldoende. Minister Svantesson moet oppassen. De groeiende steun voor de euro onder de Zweden kan uiteindelijk alle intelligente argumenten voor of tegen platwalsen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden