Het bureau adviseerde farmaceutische bedrijven de verslavende pijnstillers op de markt te brengen. McKinsey wordt daardoor medeverantwoordelijk gehouden voor het lot van de vele Amerikanen die verslaafd zijn geraakt aan opiaten.
Een van de farmaceutische bedrijven is het inmiddels failliete Purdue Pharma, maker van de pijnstiller OxyContin. McKinsey zou Purdue Pharma en andere farmaceuten hebben geholpen met het bedenken van marketingplannen om zo de omzet uit opiaten te maximaliseren.
Zo stelde McKinsey in 2002 aan farmaceut Johnson & Johnson voor hun zeer verslavende pijnstiller specifiek te richten op ‘patiënten met een hoog risico op misbruik’, zoals mannen onder de 40 jaar. Aan OxyContin-maker Purdue stelde het bureau voor te suggereren dat ‘opiaten stress verminderen en ervoor zorgen dat patiënten zich minder geïsoleerd voelen’.
McKinsey moet nu 207 miljoen dollar aan lokale overheden en 23 miljoen dollar aan schooldistricten betalen. Het consultancybureau schikte in 2021 ook al voor bijna 600 miljoen dollar met meerdere Amerikaanse staten, vanwege diezelfde opiatencrisis.
McKinsey bekent overigens geen schuld en zegt in een verklaring er nog steeds van overtuigd te zijn rechtmatig te hebben gehandeld. Het bureau voegt eraan toe in 2019 de banden met de farmaceutische industrie te hebben verbroken.
De verslavingscrisis in de VS begon in de jaren negentig toen farmaceut Purdue Pharma de zeer verslavende pijnstiller OxyContin ontwikkelde. De verkoop ervan heeft volgens recente cijfers van gezondheidsdienst CDC geleid tot 645 duizend doden.
Deze 645 duizend Amerikanen stierven aan een overdosis van legale of illegale drugs; het gebruik van zwaardere middelen als heroïne en fentanyl werd aangewakkerd door de opmars van beschikbare pijnstillers.
Farmaceutische bedrijven zijn de afgelopen jaren al flink verguisd om hun aandeel in de opiatencrisis. Zo werden er niet minder dan drieduizend rechtszaken aangespannen tegen Purdue Pharma. Aanvankelijk leek deze fabrikant te schikken voor miljarden dollars, maar vervolgens verklaarde het bedrijf zich failliet.
Toch is van een definitieve deal nog altijd geen sprake. Het Amerikaanse Hooggerechtshof schorste de schikking in augustus. Twistpunt: de beloofde immuniteit voor de familie Sackler, eigenaar van Purdue Pharma, in ruil voor de miljardenbetaling.
De bescherming van de Sacklers in toekomstige rechtszaken is volgens justitie in strijd met de Amerikaanse faillissementsregels, die niet zouden gelden voor vermogende families. Volgend jaar wordt beslist of de schikking kan standhouden. De familie-Sackler heeft altijd beweerd dat ze ‘onverwacht deel is geworden van de opioïdencrisis’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden