Nadat hij bijna een uur harde oneliners over onder meer verkrachting en zelfmoord heeft laten horen, kondigt de Brits-Ierse comedian Jimmy Carr (51) in de Netflix-show His Dark Material (2022) zijn controversieelste grap aan. Eén die volgens hem tot ‘carrièremoord’ kan leiden: ‘Als mensen praten over de Holocaust, dan praten ze over de tragedies en de gruwelen van zes miljoen Joden verloren aan de nazi-oorlogsmachine. Maar ze hebben het nooit over de duizenden vermoorde zigeuners. Niemand praat daarover, want niemand wil het hebben over de positieve aspecten.’
In de Britse pers reageerden kijkers, de Roma-gemeenschap en zelfs politici vol afschuw. De toenmalige Britse cultuurminister, Nadine Dorries, zei dat zijn ‘weerzinwekkende’ opmerkingen niet op televisie zouden mogen worden uitgezonden. Carr weigert nog altijd afstand te nemen van de grap en ook omroepmanager Ian Katz van Channel 4, het Britse televisienetwerk waarvoor Carr al bijna twintig jaar populaire quizshows presenteert, blijft achter hem staan: ‘Ik verdedig de rechten van comedians om aanstootgevende grappen te maken. Als ze dat niet kunnen, is komedie dood.’
Over de auteur
Ela Çolak is freelance cultuurjournalist en schrijft voor de Volkskrant over comedy en theater
De Britse krant The Guardian noemt Carr in één adem met zijn omstreden Amerikaanse collega Dave Chappelle en de Britse Ricky Gervais, die worden omschreven als ‘megasterren die voorzien zijn van een Teflon-laagje’. Voordat de coronapandemie uitbrak, was Carr nog vooral bekend bij het Britse publiek. Sindsdien heeft hij, mede door het populaire streamingplatform Netflix, wereldwijd nieuwe fans weten te vergaren. De afgelopen jaren reisde hij met zijn show Terribly Funny de wereld rond en komende donderdag en vrijdag doet hij ons land wederom aan met Terribly Funny 2.0, een show boordevol nieuw materiaal, belooft Carr zijn volgers op sociale media.
De carrière van Carr lijkt doorspekt met controverses, en niet alleen vanwege zijn zwartgallige humor. Zo kwam de komiek, die te allen tijde als een upperclass Engelsman in een getailleerd pak verschijnt, in 2012 in het nieuws door belastingontduiking. Carr, een multimiljonair, maakte gebruik van het zogenaamde K2-belastingplan: een constructie waarmee hij jarenlang slechts 1 procent belasting hoefde te betalen (in plaats van 50 procent). Ook bleek hij 3,3 miljoen pond verborgen te hebben gehouden.
Nadat zelfs de toenmalig Britse premier David Cameron zich uitsprak over Carrs ‘immorele belastingpraktijken’, bood Carr publiekelijk zijn excuses aan voor zijn ‘verschrikkelijke beoordelingsfout’. In meerdere interviews gaf hij later toe dat hij in een diep dal was geraakt, vrienden was kwijtgeraakt en voor het eerst dacht dat zijn carrière voorbij was. Een decennium later, waarin hij een hoop zelfspot toonde en ‘roasts’ door zijn collega’s incasseerde, wordt Carr beschouwd als een van de grootste Britse comedysterren.
Carr groeide met zijn Ierse ouders op in het plaatsje Slough, nabij Londen. Hij werd toegelaten tot de elite-universiteit Cambridge, waar hij uitblonk als student sociale wetenschappen en politicologie en in 1994 afstudeerde. Hierna belandde hij op de marketingafdeling van Shell. Ondanks zijn goedbetaalde baan, besloot hij al snel het roer om te gooien. In een interview met The Guardian vertelt hij dat hij op dat moment nog geen enkele ervaring had als stand-upcomedian: ‘Voordat ik 25 was, had ik nog nooit een grap geschreven. Nu ben ik goed in het schrijven van grappen. Het is een leerbare vaardigheid, een die ik mezelf heb aangeleerd.’
En met succes: een paar jaar later werd hij op het cultuurfestival Fringe in de Schotse hoofdstad Edinburgh genomineerd voor een prestigieuze Perrier Comedy Award, waarna de televisiebonzen voor hem in de rij stonden. Sinds 2004 presenteert Carr spelshows als The Big Fat Quiz of the Year op Channel 4 en is hij een graag geziene gast bij iconische BBC-programma’s als het satirische Have I Got News For You en de komische kennisquiz QI.
Iets waar Carr de laatste jaren steeds opener over is, wat hij ook beschrijft in zijn memoires Before & Laughter (2021), zijn z’n depressieve episoden en angsten. Als twintiger verloor Carr zijn geliefde moeder aan kanker en verbrak hij het contact met zijn vader. Op ondubbelzinnige wijze, bijna als een zelfhulpgoeroe, biedt hij in zijn boek tips voor het opkrabbelen na dergelijke duistere momenten en een andere kijk op worstelen met je mentale gezondheid (‘Als je last hebt van angst, goed nieuws: je bent een creatief persoon’).
Ondanks het etaleren van zijn kwetsbare kant, staat Carr bij het publiek echter vooral bekend als ‘the dark prince of comedy’, die het spotten met tragische gebeurtenissen en minderheden niet uit de weg gaat. Zelf verdedigt hij dit in de special His Dark Material als volgt: ‘De show van vanavond bevat grappen over vreselijke dingen. Dit zijn maar grappen, niet de vreselijke dingen.’
Jimmy Carr treedt op 21 september op in Ahoy Rotterdam en 22 september in AFAS Live, Amsterdam
3x Jimmy Carr
In zijn boek Before & Laughter schrijft Carr onder meer over zijn opvallende vriendschap met de inmiddels overleden wetenschapper Stephen Hawking, met wie hij graag het theater bezocht en zo nu en dan shotjes dronk.
Op de universiteit leerde Carr zijn huidige partner, televisieproducent Karoline Copping, kennen. Ze wonen in Londen en kregen in 2019 een zoon.
De Amerikaanse filmwebsite Deadline kondigde onlangs Carrs debuut als scriptschrijver aan. De film Fackham Hall, die in 2024 zal verschijnen, wordt omschreven als een parodie op het kostuumdrama Downton Abbey.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden