Sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne is er een ware uittocht op gang gekomen van buitenlandse bedrijven uit Rusland. Maar volgens de Europese Commissie heeft slechts 40 procent van de buitenlandse bedrijven in Rusland daadwerkelijk besloten om het land te verlaten, of dat al gedaan. 60 procent blijft in beperkte mate aanwezig in Rusland, bouwt de activiteiten daar af, of gaat door alsof er niets is gebeurd.
Dat blijkt uit een antwoord van de Commissie op vragen van de liberale Duitse Europarlementariër Moritz Körner. De Commissie baseert zich daarbij op gegevens van de Kyiv School of Economics en Yale University.
Onder meer voedingsmultinational Nestlé en bierbrouwer AB InBev blijven in Rusland aanwezig. De Nederlandse brouwer Heineken kreeg aanvankelijk veel kritiek omdat het de activiteiten in Rusland na de invasie zelfs had uitgebreid, maar kondigde vorige maand alsnog een definitief vertrek aan. Andere Nederlandse bedrijven als ING en Philips blijven wel in beperkte mate zaken doen in Rusland.
Körner vindt het kwalijk dat bedrijven hun activiteiten in Rusland voortzetten. ‘Elk bedrijf dat winst blijft maken in Rusland biedt rechtstreekse steun aan Poetins oorlogsmachine door de belastingen die het aan de Russische staat betaalt.’ Hij pleit daarom voor strengere sancties. ‘Je bedrijf op de Russische markt houden, moet een economische verliespost worden.’
Maarten Albers
Oekraïens graan kan weer vrij de markt op van vijf Oost- en Centraal-Europese landen. Dat leidt tot een opmerkelijk conflict tussen Oekraïne en Polen, waarvoor de landen vrijdag proberen tot een oplossing te komen. Wat is er aan de hand en wat zijn de mogelijke gevolgen?
Dylan van Bekkum
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft tijdens zijn bezoek aan Washington afspraken gemaakt over de gezamenlijke productie van wapens. Dat meldt hij in zijn dagelijkse videoboodschap.
‘Co-productie in de defensie-industrie is een historisch iets’, zegt Zelensky. ‘Een nieuwe industriële basis, nieuwe banen voor beide landen.’ Hij spreekt van ‘een nieuw niveau van eenheid’. Specifiek gaat het volgens Zelensky om de productie van luchtverdedigingssystemen. Wanneer de productie moet beginnen is onduidelijk, maar Zelensky heeft het over een akkoord voor de lange termijn.
Eerder deze maand sloot de Oekraïense regering ook een akkoord met de Britse wapenfabrikant BAE Systems. Die gaat onder meer artilleriegeschut produceren in Oekraïne.
Maarten Albers
Het vrachtschip Aroyat heeft vanochtend de Oekraïense haven Tsjornomorsk verlaten, zo meldt de Oekraïense minister van Infrastructuur Oleksandr Koebrakov. Het is het tweede volgeladen graanschip dat die haven verlaat sinds het einde van de graandeal in juli, en het eerste grote schip. De Aroyat is met een lading van 17.600 ton tarwe onderweg naar Egypte. Het eerste schip, de Resilient Africa, vertrok op dinsdag met een lading van 3.000 ton tarwe richting Azië.
Dankzij de graandeal kon Oekraïne tussen juli 2022 en juli 2023 tientallen miljoenen tonnen graan verschepen naar de rest van de wereld. Afgelopen zomer beëindigde Rusland de medewerking aan de deal, uit onvrede over westerse sancties. Oekraïne organiseerde daarna een humanitaire corridor over de Zwarte Zee waarmee eerst vijf schepen weg konden komen die al sinds het begin van de oorlog vastzaten in Oekraïense havens.
De Aroyat en Resilient Africa zijn de eerste schepen die zowel zijn gearriveerd als vertrokken via de corridor. Die loopt langs de kust van Oekraïne en Roemenië om zo ver mogelijk uit de buurt te blijven van de Russische marine.
Koebrakov meldt dat de drie volgende vrachtschepen alweer onderweg zijn naar Oekraïense havens. Daar zullen ze 127 ton aan landbouwproducten en ijzererts ophalen voor China, Egypte en Spanje.
Maarten Albers
Oekraïense pantservoertuigen zijn een volgende Russische verdedigingslijn gepasseerd aan het zuidelijke front in de provincie Zaporizja, meldt de Amerikaanse krant The Wall Street Journal. Het gaat om de derde en laatste linie van de zogeheten Soerovikin-lijn, die op zijn beurt de eerste laag van de Russische defensielinie vormt.
Onder zwaar Russisch artillerievuur proberen de voertuigen een bruggenhoofd te vormen achter de Russische linies ten westen van het dorpje Verbove. Om het Oekraïense offensief te bemoeilijken heeft Rusland langs het hele front verschillende linies met loopgraven, mijnenvelden, tankgrachten en drakentanden aangelegd.
