In het Noord-Hollands Archief vond NU.nl een rapport over zogeheten polycyclische aromatische koolwaterstoffen (paks) in het Noordzeekanaalgebied. Onderzoekers voerden in 1975 metingen uit op tien verschillende meetpunten.
Met name in Wijk aan Zee was de concentratie paks abnormaal hoog: vijf keer hoger dan buiten het gebied rond de Hoogovens, zoals Tata Steel toen nog heette. "Bij winden over het Hoogoventerrein zijn op de meetpunten Wijk aan Zee en IJmuiden sterk verhoogde en in Beverwijk enigszins verhoogde concentraties gemeten, die wijzen op een duidelijke invloed van Hoogovens op het concentratieniveau ter plaatse."
Het hele jaar door zaten in Wijk aan Zee gemiddeld twintig keer meer paks in de lucht dan tegenwoordig als maximaal toelaatbaar wordt gezien. Maar de onderzoekers concludeerden in 1977 dat deze metingen niet écht abnormaal waren, omdat de luchtkwaliteit in buitenlandse industriesteden vergelijkbaar of nog slechter was.
Toen het onderzoek werd gepubliceerd, leverde dat slechts weinig publiciteit op. De enige landelijke krant die aandacht aan het rapport besteedde, was de Volkskrant. Het dagblad trok er drie paragrafen voor uit op pagina 6, met de opmerking dat "niet te zeggen" valt of de uitstoot van Hoogovens ongezond is.
NU.nl-verslaggever Jeroen Kraan vond het rapport uit 1977 tijdens archiefonderzoek voor een podcastserie over Tata Steel en de milieugeschiedenis van de Hoogovens.
De komende maanden werken we verder aan deze serie. Tips? Mail naar jeroen@nu.nl.
Toch toont het rapport aan dat er ook in de jaren zeventig al veel bekend was over de mogelijke gezondheidsschade van de Hoogovens. Het was toen al bekend dat paks in de lucht kanker konden veroorzaken.
Bovendien leggen de onderzoekers een direct verband met de kooksfabrieken van de Hoogovens, waarin kolen worden verwerkt tot brandstof voor het staalproces. De metingen "wekken de sterke indruk dat beide kooksfabrieken een niet-geringe invloed hebben op de pak-concentraties in het IJmondgebied", aldus het rapport.
Deze fabrieken, die inmiddels sterk verouderd zijn, behoren ook nu nog tot de vervuilendste onderdelen van Tata Steel. Omwonenden willen dat ze zo snel mogelijk sluiten. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied onderzoekt zelfs of de vergunning van een van de fabrieken kan worden ingetrokken.
Source: Nu.nl economisch