Haast hangt in de lucht. Terwijl de zon langzaam ondergaat, warme tinten op de ruit van de Ronald Reagan Presidential Library in Californië, beginnen de kandidaten van het tweede Republikeinse verkiezingsdebat steeds sneller te praten. Tegelijk. Dwars door elkaar heen.
Niet alleen breekt hun laatste kans aan om op deze woensdagavond iets te zeggen, voor sommige kansloze kandidaten is dit misschien wel de laatste keer op primetime-tv. Maar terwijl zij over elkaar heen buitelen, is geen van hen verstaanbaar. ‘We zetten de microfoons uit!’ dreigen de moderatoren. Het mag niet baten.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Veel is deze keer hetzelfde als tijdens het vorige presidentiële debat, een maand geleden in Wisconsin. Opnieuw is het rechtse Fox News de organisator. Weer is nieuwkomer Vivek Ramaswamy de luidste stem met de bizarste plannen. En wéér is oud-president Donald Trump, in elke peiling veruit favoriet, de grote afwezige.
Maar er is een verschil: er is geen geduld. ‘Elke keer dat ik u hoor spreken, voel ik me een stukje dommer’, sneert oud-diplomaat Nikki Haley richting Ramaswamy. De sfeer, ditmaal, is ronduit bits.
Vooral de kandidaten die vorige keer op de achtergrond bleven, laten van zich horen. Tim Scott, de normaal zo hoffelijke senator, is niet te beroerd om bijna een minuut lang door gouverneur Ron DeSantis heen te roepen. De onbekende Doug Burgum, gouverneur van North Dakota en op het nippertje gekwalificeerd voor dit debat, wringt zich zo veelvuldig andermans spreektijd in, en luistert zo slecht naar de moderators – ‘Meneer! Meneer! Alstublieft!’ – dat zij dreigen zijn microfoon af te pakken.
En er is nog een verschil. Waar het eerste debat in Wisconsin draaide om grote, algemene rechtse stellingen, zijn de moderatoren woensdag niet bang om de diepte in te duiken. Elke kandidaat krijgt gerichte vragen op zich afgevuurd. Ook over onderwerpen die doorgaans minder goed liggen bij de Republikeinen: vuurwapengeweld, jeugdzorg, de beroerde staat van de Amerikaanse gezondheidszorg.
Vooral moderator Ilia Calderón van de Spaanstalige nieuwszender Univision, die kijkers ook in het Spaans welkom heet, tracht de kandidaten scherp te verhoren. Maar in de kakofonie van antwoorden die daarop volgt, is het voor berucht glibberige kandidaten als DeSantis steeds gemakkelijk ontsnappen.
Voor de kijker is de opzet, bedoeld om een beter beeld te krijgen van de posities van deze kandidaten, geen succes. Voor de kandidaten, die Trump naar de kroon moeten zien te steken, al helemaal niet.
Drieënhalve maand voor de eerste voorverkiezingsronde in de staat Iowa, is dit debat een van de laatste kansen voor kandidaten om zich te onderscheiden van Trump, die volgens de laatste peilingen ruim over de helft van de stemmen zou binnenslepen.
Op een paar korte salvo’s na, durven de meesten van hen kritiek op de favoriet niet aan – en ook de moderatoren dringen daar niet op aan. ‘Trump zou op dit podium moeten staan’, wil DeSantis nog wel kwijt tegen het publiek. ‘Hij zou aan jullie verantwoording moeten afleggen.’
Alleen Chris Christie, de voormalig gouverneur van New Jersey, maakte er een punt van om de oud-president waar mogelijk op de korrel te nemen. ‘Trump verstopt zich achter de muren van zijn golfclubs’, spotte hij.
Tegen het einde trachten de moderatoren nog een stuntje uit te halen. Alle kandidaten hebben bordjes gekregen. Of ze daarop zouden willen schrijven wie van hen ze zouden ‘wegstemmen van het eiland’, in een parodie op reality-tv. DeSantis grijpt het moment aan om zich van zijn presidentieelste kant te laten zien. ‘Dit is respectloos’, zegt hij, en steekt vervolgens een monoloog af waarom hij een geweldige president zou zijn.
Chris Christie laat die kans niet liggen. ‘Ik zou Donald Trump wegstemmen’, grapt hij. Maar laat dat nou net degene zijn, waarbij niemand van hen ook in de buurt komt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden