Een week geleden besloot de Amerikaanse president een persconferentie in Vietnam met de opmerking dat hij maar eens naar bed ging. Het was kort na 21.30 uur plaatselijke tijd. Bidens ‘I’m going to bed’ was voer voor spottende opmerkingen over zijn bejaardheid.
Dat verwijt op zich is geen verrassing nu de campagne voor de presidentsverkiezingen van 2024 op stoom komt. Minder gebruikelijk was de felle, sarcastische reactie die Bidens communicatieteam op X gaf. ‘Presidenten mogen nooit slapen, zelfs niet na dagen van marathonbijeenkomsten overzee’, schreef communicatiechef Ben LaBolt. ‘Volgende aflevering: Presidenten mogen nooit eten.’
Over de auteur
Sterre Lindhout schrijft voor de Volkskrant over Noord- en Zuid-Amerika. Ook volgt ze de ontwikkelingen op het gebied van globalisering en wereldhandel. Hiervoor was ze correspondent Duitsland.
De reactie toont hoe gevoelig dit onderwerp binnen de partij ligt. Geen wonder, want uit peilingen blijkt dat bezwaren tegen Bidens leeftijd onder Democratische kiezers sterk toenemen.
Volgens een onderzoek in opdracht van CNN zou 67 procent van de Democratisch georiënteerde kiezers het liefst zien dat Biden niet wordt herkozen, omdat ze twijfelen aan zijn mentale scherpte en het uithoudingsvermogen dat nodig is om een goede president te kunnen zijn.
Eind augustus gaven peilingen van de The Wall Street Journal en AP een vergelijkbaar beeld: zo’n 70 procent van het Democratische electoraat geeft aan dat ze Biden te oud vindt voor een tweede termijn. Aan het begin van zijn presidentschap twijfelde ongeveer de helft van de Democratische achterban.
Voor David Ignatius, columnist voor de The Washington Post en onderdeel van het opiniërende meubilair der Amerikaanse natie, waren de slechte peilingen vorige week reden publiekelijk afstand te nemen van de zittende president. ‘Ik denk niet dat Biden en vicepresident Harris zich kandidaat moeten stellen voor herverkiezing. Het is pijnlijk om dat te zeggen, gezien mijn bewondering voor veel van wat ze hebben bereikt.’
De zorgen over de geschiktheid van Biden zijn meer dan een Republikeins campagnewapen, ze waren hét eettafelgesprek van deze zomer, betoogt hij. Ignatius vreest dat Bidens poging tot herverkiezingen zijn grootste prestatie – het tegenhouden van Trump in 2020 – ongedaan zou kunnen maken.
De column resoneerde door het Amerikaanse medialandschap. ‘De kiezers willen het niet, dat blijkt uit peiling na peiling na peiling’, zegt James Carville (78), voormalig partijstrateeg van de Democraten in een rondgang die de The New York Times maakte langs prominente Democraten. Carville, in 1992 architect van de verkiezingsoverwinning van Bill Clinton, is een van de weinigen die openlijk kritisch durft te zijn op Bidens campagne.
Sinds de zittende president zich in april opnieuw verkiesbaar stelde, reageert de partijtop Oost-Indisch doof op kritiek op de president. Vraagtekens bij zijn geschiktheid op basis van zijn leeftijd worden weggewuifd als een gepasseerd station, Biden is immers al kandidaat.
De collectieve loyaliteit aan Bidens kandidatuur is ook de reden dat er tot nu toe geen serieus te nemen Democratische tegenkandidaten zijn opgestaan. Elke opening in het bastion is een kans voor Trump, lijkt de redenatie.
Waar Trump het op moet nemen tegen twaalf Republikeinse concurrenten in verschillende gradaties , concurreert Biden tot nu toe met slechts twee partijgenoten die bij voorbaat kansloos zijn: Robert Kennedy, behalve een neefje van zijn bekende oom ook prominent antivaxer en Marianne Williamson, auteur van zelfhulpboeken en voormalig spiritueel adviseur van Oprah Winfrey.
Als Biden de enige serieuze kandidaat blijft (de deadline voor het aanmelden voor presidentskandidaten verschilt per staat, de eerste is half oktober in Nevada) nemen de Democraten de gok dat alle bezwaren tegen de zittende president verdampen zodra er een stembiljet ligt waarop de andere keuze Donald Trump is. Ook dat is een gok, al ligt Trump straatlengtes voor op de Republikeinse concurrentie.
Bovendien contrasteert de stelligheid waarmee het Democratische partij-establishment zich achter de president schaart in toenemende mate met de mening van het electoraat. Dat is riskant, vooral nu het opeens problemen regent boven het Witte Huis.
Achteraf bleek de ophef rond ‘ik ga naar bed’ vorige week slechts de prelude op een ware horrorweek voor Biden, waarin bekend werd dat zijn zoon Hunter wordt vervolgd voor illegaal wapenbezit. De Republikeinen zetten een impeachmentprocedure tegen hem in gang omdat ze Joe Biden verdenken profijt te hebben gehad van de corrupte activiteiten van zijn zoon.
Een derde tegenvaller voor de president is de staking van de werknemers van de drie grote autobouwers in Detroit, de grootste in de Amerikaanse geschiedenis. Als president van het hardwerkende midden van de samenleving, steunt Biden de stakers en de vakbond in hun eis voor hogere lonen en betere arbeidsomstandigheden. Maar die belofte wekt wel verwachtingen. En dat is riskant in een swingstate die Biden in 2020 nipt won.
Bidens persoonlijke strategie inzake de twijfels aan zijn fysieke en mentale fitheid lijkt, behalve hier en daar een grapje, vooral het constante bewijzen van het tegendeel. De agenda van de bijna 81-jarige president bestond in september onder andere uit een verrassingsbezoek aan Kyiv, de G20 in India, nog een paar gerelateerde afspraken in Zuidoost-Azië en nu de VN-top dichter bij huis, in New York.
Biden moet dit tempo nog ruim een jaar volhouden. En daarna misschien nog vier jaar.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden