Door de aardbeving in Marokko kwam de schijnwerper te staan op koning Mohammed VI. Waarom is hij zo weinig in eigen land? En wie zijn die drie broers die hem altijd vergezellen?
Ja, er zijn foto’s van hem in Marokko. Genomen toen de koning even in het land was om officiële dingen doen, zoals een handtekening zetten onder een noodprogramma voor hulpverlening aan aardbevingsslachtoffers, of bloed doneren in een ziekenhuis. En dan is er de foto van 8 augustus op het Instagramkanaal king_mohammed_vi, waarop hij niets doet, en de kraag van zijn overhemd zichtbaar vele maten te groot is. Zou hij weer ziek zijn?
Zelfs die vraag stellen zou iemand in Marokko op een gevangenisstraf kunnen komen te staan. Dat merkte de hoofdredacteur van het weekblad Al Michaâl toen hij ooit speculeerde over de gezondheid van de koning: hij kreeg 1 jaar onvoorwaardelijk.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
Mohammed VI is in elk geval de koning die er nooit is. Ook toen op 8 september de aardbeving toesloeg bij Marrakech, was hij in Frankrijk. Marokko riep, het land had hem dringend nodig. Ambtenaren en ministers durven namelijk geen stap te zetten zonder een handtekening van Mohammed VI. Na de beving moest zelfs noodhulp wachten op zijn komst naar Rabat.
Het leidde tot internationaal gemor – elke dag vertraging kostte mensenlevens – en dat gemor zet de koning nu wereldwijd in de schijnwerpers, iets waar hij een bloedhekel aan heeft. Hij leeft liever buiten alle aandacht.
Zijn vader, Hassan II, was anders: een echte ouderwetse monarch, altijd aan het werk als koning, en altijd streng en gevreesd, ook door zijn zoon. Hassan liet binnen de paleismuren een privéschool voor de jonge Mohammed bouwen, om elke afleiding buiten te sluiten. Hij moest daar leren met de besten, en van de besten de allerbeste zijn.
In het boek Le roi prédateur (de jager-koning) vertellen jeugdvrienden hoe de jonge kroonprins zat te dromen van de verboden wereld buiten de muren. Die droom zou alleen maar sterker worden naarmate hij ouder werd.
Toen Mohammed naar Frankrijk ging om rechten te studeren, stuurde Hassan de minister van Binnenlandse Zaken nog mee om een oogje in het zeil te houden. Het mocht niet baten. Mohammed hield van uitgaan, en dat is hij sindsdien altijd blijven doen.
Hassan II overleed in 1999. Mohammed was nog jong, pas 35, en zei hoopgevende, moderne, zelfs democratische dingen. Het land veranderde snel, de economie werd gemoderniseerd, Marokko trok investeerders aan, en het land maakte korte metten met de radicale islam. In een van de schaarse interviews die Mohammed VI heeft gegeven, zei hij te dromen van een Marokkaans model van democratie, met de koning aan het hoofd.
Op papier is Marokko inderdaad een democratie, maar de koning staat ook duidelijk aan het hoofd. Hij heeft het laatste woord in alles. Hij kan bijvoorbeeld bij decreet het parlement ontbinden, heeft een vetorecht bij de benoeming van ministers, en kan op belangrijke posten zelfs zijn eigen ministers benoemen. Mohammed VI is ondanks de democratie de opperste leider van alles: commandant van de koninklijke strijdkrachten én commandant van de gelovigen.
Als hij in Marokko is, leeft hij achter de muren van zijn paleis of gaat hij met zijn vrienden naar zijn afgelegen ranch op het platteland. Bijna altijd laat hij zich vergezellen door drie broers uit Duitsland, die in Marokko inmiddels een begrip zijn geworden: de Azaitars. Ze mogen in zijn paleizen wonen, reizen met hem mee, gebruiken de auto’s uit zijn garages en gedragen zich volgens The Economist alsof ze zelf royalty zijn. Ze snauwen zelfs ministers af.
Het is of de Azaitars er altijd al zijn geweest. In werkelijkheid zijn ze er pas sinds Mohammed in 2018 werd voorgesteld aan Abu Azaitar, oftewel ‘Captain Morocco’, een veelbelovende Mixed Martial Arts vechter uit Duitsland. Abu bleef komen, en nam al gauw zijn tweelingbroer Ottman mee, ook een kooivechter, en de derde broer, Omar, die optreedt als hun manager. Op sociale media pochen ze nu met foto’s met de koning, snelle auto’s en mooi weer.
Wat Mohammed VI bezielde toen hij de Azaitars in zijn leven haalde, is moeilijk te peilen. De Azaitars gaan te ver, vindt de hofhouding, de Makhzen genaamd. Die heeft een openlijke hekel aan de Azaitars. De hand van de geheime dienst (en van de Makhzen) wordt vermoed achter enkele recente publicaties over de broers in royalistische media. Hespress besprak in maart het Duitse strafblad van Abu Azaitar, een lange lijst, volgens de Duitse WDR ‘zo lang als een wc-rol’, met onder meer diefstal, geweldpleging, beroving, afpersing, fraude, drugshandel en vervalsing. Het meldt ook trouw alle verliespartijen van Abu en Ottman.
De koning zelf doet er het zwijgen toe en pendelt in stilte tussen zijn paleizen. Daar hoeft hij geen koning te zijn, maar is hij gewoon een van de grootste zakenlui van Marokko. Forbes schatte zijn vermogen in 2015 op meer dan 5 miljard, Business Insider deed het in 2019 iets bescheidener, met ruim 2 miljard. Mohammed VI heeft via zijn houdstermaatschappijen aandelen in onder meer alle grote banken, telecombedrijven en verzekeraars van Marokko. In Parijs bewoont hij een stadspaleis van 80 miljoen euro, met een riant uitzicht op de Eiffeltoren, en in de heuvels van Betz heeft hij nog een machtig chateau.
In Marokko is hij vooral nadrukkelijk afwezig. De koning is altijd op reis, en Abu Azaitar plaatst daarvan, voor zijn 2,1 miljoen volgers, foto’s op zijn Instagram.
3x Mohammed VI
‘We kennen hem niet echt’ – Aboubakr Jamai, krantenuitgever in ballingschap.
‘Het land is een vliegtuig zonder piloot’ – anonieme voormalig ambtenaar in The Economist.
‘Wat ik ook doe, het zal nooit genoeg zijn voor Marokko’ – Mohammed VI in Time.
Source: Volkskrant