Als de wet wordt aangenomen in de Tweede Kamer, is het geen uitgemaakte zaak dat vervolgens ook de Eerste Kamer akkoord gaat. Zonder steun van de BBB (16 zetels in de senaat) is dat hoogst onzeker. BBB-leider Caroline van der Plas (1 zetel in de Tweede Kamer) haalde haar naam weg onder een CDA-voorstel voor vereenvoudiging van de wet, waarmee zij voorafgaand aan het debat nog had ingestemd. Ook wanneer de Eerste Kamer aan zet komt, is nog onduidelijk.
Nadat afgelopen dinsdag alle fracties in de Tweede Kamer hun vragen over de Spreidingswet hadden kunnen stellen, was woensdag ingeruimd voor beantwoording door demissionair staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel en Migratie). Aanvankelijk kwam vooral zijn eigen, kwetsbare politieke positie ter sprake.
Van der Burg (nummer 4 op de VVD-lijst) heeft steeds de noodzaak van de Spreidingswet benadrukt, terwijl de VVD-fractie daartegen is. SP-Kamerlid Jasper van Dijk wilde woensdag weten met welke boodschap hij straks campagne gaat voeren. ‘Staatssecretarissen voeren geen campagne, dat doen alleen kandidaten’, antwoordde Van der Burg. En op de vraag of deze situatie niet frustrerend voor hem is: ‘Het kabinet heeft geen frustraties. Eric van der Burg heeft die wel, maar die uit hij over het algemeen richting vrienden.’
Vervolgens kwamen in het debat vooral technische aspecten van de wet aan bod, zoals de bekostiging ervan en de in laatste instantie dwingende status van onderliggende regelgeving. Daarbij moest Van der Burg met enige regelmaat een beroep doen op zijn ‘externe hersenen’, zoals hij zijn medewerkers in de ambtenarenloge noemde.
De vele wijzigingsvoorstellen moeten, in de woorden van D66-Kamerlid Anne-Marijke Podt, leiden tot ‘een stevige, uitvoerbare wet’. De Spreidingswet beoogt de opvang van asielzoekers beter over Nederland te verdelen. Nu dragen vooral gemeenten in het noorden veel aan opvang bij, terwijl in andere regio’s (de Randstad, het Gooi) veel minder wordt gedaan.
Van der Burg liet in een groot aantal gevallen het oordeel over aanpassingen aan de Kamer. Hij verzocht het amendement van CDA-Kamerlid Bart van den Brink, dat een vereenvoudiging van de verdelingssystematiek in de wet beoogt, aan te passen. Toen Van den Brink akkoord ging, kon hij ook daarmee leven. De wijziging kon vooraf op de steun van 83 zetels rekenen. Zonder de steun van de BBB zijn dat er 82.
Dinsdagavond laat zei Van der Plas dat haar steun aan het wijzigingsvoorstel nog geen instemming met de Spreidingswet betekent. Zij eiste ook een limiet aan het aantal opvangplaatsen van ‘gemiddeld 15 duizend per kalenderjaar, een getal dat Nederland met behoud van draagvlak en groei van sociale voorzieningen aankan’. Van der Burg zei dat hij bij zo’n aantal asielzoekers helemaal geen Spreidingswet meer nodig zou hebben.
Het vereenvoudigingsvoorstel van het CDA kreeg steun van de hele linkerflank plus de SGP. Maar ook die partij heeft net als de SP nog geen definitief standpunt bepaald. De SP wilde dat in de wet wordt opgenomen dat de sociaal-economische draagkracht van gemeenten voortaan meeweegt. Van Dijk: ‘Kijk naar Bloemendaal en Blaricum, in plaats van naar Hoogeveen en Heerlen.’ Maar Van der Burg zei: ‘Daar redden we het niet mee. De bedoeling van de wet is juist dat iedereen mee gaat doen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden