Demissionair minister Kaag van Financiën heeft zojuist de Miljoenennota aangeboden aan de Tweede Kamer. Daarmee is het formele gedeelte van deze Prinsjesdag voorbij. Morgen en overmorgen zal er tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen over de Miljoenennota worden gedebatteerd.
Het zal daarbij waarschijnlijk voor een groot deel van over de plannen van het kabinet om de koopkracht van Nederlanders te repareren. Voor de laagste inkomens trekt het kabinet 2 miljard euro uit, bleek al uit uitgelekte plannen. Daarmee moet bijvoorbeeld een verhoging van de huurtoeslag en het kindgebonden budget worden betaald. Ook zal de energietoeslag en het prijsplafond verlengd worden voor minima.
Daar tegenover staan enkele lastenverzwaringen. De belastingkorting op benzine vervalt, waardoor een liter per 1 januari 20 cent meer kost. Ook zal de accijns op alcohol en tabak omhoog gaan, net als het belastingpercentage in de hoogste schijf.
Het is waarschijnlijk de laatste keer dat Kaag de Miljoenennota aanbiedt, ze vertrekt als er een nieuwe kabinet is aangetreden uit de politiek. Tijdens het aanbieden van de begroting sprak Kaag de hoop uit dat de Tweede Kamer nog dit jaar het grootste deel van de begroting behandeld, ondanks de demissionaire status van het kabinet.
Joram Bolle
Het doortrekken van de Noord-Zuidlijn van Amsterdam richting Schiphol komt weer op losse schroeven te staan. Het kabinet draait de eerdere investering met bijna 2 miljard euro terug. Dat blijkt uit de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W). De Lelylijn, de beoogde verbinding tussen Groningen en Lelystad, wordt gespaard.
De regering kondigde eind vorig jaar nog aan 2,7 miljard euro neer te leggen voor het verlengen van de metrolijn tussen Amsterdam en Hoofddorp. Het doortrekken van de Noord-Zuidlijn zou een snelle verbinding opleveren met Schiphol, waar reizigers nu nog voor aangewezen zijn op trein of bus.
Nu blijkt dat de investering weer grotendeels wordt teruggedraaid. Het aanvankelijke bedrag van 2,7 miljard euro wordt verlaagd naar 900 miljoen. Het project komt niet direct tot stilstand: het overgebleven geld wordt besteed aan voorbereidende werkzaamheden, die al in een vergevorderd stadium zijn. De bouw zou in 2028 van start gaan.
Een volgend kabinet moet besluiten of de metrolijn er daadwerkelijk gaat komen. Staatssecretaris Heijnen noemt het een ‘moeilijk besluit’ om een ‘flink deel van de reservering voor dit project weg te halen.’
Het lijkt er sterk op dat het demissionaire kabinet de noordelijke provincies niet voor het hoofd wil stoten door de Lelylijn te ontzien. Uitzicht op een begindatum van het project, dat de reistijd Amsterdam-Groningen met zo’n 35 minuten moet verkorten, is nog lang niet in zicht.
Volgens een woordvoerder van het ministerie van I&W gaat het om een ‘politieke keuze’. ‘Een van de argumenten is dat de investeringen rechtmatig over het land moeten worden verdeeld.’
Ashwant Nandram
De koninklijke familie is inmiddels weer in Paleis Noordeinde. Ook op de terugweg in de Glazen Koets van de Koninklijke Schouwburg klonk bij wijze van protest gejoel en gefluit. Bij de balkonscène op het paleis hadden aanwezigen onder meer omgekeerde vlaggen en ging het fluiten door.
Na het zwaaien vanaf het balkon is Prinsjesdag voor de koninklijke familie voorbij. Om 15.30 uur biedt demissionair minister van Financiën Sigrid Kaag de Miljoenennota aan de Tweede Kamer aan. Daarna zijn alle plechtigheden van Prinsjesdag achter de rug.
Dylan van Bekkum
‘Bestaanszekerheid’, een begrip dat door politici van links tot rechts is gemunt tot speerpunt bij de Tweede Kamerverkiezingen, viel drie keer tijdens de troonrede. Tweemaal in combinatie met ‘kansengelijkheid en perspectief’.
‘Wie van buiten naar de Nederlandse samenleving kijkt, ziet op het eerste gezicht een aantrekkelijk land met goede voorzieningen’, zei de koning bijvoorbeeld. ‘Maar achter dat positieve beeld gaat de permanente opdracht schuil om te blijven werken aan kansengelijkheid, bestaanszekerheid en perspectief. Voor lang niet iedereen zijn een fatsoenlijk huis, een goede gezondheid en een veilige thuissituatie vanzelfsprekend. Niet elk kind krijgt dezelfde kansen op een goede toekomst en niet iedere inwoner van ons land voelt zich gehoord en gezien.’
Onder meer het NSC van Pieter Omtzigt en GroenLinks-PvdA noemen bestaanszekerheid als een van de belangrijkste onderwerpen bij de aankomende verkiezingen. Volgens VVD-leider Dilan Yesilgöz is bestaanszekerheid een ‘klassiek VVD-thema’.
Dylan van Bekkum
De hele Troonrede staat inmiddels online. De tekst die de koning vanmiddag in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag uitsprak, is hier te lezen.
De koning is klaar met de troonrede. Hij stond onder meer nog stil bij de stikstofcrisis. ‘Stikstofbeleid moet samengaan met een toekomstperspectief voor de landbouw, zeker voor jonge boeren’, zei de koning. Daarom maakt het kabinet geld vrij voor bedrijfsopvolging door jonge agrariërs.
Het ‘maatschappelijk weefsel dat de samenleving bij elkaar houdt’ verdient bescherming, zei de koning. Hij verwees daarbij naar de kansenongelijkheid in Nederland en het gebrek aan een fatsoenlijke woning voor iedereen.
Verder viel in de Troonrede op dat het kabinet de nadruk legt op het ‘samen’ oplossen van problemen. Zo moeten de problemen in de jeugdzorg ‘samen’ met jongeren worden aangepakt. ‘Want een jonge generatie die gezond en gelukkig kan opgroeien, is een sterk fundament’, aldus de koning.
De koning begon een paar minuten later dan verwacht aan de Troonrede en las die voor het eerst voor met een leesbril op. De koninklijke familie gaat nu in de Glazen Koets terug naar het paleis Noordeinde voor de balkonscène.
Dylan van Bekkum
‘Aan de oostgrens van Europa woedt een strijd om democratische waarden’, zei de koning over de oorlog in Oekraïne. Het demissionair kabinet wil daarom blijven investeren in de Nederlandse krijgsmacht.
‘Draagvlak voor steun aan Oekraïne is onverminderd groot’, zei de koning. Ook wil het kabinet dat Nederland zelfvoorzienender wordt. ‘We moeten minder afhankelijk worden van China, Rusland en andere landen.’
Dylan van Bekkum
Het kabinet wil grote slepende dossiers in meer harmonie oplossen met de gedupeerden. Dat blijkt uit de Troonrede. ‘In het toeslagendossier krijgen ouders meer initiatief en regie’, zei de koning. ‘De agenda van schadeherstel van slachtoffers van aardbevingen in Groningen wordt in goed overleg uitgevoerd.’
Dylan van Bekkum
De koning is begonnen met de Troonrede. In het begin blikte hij terug op de afgelopen tien jaar. Hij memoreerde onder meer de aanslag op vliegtuig MH17, de coronaperiode en de excuses voor het slavernijverleden.
De koning zei Nederland te hebben leren kennen als ‘een land van ondernemende en initiatiefrijke’ mensen, maar stelde ook dat ‘discriminatie en racistische uitsluiting’ nog steeds onderdeel zijn van de samenleving.
Dylan van Bekkum
De Glazen Koets is vanaf Paleis Noordeinde via de Heulstraat en het Lange Voorhout aangekomen bij de Koninklijke Schouwburg. In de koets zaten koning Willem-Alexander, koningin Máxima en kroonprinses Amalia.
Prinses Alexia woont dit jaar voor het eerst Prinsjesdag bij. Zij ging in de Gala-glasberline, samen met oom prins Constantijn en tante prinses Laurentien, voor de Glazen Koets uit. Prinses Beatrix kijkt mee vanuit het gebouw van de Raad van State.
Op het Lange Voorhout bliezen meerdere mensen, waarschijnlijk bij wijze van protest, op langdurig op hun fluitje.
Source: Volkskrant