PVV-leider Geert Wilders trapt de tweede termijn van de Kamer af en begint opnieuw over een betere besteding van de miljarden van het demissionair kabinet. De ‘schamele 2 miljard’ aan koopkrachtreparatie is te weinig in vergelijking met de ‘6- tot 7 miljard voor stikstof en klimaat’. De PVV wil het ‘precies andersom’ doen.
Daarna leest Wilders een lijst moties voor, onder meer over het niet verhogen van de energiebelasting op gas en het weer volledig vergoeden van een kunstgebit. Hij sluit af met het punt dat hij al eerder tegenover Rutte maakte over de salarisverhoging van de koning. Middels een motie wil hij de koning oproepen om de 55 duizend euro die hij erbij krijgt, terug te geven. Dat heeft weinig kans van slagen, de motie is niet door andere partijen ondertekend.
Hessel von Piekartz
De prijs aan de pomp gaat per 1 januari toch niet omhoog. Een ruime meerderheid in de Kamer steekt een stokje voor de accijnsverhoging van 20 cent per liter. Ook de energiebelasting voor huishoudens gaat omlaag.
VVD, SP, ChristenUnie, PVV, BBB, Nieuw Sociaal Contract, Denk, SGP, BVNL, JA21 en Fractie Den Haan roepen het kabinet met deze maatregelen op de lage en middeninkomens die zich zorgen maken om de vaste lasten te ontzien.
De partijen willen dat het kabinet de bestaande korting op brandstof met een jaar verlengt. Het gaat om opnieuw een eenmalige korting die alle benzineautogebruikers aan de pomp zullen voelen. De verlaging van de energiebelasting betreft een structurele koopkrachtverbetering. Daar trekken de partijen jaarlijks 200 miljoen voor uit.
De voorstellen worden betaald door de hogere gasbaten, maar ook uit het Nationaal Groeifonds.
Avinash Bhikhie
De eerste Kamermeerderheid voor een verbouwing van de begroting voor 2024 lijkt een feit: de ChristenUnie wil 420 miljoen euro uittrekken om te voorkomen dat de prijzen van trein- en buskaartjes volgend jaar fors omhooggaan en heeft daarvoor de steun vergaard van in elk geval GroenLinks, CDA, D66, Volt, SGP, SP, VVD, BBB en PVV.
Onlangs bleek dat een kaartje voor de bus, tram of metro volgend jaar waarschijnlijk 11,7 procent meer kost dan nu. De prijsverhoging is nodig door de stijgende kosten van onder meer energie en personeel.
De Kamer wil in elk geval een deel van de prijsstijging voorkomen. Het benodigde geld zou van de plank moeten komen: het kabinet kampt al enkele jaren met geplande uitgaven die in de praktijk niet kunnen worden gedaan, bijvoorbeeld omdat het ontbreekt aan voldoende personeel.
Raoul du Pré
Rutte komt tot slot bij het kopje ‘overig’ en behandelt in sneltreinvaart een aantal vragen van Kamerleden. Eerst wil hij ingaan op de vraag van SGP-leider Chris Stoffer over wat Rutte zelf nog in zijn laatste periode wil bereiken. ‘Het afwikkelen van het toeslagenschandaal, Groningen, MH17, Oekraïne’, somt hij op. Ook koopkrachtherstel staat wat hem betreft hoog op de agenda, evenals ‘zaken die niet kunnen wachten’, zoals veiligheid, klimaat, onderwijs en de ‘kansencrisis’.
Dan gaat Rutte nog kort in op de formatie. Vanuit het parlement klonken afgelopen tijd geluiden om de koning daar net als vroeger weer een rol in te laten spelen. Rutte juicht dat ‘persoonlijk zeer toe’, maar benadrukt wel dat als de Kamer daarvoor zou kiezen de koning die rol wel voor de lange termijn zou moeten hebben. ‘Anders maak je van de koning een speelbal’, zegt hij. ‘We moeten niet denken: over een paar jaar is het weer afgeschaft. Het vereist wel consequent doordenken’.
Na het lijstje is Rutte klaar met zijn beantwoording en schorst Kamervoorzitter Bergkamp de vergadering. Om 14.45 uur gaat de vergadering verder en zijn de Kamerleden weer aan de beurt. Zij zullen de tijd niet alleen gebruiken voor de lunch, maar ook voor het smeden van bondjes om hun voorstellen erdoorheen te krijgen. In de zaal was al zo nu en dan te zien dat partijen bij elkaar aanschoven. Sommige Kamerleden lieten elkaar documenten met mogelijk voorstellen zien.
Hessel von Piekartz
Premier Rutte gaat op korte termijn in gesprek met de Pakistaanse regering over de bedreigingen die daar worden geuit aan het adres van Nederlandse politici zoals Geert Wilders. De PVV-leider meldde dat nu ook een Nederlandse rechter daarvan slachtoffer is.
De Pakistaanse cricketer Khalid Latif kreeg onlangs hier in Nederland een celstraf van 12 jaar voor een poging tot uitlokking van moord. In 2018 loofde hij 21 duizend euro uit aan degene die Wilders om zou brengen, nadat de PVV-leider een cartoonwedstrijd over de profeet Mohammed had georganiseerd.
