De looneis, die de FNV traditiegetrouw presenteert op de dag voor Prinsjesdag, zal de inzet zijn voor de cao-onderhandelingen van komend jaar. Nog altijd vallen zo’n vijf miljoen werkenden onder een cao die vakbonden en werkgevers beklinken. Als het aan FNV-vicevoorzitter Zakaria Boufangacha ligt, wordt daarin een loonsverhoging van 5 tot 14 procent opgenomen én een minimumloon van 16 euro.
Doorgaans legt de bond één centrale eis op tafel die als uitgangspunt dient voor de onderhandelingen met werkgevers in verschillende sectoren. Maar net als de kleinere christelijke vakbond CNV, die vrijdag een looneis van 4 tot 10 procent presenteerde, wil Boufangacha nadrukkelijker maatwerk bieden. Dat betekent dat ambtenaren komende maanden heel andere percentages zullen eisen dan bouwvakkers en supermarktmedewerkers.
Over de auteur
Marieke de Ruiter is economieverslaggever voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over de arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Eén misverstand wil Boufangacha in ieder geval wel vast uit weg helpen: de loongolf die afgelopen maanden over het land spoelde, is nog niet uitgerold. Ondanks de historische loonsverhogingen die werden bedongen in onder meer het openbaar vervoer en de distributiecentra, gaat de bond de onderhandelingen weer stevig in. ‘Als daar acties voor nodig zijn, zullen we daar vol voor gaan. Dit jaar heeft weer laten zien dat actievoeren loont.’
‘De verschillen zijn ook enorm als het gaat over de achterstand die werkenden hebben op de inflatie. Er zijn het afgelopen jaar veel sectoren geweest die mede dankzij onze strijd de achterstand hebben ingelopen. In sommige cao’s is de inflatie zelfs volledig gecompenseerd. Maar er zijn ook sectoren, zoals de bouw, die nog werken onder een oude cao. Die moeten een inhaalslag maken van 14 procent.’
‘Volgens onze rekenmethode, die we deze zomer hebben voorgelegd aan het Centraal Bureau voor de Statistiek, is het leven nu 14,3 procent duurder dan in oktober twee jaar geleden. Wij kijken hoeveel werkenden er in die tijd hebben bijgekregen én hoe groot het gat is dat we nog moeten vullen. Bij de NS bijvoorbeeld zijn de lonen vorig jaar al met 8,3 procent gestegen. Dus daar zal de looneis dit jaar rond de 6 procent zijn.’
‘Die koopkrachtplaatjes van het CBS zijn gemiddelden en gebaseerd op eenmalige steunmaatregelen van de overheid. Wij hechten eraan dat de lonen op peil blijven, omdat we vinden dat mensen met het geld dat zij verdienen hetzelfde moeten kunnen betalen als twee jaar geleden. Anders accepteer je dat werken letterlijk minder loont, dat mensen er structureel op achteruitgaan in plaats van vooruit. Dat leidt ertoe dat ze minder kunnen uitgeven, wat ook slecht is voor de economie en het consumentenvertrouwen.’
‘Dat zou kloppen als er inderdaad sprake zou zijn van collectieve verarming. Maar tegenover het historische koopkrachtverlies staan nog altijd hoge winstcijfers. Het is dus vooral de werknemer die armer is geworden.’
‘Er is altijd ruimte voor maatwerk. Als een bedrijf het even moeilijk heeft, dan maken we pas op de plaats. Maar van ondernemers die mensen structureel weinig betalen en stellen dat ze dat niet kunnen verbeteren omdat ze dan zouden omvallen, vragen wij ons af: wat is je bestaansrecht als je jouw mensen geen fatsoenlijk inkomen kunt geven?’
‘Bij KLM spraken we dit weekend nog 10 procent af. Datzelfde resultaat realiseerden we onlangs ook bij de productie- en leveringsbedrijven en in het primair onderwijs. Dus nee, ik deel die observatie niet.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden