In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat presenteerde het RIVM vrijdag een rapport waarin de relatie werd aangetoond tussen de emissies door Tata Steel en de effecten op de gezondheid. Zo bleek dat de gemiddelde levensduur van de bewoners in Wijk aan Zee 2,5 maand korter is vanwege de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide door Tata Steel.
Fijnstof vergroot ook de kans op longkanker, en het RIVM concludeerde dat 4 procent van de nieuwe gevallen per jaar in Wijk aan Zee te wijten is aan de uitstoot van Tata Steel. Daarnaast vergroot de blootstelling aan stikstofdioxide de kans op astma: 3 procent van de nieuwe gevallen van astma bij kinderen onder de 18 jaar bij Wijk aan Zee wordt veroorzaakt door de uitstoot van Tata Steel.
Bezorgde omwonenden verzamelen zich maandagavond in het Telstar-stadion, waar onderzoeker Leendert Gooijer uitleg geeft over het rapport.
Over de auteur
Robèrt Misset is economieverslaggever voor de Volkskrant en schrijft met name over retail en horeca. Hij was eerder ruim dertig jaar sportverslaggever.
Omwonenden vragen zich af of de gezondheidsschade in de regio IJmond te vergelijken is met andere gebieden waar gevaarlijke stoffen worden uitgestoten. Gooijer onderstreept dat het RIVM vooral het directe verband tussen de uitstoot op het terrein van Tata Steel en de effecten op de leefomgeving heeft willen aantonen.
Vivianne Heijnen, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, presenteert in Velsen een expertgroep onder leiding van Marcel Levi, hoogleraar geneeskunde, die een advies moet uitbrengen over het rapport. Namens Tata Steel Nederland belooft ceo Hans van den Berg de omstreden en meest vervuilende kooksfabrieken voor 2030 te sluiten. Die toezegging gaat Greenpeace lang niet ver genoeg.
‘Er is nu eindelijk aangetoond dat de cocktail van gevaarlijke stoffen die Tata Steel uitstoot aantoonbaar leidt tot gezondheidsschade’, zegt Willem Wiskerke, campagneleider van Greenpeace Nederland.
‘Tata Staal heeft het altijd ontkend, maar het rapport van RIVM geeft een nieuwe onderbouwing dat de meest vervuilende en ziekmakende onderdelen van Tata Steel zo snel mogelijk moeten sluiten. De kooksfabrieken lekken aan alle kanten, in de laatste vier maanden zijn al vierhonderd verdachte wolken gesignaleerd.’
Tata Steel spreekt nog altijd van ‘ongewone voorvallen’, maar in juni heeft de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied de normen al aangescherpt. Met een dwangsom van 160 duizend euro na twee eerdere boetes van 110 duizend euro wil de Omgevingsdienst Tata nu dwingen om de uitstoot te verlagen.
Greenpeace wil dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de normen aanscherpt of de vergunning voor Tata Steel intrekt. Wiskerke: ‘Dat is juridisch mogelijk, de normen zijn nu te slap en beschermen de omwonenden in IJmond onvoldoende tegen een bedrijf dat te veel gevaarlijke stoffen uitstoot.’
Greenpeace krijgt bijval van een gepensioneerde kinderarts. Hij houdt de staatssecretaris voor dat haar maar één ding te doen staat. ‘Kappen met kolen, wanneer komt er een wet die het verbranden van steenkool verbiedt? Dat heeft namelijk het meeste effect op de gezondheid van de omwonenden.’
Staatssecretaris Heijnen zegt dat een nieuwe wet tijd ‘de problemen niet van vandaag of morgen oplost’. Ze voert al intensieve gesprekken met de directie van Tata Steel om maatwerk te leveren. Heijnen: ‘Ik besef dat het vertrouwen in Tata Steel ver te zoeken is bij de omwonenden en dat raakt me echt.’
Een vrouw vraagt Heijnen waarom de gezondheid niet onvoorwaardelijk en consequent op één staat in het beleid van de overheid? ‘We kijken hoe we samen toe kunnen werken naar een groene en schone industrie’, antwoordt Heijnen. ‘Ik hoop dat Tata in staat is om die slag te maken en ik besef dat het tijd kost.’
De vragensteller reageert fel en constateert dat in IJmond ‘mensenrechten worden geschonden’. Greenpeace overhandigt Heijnen daarom een petitie met 38 duizend handtekeningen om de meest vervuilende fabrieken meteen te sluiten.
Na een minuut stilte voor het ‘onnoemelijke leed’ voor de omwonenden zegt een bezoeker, hoofdschuddend: ‘Al ruim 50 jaar bakkeleien we over de gezondheidsschade die Tata Steel aanricht. Hoelang moeten we nog wachten tot er daadwerkelijk iets verandert?’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden