Dat staat in het tweede rapport Een zeker bestaan II van de Commissie sociaal minimum. In die commissie zitten onder meer wetenschappers en experts van het Nibud en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).
De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren meer verantwoordelijkheid bij gemeenten gelegd voor het ondersteunen van financieel kwetsbare inwoners. Gemeenten mogen hun eigen beleid bepalen als het gaat om deze ondersteuning. Het kan voorkomen dat je in de ene plaats subsidie ontvangt voor je kunstgebit en in de andere niet.
Ook komt het voor dat een huishouden in de ene gemeente recht heeft op een inkomenstoeslag van 120 euro als het inkomen minstens een jaar lager is dan 130 procent van het sociaal minimum. In een andere gemeente krijgt iemand 270 euro als het inkomen minstens drie jaar lager is dan 120 procent van het sociaal minimum.
Hierdoor zijn grote onderlinge verschillen ontstaan. Mensen die in dezelfde financiële situatie zitten maar in een andere gemeente wonen, krijgen niet dezelfde behandeling.
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) sluit zich aan bij de bevindingen. "Gemeenten hebben de afgelopen periode vele pleisters geplakt, omdat de landelijke basis niet op orde is", stelt de VNG in een reactie. "Ze zien dat hun inwoners niet meer rondkomen en hebben allerlei tijdelijke maatregelen getroffen om hen te helpen."
Dit heeft ertoe geleid dat sommige mensen langs 23 verschillende loketten moeten om de juiste hulp voor zichzelf te regelen. Betrokkenen noemen dit ook wel de 'bijstandsbingo'.
Het bijstandsbeleid wordt tegelijkertijd steeds meer een afspiegeling van de lokale politieke kleur, ziet de Dordtse wethouder Peter Heijkoop (Armoede en Schulden). "In linksere gemeenten is doorgaans een ruimhartiger armoedebeleid dan in rechtsere gemeenten", zegt hij.
Volgens de commissie moet de overheid ervoor zorgen dat mensen genoeg inkomen hebben en dat ze weten waar ze hulp kunnen vragen. "Financiële bestaanszekerheid gaat niet alleen om voldoende inkomen, maar het stelsel moet ook voorspelbaarder en toegankelijker, zodat huishoudens ook echt krijgen waar ze recht op hebben", zegt commissievoorzitter Godfried Engbersen.
De overheid wil ondersteuning op maat bieden, maar hierdoor verdwalen mensen juist in een doolhof van regelingen en initiatieven.
Het is voor mensen onduidelijk waar ze wel of geen recht op hebben. Hierdoor komt het voor dat ze geld mislopen of juist geld ontvangen waar ze geen recht op hebben, met als gevolg dat ze alles kunnen terugbetalen.
De Commissie sociaal minimum ziet verschillende oplossingen. Mensen zouden vooraf meer zekerheid moeten krijgen als ze recht hebben op een regeling. De verantwoordelijkheid kan weer terug naar het Rijk worden geschoven zodat de burger niet te veel verantwoordelijkheid krijgt. Ook kan het stelsel simpeler.
De afgelopen jaren zijn er strengere regels gekomen voor mensen die financieel kwetsbaar zijn. Dit beleid bestaat om mensen aan te moedigen om harder op zoek te gaan naar een baan en sneller tevreden te zijn met een baan. Deze strengere regels kunnen werkzoekenden ook tegenwerken door te zorgen voor een te hoge druk, stress en inkomensonzekerheid.
Deze prikkels voor activering gaan er volgens het rapport te veel van uit dat iedereen kan werken. Ze houden niet genoeg rekening met mensen die bijvoorbeeld een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben of gezondheidsproblemen ervaren.
De overheid moet daarom een realistischer mensbeeld hebben. Om de overgang naar werken te vereenvoudigen, adviseert de Commissie sociaal minimum om regels voor bijverdienen flexibeler te maken.
Demissionair minister Carola Schouten (Armoede) benadrukt in haar reactie op het rapport dat beleid voor bestaanszekerheid samenhangt met de manier waarop we naar mensen kijken: "Een mensbeeld dat uitgaat van verschillen en vertrouwen doet meer recht aan hoe we zijn", zegt ze.
Verder wil ze het gesprek voeren over de inzet van de Rijksoverheid zodat gemeenten minder bij hoeven te springen. "Maar de problematiek rondom bestaanszekerheid is niet van gisteren en de oorzaken zijn hardnekkig", zegt ze ook. "We moeten het hele stelsel tegen het licht houden."
In juni adviseerde de Commissie al om het sociaal minimum te verhogen. Daaruit bleek dat vooral gezinnen met kinderen financieel moeilijk uitkomen met het sociaal minimum.
Source: Nu.nl economisch