De ochtend na de presentatie van mijn eerste boek verscheen de eerste recensie, op de website van een grote boekwinkelketen. Niet om te pochen, maar de toon was lyrisch. Het bijgeleverde tekstje, de recensie zeg maar, van een anonymus uit ‘West-Holland’, luidde: ‘Ziet eruitalsop (sic) het plaatje snelle levering super.’
Vijf sterren, aan een gedachteloze hemel.
Dinsdag, Prinsjesdag, was het weer tijd voor een van de wonderlijkste tradities op een dag die toch niet in zijn eerste wonderlijke traditie is gestikt: het jaarlijkse onderzoek waarin koning en koningin aan het oordeel van hun onderdanen worden onderworpen.
Negen jaar geleden stond het koningspaar er volgens de rapportcijfers van onderzoeksbureau Ipsos nog florissant voor: de koning koerste rond een 7,6, de koningin zat op een 7,9. Zij is in negen jaar tijd acht tienden gezakt, hij zelfs een heel punt, tot een 6,6.
Een andere enquête, van het EenVandaag Opiniepanel, noteerde rond Koningsdag dit jaar zelfs een 6,1 voor tien jaar koningschap. Het is een voldoende, en het is ongetwijfeld hoger dan het cijfer waar de gemiddelde lijsttrekker het mee zou moeten doen, of de huidige Ajax-trainer, maar het heeft toch iets schraals, een koning met een zesje. Iets onkoninklijks ook, naast koets, rijtoer en het woord ‘schatkist’.
Heeft vast te maken met de stemming in het land. Die is al enige tijd ijzig: dalend optimisme in het algemeen en een afkalvend vertrouwen in de instituties in het bijzonder. Zoals we er vroeger een docent weleens van verdachten de eindcijfers naar beneden af te ronden omdat de klas hem gedurende het jaar het leven zuur had gemaakt, zo gaan er bij de koning in slechte tijden een paar tienden extra vanaf. Gewoon, uit collectief chagrijn. Niks Gebroeders Grimm-koning, een CPB-vorst kun je krijgen.
Veel mensen vragen zich af hoe die waarderingscijfers zo laag komen, en wat dat betekent. Hele analyses worden erover volgepend, vakantiehuizen worden erbij gehaald, coronavakanties, versprekingen en andere koninklijke knulligheden. Meestal zoemt rond Prinsjesdag ook de uitdrukking ‘de broekriem aanhalen’ rond alsof 1957 nooit is opgehouden, maar de realiteit is harder dan het cliché en wordt nauwelijks nog verzacht door die werkelijkheid in te bedden in een lezing van de vertegenwoordiger van een instituut waar de broekriem vaak best nog een gaatje losser blijkt te kunnen.
Interessanter is het je af te vragen waar die cijfers eigenlijk voor zijn. Is het te doen om het functioneren, of om de functie? Zou er een koning bestaan die in deze periode een steady 7,5 op de mat zou leggen? En bovendien: je kunt cijfers geven tot je een ons (100 gram) weegt, maar wat schiet je ermee op? Er zijn straathoeken die op Google Reviews al jaren onvoldoendes krijgen, moeten die hun conclusies trekken? Wat kun je doen, als straathoek, of als staatshoofd? Je bent wat je bent, met al je tekortkomingen. Je wordt geduld, ook omdat vervanging tot een te ingrijpende renovatie zou leiden. De straathoek kan een lantaarnpaal krijgen, of een nieuwe stoep. Het staatshoofd een baard, of een nieuwe bril.
Dat laatste gebeurde dinsdag bij de Troonrede. Een leesbril, halverwege de koninklijke neus. Zwart montuur.
Een leesbril om je als volk aan op te trekken. Dag pessimisme, hallo vertrouwenwekkende verschijning. Twee glazen, één gamechanger.
Een vijfballen-bril.
Vóór Paleis Noordeinde verzamelden zich wat demonstranten om de 6,6 tijdens de balkonscène auditief vorm te geven. Die hadden de bril nog niet gezien.
Source: Volkskrant