Het nieuwe wereldrecord op de marathon van 2.11.53 werd door de Ethiopische Tigist Assefa gelopen op vederlichte wegwerpschoenen. Maar wel hele dure: één paar van haar Adidasjes kost 500 euro en volgens de fabrikant kun je er één wedstrijd mee vooruit. Het is de volgende stap in de strijd der superschoenen: besparen op gewicht.
Adizero Adios Pro Evo 1, zo heet het nieuwste wapen aan de voeten van ‘s werelds beste lopers. De nieuwste vinding van Adidas werd een week voor de marathon van Berlijn gepresenteerd. Zoals de laatste jaren gebruikelijk valt de schoen op door de enorm dikke zool van schuimrubber, ergens in het midden onzichtbaar, bevindt zich een koolstof element.
Over de auteur
Erik van Lakerveld schrijft sinds 2016 over olympische sporten als schaatsen, atletiek en roeien.
Dat koolstofonderdeel is geen plaat zoals de meeste concurrenten hebben, maar een soort skeletje. Een vijftal met elkaar verbonden buisjes van carbon, die in grove lijnen de botten van de voet volgen. De werking ervan is hetzelfde als de inmiddels ingeburgerde carbonplaat: in combinatie met de schuimrubber zool ontstaan het springveerachtig effect. Dat heeft de afgelopen jaren minuten van de snelste marathontijden afgesleten.
In 2017 was het Nike dat met de Vaporfly deze combinatie van schuimrubber en koolstof introduceerde. Zoals in het schaatsen de klapschaats voor een revolutie zorgde, deed deze vinding dat voor het hardlopen. Marathons gingen steeds sneller, aanvankelijk alleen voor atleten die door Nike gesponsord werden. Of voor de atleten die stiekem het logo afplakten en ze toch gebruikten.
Met de nieuwste Nikes van dat moment liep Brigid Kosgei in 2019 in 2.14.04 het 16 jaar oude wereldrecord van Paula Radcliffe uit de boeken. En ook Eliud Kipchoge kwam tot zijn wereldrecord van 2.01.09 op de superschoenen met het ‘swoosh’-logo.
Wereldatletiekbond World Athletics greep na een paar jaar ophef rond de Nike’s in, al was het niet al te streng. De kaders voor schoenontwikkeling werden aangescherpt, maar wel zo dat de Vaporfly’s erbinnen pasten. Sindsdien is bijvoorbeeld vastgelegd dat zolen niet dikker mogen zijn dan 40 millimeter. Belangrijker nog: schoenen moeten minimaal vier maanden beschikbaar zijn voor consumenten voordat ze mogen worden gebruikt op de belangrijkste wedstrijd, de Olympische Spelen. Zo werden de gemoederen in aanloop naar de Spelen van Tokio tot bedaren gebracht. En die regel geldt nog steeds.
Sindsdien wisten de meeste fabrikanten het gat naar Nike, dat na de Vaporfly de Alphafly op de markt bracht, weer te dichten. Met succes. Wereldrecords worden ook op ander schoeisel gelopen. Zo staan bijvoorbeeld Femke Bol en ook Sydney McLaughlin onder contract bij New Balance. En op een eerdere versie van de Adizero’s liep Tamirat Tola naar de marathonwereldtitel in 2022. Ook sprintkampioen Noah Lyles is ‘s werelds beste op Adidas.
De techniek in al die schoenen is grofweg hetzelfde, maar Adidas heeft nu een oud recept uit de kast gehaald: gewicht verlagen. Voor de uitvinding van de dikbezoolde superschoenen draaide het altijd al om grammen bij hardloopschoeisel. Fabrikanten waren vooral mee bezig met het lichter maken van hun spullen. Het is een logische gedachte: bij elke stap moet een loper zijn been heffen en dat gaat makkelijker als een schoen bijna niets weegt.
Misschien was het ook daarom dat Eliud Kipchoge teleurstelde toen hij eerder dit jaar debuteerde bij de marathon van Boston. In de regen moest de wereldrecordhouder vijf man voor zich dulden. De eerste vier, waaronder winnaar Evans Chebet, hadden de drie strepen van Adidas op de schoenen, de nummer vijf droeg Asics. Wellicht hadden Kipchoges Alphafly’s op het natte wegdek meer water opgezogen, speculeerden sommige atletiekvolgers, en zo de schoenen te zwaar gemaakt.
Ook in het droge hebben Nike-lopers nu het nakijken. In maatje 40 wegen Vaporfly’s per schoen 196 gram, Alphafly’s 204 gram. De Adizero Adios Pro Evo 1 blijft steken op 138 gram. Er is bespaard op het gewicht van de bovenkant van de schoen: dat is flinterdun.
Hetzelfde geldt ook voor de zool. Onder de bijna vier centimeter dikke schuimrubber zool is een heel dunne laag aangebracht van ‘vloeibaar rubber’, meldt de fabrikant’in hun webshop. Opvallend: profiel ontbreekt volledig. Ondanks dat zouden ze wel grip hebben, luidt de belofte, zelfs in de regen.
De gewichtsbesparing gaat wel ten koste van de levensduur. Een paar voorbereidende trainingen en een marathonwedstrijd, meer niet. Wie desalniettemin Assefa achterna zou willen, kan vanaf dinsdag de schoenen online bestellen.
Het is wachten tot de andere schoenenfabrikanten mee gaan in de gewichtsbesparingsrace van Adidas. Of wellicht is er nog iets heel anders verzonnen. Binnen de internationale regels hebben ze nog enkele maanden om hun nieuwste vinding voor de Spelen van Parijs te tonen en op de markt te brengen.
Wie weet loopt de volgende wereldrecordhouder of olympisch kampioen weer op een heel ander merk. Want als de putsch van Nike iets heeft geleerd is het wel dat een materiaalvoorsprong altijd weer verdwijnt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden