‘Het kostte moeite om Libië in te komen, maar uiteindelijk heb ik een visum gekregen. Dat geldt wel alleen maar voor het westen van het land. Daar ben ik nu, in de hoofdstad Tripoli.
‘Libië is een verscheurd land met twee regeringen: één in het westen van het land, die wordt erkend door de internationale gemeenschap, en één in het oosten van het land. Daar is een militaire regering aan de macht onder leiding van generaal Haftar.
‘Het rampgebied ligt in het oosten van het land, maar de regering daar is gestopt met het uitgeven van visa voor journalisten. We blijven ons best doen om daar te komen, maar de kans is vrij klein dat dat gaat lukken.’
‘De officiële reden is dat er nog overal lichamen liggen. Die zijn, anderhalve week na de ramp, aan het ontbinden en de oostelijke regering zegt bang te zijn dat mensen ziektes zoals cholera oplopen.
‘Maar je hoort ook andere redenen. Maandag was er een groot protest in Derna, een stad in het rampgebied, waarbij onder meer het huis van de burgemeester in brand is gestoken. Mensen zijn woest op de regering daar. Ik heb de indruk dat de oostelijke regering denkt: hoe meer journalisten hier zijn, hoe meer wij onder vuur komen te liggen. Ze willen niet dat die boze mensen aan het woord komen.
‘Sinds maandag is het internet ook platgelegd, wat de communicatie bemoeilijkt. Dat versterkt het beeld van een regering die niet wil dat de boosheid van de burgers de buitenwereld bereikt.’
‘Dit gebied is inderdaad niet getroffen, maar het is ook hier het gesprek van de dag. Libiërs hebben in de afgelopen decennia veel meegemaakt – oorlog, een bloedige revolutie – maar nog nooit zoiets als dit. Er zijn naar schatting vijftienduizend doden, ik hoor het Libiërs hebben over ‘hun 9/11’; de ramp was ook op 11 september. De omvang heeft mensen geschokt. In Derna zijn hele families omgekomen, Libiërs uit de rest van het land zijn ook familie kwijt.
‘Wat je hier nu ziet is heel veel eenheid, dat is best bijzonder. Libiërs zamelen spullen in, zoals maandverband voor vrouwen en luiers, om naar het oosten te brengen. Je hoort voor het eerst sinds 2014 dat Libiërs uitspreken dat ze met elkaar één land vormen. Er zijn weliswaar twee regeringen, maar we zijn allemaal Libiërs, zeggen ze. Ook dat is in potentie bedreigend voor de regeringen.’
‘Op ambtelijk niveau wordt er best met elkaar gesproken over en weer. In het oosten zijn ook veel vrijwilligers uit het westen van het land aan het werk. Voor journalisten is de grens gesloten, maar dat geldt niet voor gewone Libiërs. Dus op dat niveau zijn er wel contacten.
‘Maar hoe hoger je op de ladder kijkt, hoe minder gesprekken er zijn. De scheiding tussen west en oost is niet etnisch, niet ideologisch, maar gaat puur om macht. Libiërs hebben het over twee maffia’s die met elkaar concurreren.
‘Overigens vinden ze elkaar wel op sommige gebieden. De winsten op de olie delen ze. De meeste olie wordt gewonnen in het oosten, maar geëxporteerd via het westen. De centrale bank is ook verenigd. Dus het is niet alsof er helemaal niet wordt samengewerkt.’
‘Je moet je realiseren dat het gezag in Libië gewoon niet functioneert. Libië heeft infrastructuur die onder het bewind van dictator Kadhafi tientallen jaren niet onderhouden is. De stuwdam bij Derna is al eerder doorgebroken. Dammen en wegen zijn in slechte staat. Dat was bekend, vorig jaar is er nog een onderzoek verschenen dat er maar weinig nodig was voor een nieuwe ramp bij de stuwdam.
‘Er is nu ook een onderzoek beloofd, al komt daar waarschijnlijk weinig van terecht. Pijnlijk is dat de regering burgers niet heeft geëvacueerd, maar sms’jes heeft gestuurd met: blijf vooral binnen, sluit deuren en ramen. Terwijl je in zo’n situatie moet maken dat je wegkomt. De oostelijke regering zal antwoord moeten geven op de vraag waarom er niet geëvacueerd is.
‘Libiërs willen dus niet deze regeringen, maar wie het land dan wel moet leiden, daar hebben ze niet direct antwoord op. Een enkeling is nostalgisch naar Kadhafi en roept om zijn zoon Saif al-Islam, maar de hele politieke klasse is corrupt. In Libië is de regering eerder een obstakel dan een deel van de oplossing.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden