Terwijl een stoet aan BN’ers zich solidair heeft verklaard, terwijl brave burgers zoals u en ik allang om zijn, terwijl ook het demissionaire kabinet de ernst ervan inziet, terwijl je op dit moment alleen in ultrarechtse hoek nog hoort roepen dat er géén maatregelen nodig zijn om de gevolgen van klimaatverandering te ondervangen, houden de luitjes van Extinction Rebellion koppig vast aan hun absurde eisenpakket.
In plaats van tevreden te knorren over wat er al is bereikt, willen ze niet van ophouden weten. Ze zullen, begrijp ik, de blokkade van de A12 pas opgeven als ze helemáál hun zin krijgen: de onmiddellijke afschaffing van alle overheidssubsidie op fossiele energie.
Over de auteur
Elma Drayer is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik weet het, utopisch denken hoort bij activisme, zoals yin hoort bij yang, de dag hoort bij de nacht. Zonder hoger doel, nietwaar, zonder fraaie horizonten of wenkende vergezichten krijg je nu eenmaal niemand in beweging. Op zichzelf kan dromen van een betere wereld ook geen kwaad, is misschien zelfs wel reuzenuttig. Maar, om wijlen Karel van het Reve (zeer) losjes te parafraseren, zodra je op de komma nauwkeurig wéét op welke wijze die betere wereld er kan komen en hoe die eruit moet zien, wordt het behoorlijk griezelig.
De sympathisanten van Extinction Rebellion lijken te tuimelen in de valkuil waarin activisten bijna altijd tuimelen nadat ze hun punt hebben gemaakt: ze ontberen het democratische geduld om hun uiteindelijke doel op democratische wijze te bereiken – dus met heel veel hangen en heel veel wurgen. Ze willen per se dat we hun waarheid tot ons aller waarheid maken, en wel meteen. Waarbij sommigen het zelfs bestaan om te koketteren met geweld – zie het betoog dat afgelopen dinsdag deze opiniepagina’s haalde. ‘Zou ik het veroordelen’, schreef Mark Boode, ‘als aardbevingsslachtoffers een gasverdeelstation opblazen omdat ze nog steeds wachten op schadevergoeding? Het eerlijke antwoord is: nee. Ik zou het begrijpen.’
Gelukkig druist dit in tegen het officiële standpunt van Extinction Rebellion. De beweging gaat er juist prat op vredelievend en geweldloos te werk te gaan. Naar verluidt verwijzen voorlieden in peptalks voortdurend naar Martin Luther King en Mahatma Gandhi, aartsvaders van het vreedzame verzet. En tijdens trainingen die je moeten voorbereiden op confrontaties met de politie, krijg je foto’s en teksten van King en Gandhi uitgedeeld.
Misschien mede hierdoor kan Extinction Rebellion in de ogen van sommigen geen kwaad doen, althans tot op heden. Zo verscheen er afgelopen dinsdag op de site van de Nederlandse afdeling van Amnesty International een (ellenlange) terugblik op ruim een week ‘marathonblokkade’ – gebaseerd op de bevindingen van, jawel, ‘een team waarnemers’ dat regelmatig een kijkje nam. Naar eigen zeggen houdt de mensenrechtenorganisatie zo ‘in de gaten of de overheid het demonstratierecht voldoende waarborgt’.
Een van de conclusies: de lokale overheid moet geen politie maar ‘verkeersregelaars’ inzetten om de bezetting van de A12 ‘te faciliteren’. In Amnesty’s eigen knarsende proza: ‘Nu worden demonstranten beschouwd als een risico en neergezet als een probleem. Hierdoor worden ze in feite gecriminaliseerd. Dat is heel zorgwekkend: vreedzame demonstranten moeten niet gezien worden als een probleem maar als bezorgde burgers die hun mening uiten.’
Als bezorgde burgers die hun mening uiten? Inderdaad, zo kun je demonstranten die uit volle overtuiging een doorgaande weg blokkeren ten einde bij de overheid maatregelen af te dwingen best omschrijven. Maar alleen als je dol bent op eufemistisch taalgebruik en de feiten niet in het gelaat wilt zien.
Hoe dit alles afloopt, ik zou het beslist niet durven voorspellen. Wel lees ik dat de irritaties onder automobilisten toenemen, dat de politie het meer dan zat is, dat de blokkade veel geld en mankracht kost.
Het allermooiste zou natuurlijk zijn als Extinction Rebellion binnenkort snapt dat democratie per definitie betekent dat niet iedereen in alles altijd zijn zin kan krijgen. Maar dat is vast te utopisch gedacht.
Source: Volkskrant