Als Oekraïne daarin slaagt, komen Russische aanvoerlijnen binnen bereik van Oekraïense artillerie. De bevoorrading van Russische troepen in de provincies Cherson en Zaporizja en op de Krim zou daarmee in gevaar komen. Mede om die reden concentreert het Oekraïense tegenoffensief zich al weken op het front in Zaporizja. Het Russische verzet is er bijzonder fel. De afgelopen weken heeft Rusland elitetroepen overgebracht naar het gebied en naar verluidt zetten de Russen omstreden brandbommen met witte fosfor in. Het Oekraïense offensief gaat daardoor gepaard met zware verliezen, schrijft The Wall Street Journal.
De vooraanstaande denktank Institute for the Study of War (ISW) stelt dat het nog te vroeg is om te spreken van een volledige doorbraak. Wel constateert de denktank op basis van geverifieerde beelden dat Oekraïense voertuigen zijn doorgedrongen tot achter de laatste Russische obstakels van de Soerovikin-linie. Het is voor het eerst dat Oekraïne die linie weet te passeren. Dat is een belangrijke doelstelling van het Oekraïense leger sinds het eind augustus in hetzelfde gebied de belangrijkste Russische linie doorbrak. Mocht er sprake zijn van een doorbraak, betekent dat niet dat Oekraïne direct kan doorstoten richting de Zee van Azov: achter de Soerovikin-linie heeft Rusland nog meerdere verdedigingslijnen aangelegd.
Daan de Vries
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is na zijn bezoek aan Washington doorgereisd naar de Canadese hoofdstad Ottawa. Premier Justin Trudeau van Canada liet donderdagavond weten dat Zelensky daar het Canadese parlement zal toespreken.
Zelensky is donderdagavond laat in Ottawa gearriveerd, in gezelschap van zijn echtgenote Olena Zelenska. Vrijdag vindt de toespraak in het parlement plaats. De Oekraïense president doet tijdens zijn bezoek aan Canada ook Toronto aan, waar hij een ontmoeting zal hebben met zakenleiders over ‘particuliere investeringen in de toekomst van Oekraïne’.
‘Canada staat onverminderd achter het Oekraïense volk, dat vecht voor onafhankelijkheid, democratie en de waarden die wij delen, zoals respect voor de wet, vrijheid en zelfbeschikking’, aldus Trudeau, die in juni een onaangekondigde trip naar Kyiv maakte. ‘Ik kijk ernaar uit om president Zelensky te verwelkomen in Canada.’
Zelensky had in Washington besprekingen in het Pentagon, het Capitool en in het Witte Huis, waar hij een onderhoud had met de Amerikaanse president Joe Biden. Woensdag sprak de president van Oekraïne in New York de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe. (ANP)
De Amerikaanse president Joe Biden heeft donderdag beloofd dat de eerste Amerikaanse Abrams-tanks ‘volgende week’ in Oekraïne zullen arriveren. De tanks moeten de Oekraïense strijdkrachten versterken in hun tegenoffensief tegen de Russische troepen.
‘Volgende week zullen de eerste Amerikaanse Abrams-tanks aan Oekraïne worden geleverd’, zei de president in het Witte Huis, met aan zijn zijde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Zelensky is momenteel op bezoek in Washington en bedankte Biden tijdens hun onderhoud uitgebreid voor de Amerikaanse steun aan Oekraïne in de oorlog tegen Rusland.
Eerder maakte het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken al bekend dat de Verenigde Staten nieuwe militaire hulp geven aan Kyiv. Het pakket, goed voor een totale waarde van ongeveer 325 miljoen dollar, omvat volgens het Pentagon onder andere munitie voor luchtafweer en HIMARS-raketsystemen. De door Oekraïne gevraagde langeafstandsraketten ATACMS, met een bereik tot 300 kilometer, zitten niet in het pakket. (Belga/ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van donderdag 21 september:
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft bij een bezoek aan Washington onder andere gesproken met Congresleden. Hij hoopt met name de steun van sceptische Republikeinen te behouden.
• De Amerikaanse president Joe Biden heeft een nieuw wapenpakket voor Oekraïne aangekondigd. De door Kyiv zo vurig gewenste ATACMS-raketten zitten er niet bij, zei veiligheidsadviseur van het Witte Huis Jake Sullivan.
• De Oekraïense strijdkrachten hebben bevestigd dat ze de Saky-luchtmachtbasis op de Krim hebben aangevallen. Eerder meldde persbureau Reuters al dat Russisch militair materieel daarbij ‘ernstige schade’ had opgelopen.
• Bij Russische luchtaanvallen op Oekraïense steden zijn afgelopen nacht zeker drie mensen omgekomen. Het gaat om de grootste Russische aanvalsgolf sinds medio augustus.
Lees hier het volledige liveblog van donderdag terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden