De Europese Unie werkt aan een twaalfde sanctiepakket tegen Rusland, meldt persbureau Bloomberg op basis van anonieme bronnen. Volgens Bloomberg bevat het nieuwe sanctiepakket mogelijk een plan om Russisch geld aan te wenden voor noodhulp aan Oekraïne. Niet de bevroren banktegoeden zelf, maar het rendement ervan wil de EU gebruiken. Het sanctiepakket zou volgende maand al gepresenteerd kunnen worden.
Sinds de grootschalige invasie in Oekraïne klinkt in Europa het geluid dat Rusland moet opdraaien voor de veroorzaakte schade. Volgens de Europese Commissie is er inmiddels voor zeker 200 miljard euro aan tegoeden van Russische staatsbedrijven en de Russische centrale bank bevroren. Dit geld simpelweg afpakken ligt juridisch lastig. Mogelijk beschouwt de EU het als een eerste stap om beslag te leggen op de rente en dividend.
De Europese Commissie werkt al vanaf de zomer aan een voorstel om de winsten van bevroren tegoeden af te romen. De 3 miljard euro die dit oplevert, zou gebruikt kunnen worden voor bijvoorbeeld de wederopbouw van Oekraïne. Veel Europese regeringsleiders twijfelden over deze maatregel: uit vrees om zelf ooit op een EU-sanctielijst terecht te komen zouden internationale investeerders Europa kunnen mijden.
Het nieuwe Europese sanctiepakket bevat volgens Bloomberg verder maatregelen die de handel in diamanten met Rusland moet voorkomen. Daarmee volgt de EU het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk, dat in mei al de handel in Russische diamanten beperkte. Naar schatting levert de diamantenhandel Rusland jaarlijks rond de 4 miljard euro op.
Pepijn de Lange
De Georgische geheime dienst SSG beweert dat in Oekraïne wordt gewerkt aan een coup in Georgië. In een statement beschuldigt de SSG een hoge Oekraïense functionaris ervan, met hulp van buitenlandse sponsors, Georgische militairen en jongeren, rellen voor te bereiden in Georgië, met als doel om de regering in Tbilisi omver te werpen.
Volgens de SSG is het plaatsvervangend hoofd van de Oekraïense militaire contraspionagedienst, Giorgi Lortkipanidze, betrokken bij die plannen. Lortkipanidze was eerder onderminister van Binnenlandse Zaken in Georgië. De chef van de Georgische inlichtingendienst Bacha Mgeladze gaf geen bewijzen voor de claims.
De antioverheidsprotesten staan volgens de SSG gepland voor oktober en december, wanneer de Europese Commissie haar besluit over de Georgische aanvraag voor EU-lidmaatschap zal publiceren. De kans is aanwezig dat dat oordeel niet positief zal zijn. Recent zei EU-buitenlandchef Josep Borrell dat Georgië nog verregaande hervormingen moet plegen om kandidaatstatus voor EU-lidmaatschap te krijgen. Ondertussen beweert de Georgische regering dat ze al aan alle eisen heeft voldaan.
Mogelijk is het statement bedoeld om nieuwe antiregeringsprotesten bij voorbaat zwart te maken. Afgelopen maanden gingen mensen in Georgië al regelmatig de straat op om te protesteren tegen de regering, die ervan wordt beschuldigd samen te spannen met het Kremlin. Een overgroot merendeel van de Georgische bevolking is volgens peilingen voorstander van toetreding tot de EU. De Georgische regering is grondwettelijk verplicht Europese integratie na te streven, maar beweegt tegelijkertijd steeds meer naar Moskou toe.
Tom Kieft
In het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (ICJ) is vandaag een nieuwe reeks zittingen begonnen in de zaak die Oekraïne kort na het begin van de Russische invasie in februari 2022 heeft aangespannen tegen Rusland. Daarin stelt Kyiv dat Rusland internationaal recht heeft geschonden met de invasie. Volgens Oekraïne is de legitimering daarvoor – dat Oekraïne genocide zou plegen in Loehansk en Donetsk – op valse beweringen gebaseerd en pleegt Rusland juist genocide met de oorlog.
Moskou eiste vandaag dat de zaak wordt afgewezen en stelt dat de rechtbank niet bevoegd is om over de kwestie te oordelen. De hoorzittingen, die tot 27 september zullen duren, gaan niet over de inhoud, maar zijn gericht op juridische argumenten over jurisdictie. Centraal in de zaak staat de interpretatie van het Genocideverdrag uit 1948, dat door zowel Rusland als Oekraïne is ondertekend.
Oekraïne krijgt steun van 32 landen, waaronder Nederland, die menen dat de rechtbank wel degelijk bevoegd is om de zaak te behandelen. Afgevaardigden van deze landen worden tijdens de hoorzittingen ook aan het woord gelaten. In maart oordeelde het Internationaal Strafhof in een voorlopige beslissing al in het voordeel van Oekraïne. Op basis daarvan beval de rechtbank Rusland om de oorlog in Oekraïne onmiddellijk te staken.
Hoewel Rusland de bevelen van het ICJ tot nu toe heeft genegeerd en de rechtbank geen mogelijkheid heeft om beslissingen af te dwingen, kan de zaak wel degelijk belangrijke gevolgen hebben, zeggen experts aan persbureau Reuters. Zo kan een uitspraak in het voordeel van Oekraïne het bijvoorbeeld makkelijker maken om na de oorlog herstelbetalingen af te dwingen.
Tom Kieft
In de Bulgaarse kustplaats Tyulenovo is gisteravond een met explosieven bepakte drone aangetroffen. Het is volgens het Bulgaarse ministerie van Defensie nog niet duidelijk of het om een Russische of Oekraïense drone gaat. Het onbemande vliegtuig werd deze ochtend door het Bulgaarse leger opgeruimd.
Eerder deze maand werd tot driemaal toe puin van Russische drones gevonden in Roemenië, dat net als Bulgarije lid is van de Navo. Bij de incidenten zijn vooralsnog geen gewonden gevallen. Toch heeft de Roemeense regering veiligheidsmaatregelen getroffen. Zo worden er nieuwe schuilbunkers gebouwd in de grensgebieden en hebben de Verenigde Staten extra F-16’s naar het land gestuurd om het luchtruim te beschermen.
Vooralsnog werden de incidenten nog niet gezien als bewuste aanvallen tegen Roemenië en de Navo. Volgens Navo-chef Jens Stoltenberg waren er geen aanwijzingen dat Rusland de drones expres op het Navo-land afstuurde.
Tom Kieft