Het was voor het eerst dat het Openbaar Ministerie iemand in het buitenland vervolgde voor het bedreigen van een Nederlandse politicus. De kans dat Latif daadwerkelijk in de cel belandt, is zeer gering. Hij zit in Pakistan, was niet bij de rechtszaak aanwezig en Nederland heeft geen uitleveringsverdrag met Pakistan. Op rechtshulpverzoeken aan Pakistan kwam geen enkele reactie.
Dat zit Wilders dwars. Hij vreest dat er zo niets verandert. Hij meldde in de Kamer dat ook de Nederlandse rechter die Latif veroordeelde, in Pakistan inmiddels een prijs op zijn hoofd heeft gekregen. Dat heeft Wilders ook gemeld aan het OM. ‘Het kan niet zo zijn dat een Nederlandse parlementariër en een rechter met de dood worden bedreigd en dat een land als Pakistan niet meewerkt aan de vervolging van de daders’, aldus Wilders.
Hij vroeg Rutte om vrijdag bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties al het gesprek te zoeken met zijn Pakistaanse ambtsgenoot. Rutte kon niet beloven dat dat vrijdag al lukt, wel dat hij het gesprek zal zoeken. ‘Ik zal mijzelf in verbinding stellen met Pakistan.’
Raoul du Pré
Een harde aanvaring tussen Rutte en BBB-aanvoerder Caroline van der Plas, over het onderwerp dat haar het meest na aan het hart ligt: de stikstofuitstoot door de boeren.
Van der Plas wil weten wat Rutte vindt van recent onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA), waaruit bleek dat verreweg het grootste deel van de uitgestoten stikstof van de veehouderijen, zo’n 90 procent, in hogere luchtlagen van de atmosfeer terechtkomt en dus niet direct op de nabijgelegen natuurgebieden in een straal van 500 meter rond de boerderijen.
Van der Plas ziet daarin bewijs dat het huidige kabinetsbeleid om vooral de piekbelasters nabij de natuurgebieden zo snel mogelijk weg te krijgen, geen zin heeft. ‘Duizenden boeren zien geen toekomst meer door dit op depositie gebaseerde beleid’, zei ze woensdag al. ‘De onderbouwing daarvan rammelt aan alle kanten, maar nu valt dat beleid als een kaartenhuis in elkaar. Het is tijd om te zeggen: we zagen het fout.'
Maar dat vindt Rutte allemaal veel te kort door de bocht. Hij wijst er koeltjes op dat de bevindingen van de UvA geheel in lijn zijn met eerdere bevindingen van het gezondheidsinstituut RIVM, waarop het kabinetsbeleid is gebaseerd.
Ook als niet alles meetbaar is, betekent dat niet dat de veehouderij niet in hoge mate bijdraagt aan de stikstofuitstoot, benadrukt hij. De UvA zelf schrijft daarover: ‘Buiten het gebied met een straal van 500 meter slaat ook stikstof neer, maar op deze afstand is een individuele boerderij niet langer aan te wijzen als de belangrijkste bron. Stikstof dat hier neerslaat is hoofdzakelijk afkomstig uit de zogenoemde stikstofdeken. Die term slaat op het totaal aan stikstof in de atmosfeer dat als een soort deken over ons land ligt, en dat afkomstig is uit een veelvoud van zowel agrarische als industriële bronnen.’
Rutte benadrukt dat de UvA wat hem betreft niets nieuws beweert en dat het kabinet ook de industrie aanspreekt op de stikstofuitstoot. Hij ziet dan ook geen aanleiding om het kabinetsbeleid aan te passen.
Dat schiet Van der Plas in het verkeerde keelgat. Zij vindt hem veel te laconiek. ‘Ik word hier een beetje ziek van. Nu is het weer in lijn met de metingen van het RIVM. De premier moet nu eens serieus gaan antwoorden! Het hele land staat in de fik. Duizenden boeren hebben geen toekomst meer. Viskotters zijn naar de sloop gebracht. In dat rapport staat dat we van het grootste deel van de ammoniak niet eens weten waar het neerslaat. En we gaan maar door met dat beleid.’
Rutte op zijn beurt vindt haar reactie overdreven. ‘Mevrouw Van der Plas heeft niet het monopolie op de emoties van de mensen die te maken hebben met de stikstofproblematiek. Die voelen we allemaal. Maar zij stelt concrete vragen. Die heb ik beantwoord.’
Raoul du Pré
Het beperken of zelfs terugdraaien van de accijnsverhogingen op brandstof, is geen efficiënte manier om lage- en middeninkomens te ontzien. Die conclusie heeft bank ING aan de vooravond van de Algemene Politieke Beschouwingen naar buiten gebracht op X, met cijfers van het CBS als onderbouwing.
De cijfers dateren nog uit het CBS Budgetonderzoek van 2015, waaruit blijkt dat huishoudens met de hoogste inkomens ook het meeste geld uitgeven aan brandstof. De hoogste inkomensgroep geeft ruim 2.300 euro per jaar uit aan brandstof, terwijl dat voor de laagste inkomensgroep ongeveer 400 euro is. Nieuwe data zijn momenteel niet beschikbaar.
Source: Volkskrant