In het restaurant zat een gezin met twee opvallend stille pubers. Niet vanwege chagrijn, zo bleek bij nadere inspectie, maar vanwege de AirPods in de oren. Wat ongezellig, dacht ik. Onbeschoft ook. Of had ik makkelijk praten als moeder van twee kleuters bij wie die dit nog niet speelt? Welke regels hanteer je als het gaat om die eeuwige oortjes of koptelefoon?
Uit onderzoek van het Erasmus MC blijkt dat 14 procent van de 10-jarige kinderen een vorm van gehoorschade heeft door lawaai. Van de 3316 onderzochte kinderen maakte 40 procent gebruik van draagbare muziekspelers, zoals telefoons en tablets. Kinderen die op deze manier naar muziek luisteren hebben een drie keer zo hoog risico op gehoorschade. ‘Het is een relatief nieuw cultureel verschijnsel’, zegt klinisch fysicus-audioloog Jan de Laat, tot voor kort werkzaam bij het Leids Universitair Medisch Centrum. ‘Vroeger, denk aan de discman, vervormde het geluid als je het volume erg hard zette, mensen keken dus wel uit.’
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Wanneer staat het geluid te hard? Fabrikanten moeten zich aan de Europese regels houden die voorschrijven dat apparaten niet harder kunnen dan 103 decibel. Als consument kun je daar weinig mee, want decibel kun je niet aflezen op je telefoon. ‘Als je oortjes in hebt en de muziek staat zo hard dat je iemand in de buurt niet meer kunt verstaan, dan staat het geluid te hard. Dan zit je in de buurt van 85 decibel’, aldus De Laat.
Naast de eventuele gehoorschade gaat dit ook over omgangsvormen. ‘Uit eten gaan is een moment van samenzijn. Met oortjes in ben je per definitie op jezelf gericht’, zegt pedagoog Lieke Kalhorn, auteur van het boek Luisteren naar pubers. ‘Ouders kunnen aangeven dat ze het belangrijk vinden om aan tafel gesprekken met elkaar te voeren.’ Grappig genoeg geven jongeren vaak aan dat ze die AirPods juist in doen om anderen niet tot last te zijn met hun geluid, zegt Kalhorn. ‘De insteek is dus sociaal, terwijl wij het als onbeleefd bestempelen.’
Het is interessant om te achterhalen wáárom jongeren vaak oortjes in hebben. ‘Als ze uit school komen, kan het een manier zijn om zich even terug te trekken. En dat is natuurlijk prima.’
‘Vraag eens hoe ze dat met vrienden doen: is het daar gepast om in gezelschap oortjes in te hebben? En hoe doen ze dat bij het afrekenen in een winkel? Of als iemand een vraag stelt op straat?’ adviseert Kalhorn. ‘Door deze situaties te bespreken, heb je het over normen en waarden. Daarmee heb je meer invloed dan met regels opleggen.’
Maak samen duidelijke afspraken welk gedrag wenselijk is. Bijvoorbeeld dat de oortjes uit gaan of de koptelefoon af als je samen iets leuks doet. ‘Je moet het ook over veiligheid hebben’, vindt De Laat. ‘Fiets je met oortjes in, dan mis je belangrijke signalen uit het verkeer en hoor je niet dat er een auto aankomt.’
Jongeren weten vaak weinig over gehoorschade. ‘Als iemand blind is, loopt die persoon met een stok over straat. Kinderen krijgen een bril. Gehoorproblemen zijn echter onzichtbaar’, aldus De Laat.
Een praktische tip om mee af te sluiten: zet de volumebegrenzer op de smartphone of tablet van je kind aan. Uit onderzoek van VeiligheidNL blijkt dat 6 op de 10 jongeren geen volumebegrenzer gebruiken. Hoe stel je dat in? Bij Apple ga je naar ‘Instellingen’, naar ‘Horen en voelen’ en dan ‘koptelefoonveiligheid’. Schuif vervolgens ‘verminder harde geluiden’ aan. Bij Android ga je via Instellingen, naar ‘Geluid en Trillen’, dan ‘Volume’ waarna je op de drie stipjes rechtsboven klikt. Dan zet je ‘limiet mediavolume’ aan. Stel je dit in, dan kan het geluid niet harder dan 85 decibel.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden