In het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (ICJ) is vandaag een nieuwe reeks zittingen begonnen in de zaak die Oekraïne kort na het begin van de Russische invasie in februari 2022 heeft aangespannen tegen Rusland. Daarin stelt Kyiv dat Rusland internationaal recht heeft geschonden met de invasie. Volgens Oekraïne is de legitimering daarvoor – dat Oekraïne genocide zou plegen in Loehansk en Donetsk – op valse beweringen gebaseerd en pleegt Rusland juist genocide met de oorlog.
Moskou eiste vandaag dat de zaak wordt afgewezen en stelt dat de rechtbank niet bevoegd is om over de kwestie te oordelen. De hoorzittingen, die tot 27 september zullen duren, gaan niet over de inhoud, maar zijn gericht op juridische argumenten over jurisdictie. Centraal in de zaak staat de interpretatie van het Genocideverdrag uit 1948, dat door zowel Rusland als Oekraïne is ondertekend.
Oekraïne krijgt steun van 32 landen, waaronder Nederland, die menen dat de rechtbank wel degelijk bevoegd is om de zaak te behandelen. Afgevaardigden van deze landen worden tijdens de hoorzittingen ook aan het woord gelaten. In maart oordeelde het Internationaal Strafhof in een voorlopige beslissing al in het voordeel van Oekraïne. Op basis daarvan beval de rechtbank Rusland om de oorlog in Oekraïne onmiddellijk te staken.
Hoewel Rusland de bevelen van het ICJ tot nu toe heeft genegeerd en de rechtbank geen mogelijkheid heeft om beslissingen af te dwingen, kan de zaak wel degelijk belangrijke gevolgen hebben, zeggen experts aan persbureau Reuters. Zo kan een uitspraak in het voordeel van Oekraïne het bijvoorbeeld makkelijker maken om na de oorlog herstelbetalingen af te dwingen.
Tom Kieft
In de Bulgaarse kustplaats Tyulenovo is gisteravond een met explosieven bepakte drone aangetroffen. Het is volgens het Bulgaarse ministerie van Defensie nog niet duidelijk of het om een Russische of Oekraïense drone gaat. Het onbemande vliegtuig werd deze ochtend door het Bulgaarse leger opgeruimd.
Eerder deze maand werd tot driemaal toe puin van Russische drones gevonden in Roemenië, dat net als Bulgarije lid is van de Navo. Bij de incidenten zijn vooralsnog geen gewonden gevallen. Toch heeft de Roemeense regering veiligheidsmaatregelen getroffen. Zo worden er nieuwe schuilbunkers gebouwd in de grensgebieden en hebben de Verenigde Staten extra F-16’s naar het land gestuurd om het luchtruim te beschermen.
Vooralsnog werden de incidenten nog niet gezien als bewuste aanvallen tegen Roemenië en de Navo. Volgens Navo-chef Jens Stoltenberg waren er geen aanwijzingen dat Rusland de drones expres op het Navo-land afstuurde.
Tom Kieft