De aangifte valt samen met een speciale, anderhalf uur durende uitzending van het Channel 4-onderzoeksprogramma Dispatches waarin zaterdagavond vier vrouwen aan het woord kwamen die tussen 2006 en 2013 door Brand seksueel zouden zijn misbruikt. Een dag later werden deze beschuldigingen herhaald in The Sunday Times, een veelgelezen zondagskrant. De laatste optredens van de tournee van Brand zijn uitgesteld vanwege de beschuldigingen.
De onthullingen zijn het resultaat van jarenlang onderzoek naar het wilde verleden van de komiek. Tot de vrouwen, wier verklaringen op basis van anonimiteit zijn gedaan, behoren een oud-collega en twee ex-vriendinnen.
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen en schreef er meerdere boeken, waaronder over de Brexit.
De voorzitter van de Lagerhuis-commissie voor Vrouwen en Gelijkheid, Caroline Nokes, heeft de vrouwen opgeroepen moed bijeen te rapen en naar de politie te stappen met hun beschuldigingen van onder meer verkrachting.
Een van de vrouwen, die 16 was toen ze een relatie met Brand kreeg, heeft beweerd dat de BBC een auto met chauffeur regelde om haar van school naar Brands woning te vervoeren.
Brand werkte in de betreffende jaren voor diverse omroepen, waaronder MTV, BBC en Channel 4. Tevens verrichtte hij werkzaamheden voor de Endemol-producties EFourum en Big Mouth, spin-offs van Big Brother. Oud-medewerkers hebben verklaard dat ze zich ‘pooiers’ voelden, omdat ze telkens knappe jonge vrouwen moesten oppikken voor de charismatische, op seks beluste presentator.
Volgens The Sunday Times vonden klachten van door Brand belaagde vrouwen geen gehoor. ‘Boys will be boys,’ zou een talentmanager hebben gezegd. Endemol UK is in 2020 overgenomen door Banijay UK.
Voordat de beschuldigingen naar buiten kwamen, stuurde Brand een video de wereld in waarin hij ‘de tamelijke barokke aanvallen’ op zijn persoon verwierp. Hij zei door de jaren met talloze vrouwen het bed te hebben gedeeld, wat volgens hem altijd met wederzijdse instemming was. Over zijn seksverslaving heeft hij uitgebreid geschreven in zijn boeken.
De verslaving is volgens Brand ontstaan na een bezoek aan Hongkong als puber. Daar regelde zijn vader een 16-jarige Filipijnse prostituee voor de jonge Russell. Senior lag in dezelfde hotelkamer met twee andere vrouwen in bed.
Brand beweerde zaterdag dat de gevestigde media, waarvan hij een afkeer heeft ontwikkeld, een georkestreerde aanval uitvoeren om hem monddood te maken. Afgelopen jaren heeft Brand contraire ideeën gedeeld met zijn miljoenen volgers op sociale media, onder meer over coronavaccinaties, klimaatverandering en Oekraïne.
Tijdens een optreden in het Londense Wembley Park Theatre kreeg Brand, die graag in het middelpunt van de belangstelling staat, zaterdagavond volop steun van zijn fans. De tournee is inmiddels stopgezet. Eerder op de dag had Elon Musk zijn steun al betuigd. ‘Natuurlijk. Ze houden niet van concurrentie’, reageerde de miljardair via X op de videoboodschap. Een oud-agent van Brand verklaarde voor de televisiecamera dat hij nooit een klacht over het gedrag van zijn cliënt heeft mogen ontvangen.
Liefdadigheidsinstellingen, uitgeverijen en agentschappen hebben ondertussen afstand genomen van Brand, die tegenwoordig een net gezinsleven zegt te leiden. Zijn bijdrage aan de binnenkort te verschijnen poëziebundel Poetry for the many van voormalig Labour-leider Jeremy Corbyn en vakbondsbaas Len McCluskey, is geschrapt.
De grote vraag is nu wat de omroepbazen precies wisten van de manier waarop hun ster met vrouwen omging. Premier Rishi Sunak heeft omroepen dringend verzocht om helderheid te scheppen met hun onderzoek naar deze ‘zeer ernstige en zorgwekkende’ beschuldigingen.
In het contract dat hij met Endemol had zou de opmerkelijke bepaling zijn opgenomen dat Brand geen seks mocht hebben met medewerkers van het productieteam, wat erop duidt dat zijn reputatie bij de leidinggevenden bekend was.
Het is zeker niet de eerste keer dat de Britse televisiewereld opschrikt door een seksschandaal. De BBC maakte decennialang gebruik van de diensten van Jimmy Savile, de wijlen Top of the Pops-presentator achter wiens charismatische persona een notoire kinderverkrachter schuil bleek te gaan.
Onlangs zag de Britse publieke omroep zich genoodzaakt om de gerenommeerde presentator Huw Edwards op non-actief te stellen nadat de schandaalkrant The Sun had gemeld dat Edwards jongemannen had betaald voor erotische afbeeldingen. Bij de commerciële concurrent ITV werd eerder dit jaar de populaire, 61 jaar oude ontbijtshow-presentator Phillip Schofield weggestuurd omdat hij een liefdesrelatie met een veel jongere productiemedewerker bleek te hebben gehad.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden