De flirt tussen VVD en PVV duurt voort. Eerder zette VVD-leider Dilan Yesilgöz de deur al op een kier: anders dan Mark Rutte sluit ze een samenwerking met de partij van Geert Wilders niet langer uit. De VVD wil een scherper asielbeleid en de PVV kan dan een bondgenoot zijn. ‘Ik moet zien waar de heer Wilders mee komt', zei Yesilgöz vorige maand.
Het antwoord van de heer Wilders kwam zaterdag met de presentatie van zijn verkiezingsprogramma. In vergelijking 2021 is vooral de toon iets minder scherp. Zo wordt er niet langer gepleit voor een ministerie van Remigratie en De-islamisering en is de passage over de islam als ‘een totalitaire ideologie’ geschrapt. Hetzelfde geldt voor het in 2021 nog gewenste verbod op een politieke functie voor mensen met een dubbel paspoort.
Met die laatste aanpassing lijkt de PVV ook de weg vrij te maken voor steun aan een premierschap van Yesilgöz, hoewel Geert Wilders in het verleden juist moties van wantrouwen indiende tegen bewindspersonen met twee paspoorten. Volgens de PVV-leider lag het gevaar van ‘dubbele loyaliteiten’ te veel op de loer.
Voor Yesilgöz laat Wilders die lijn varen, ook al heeft de VVD-leider nog steeds de Turkse nationaliteit. Volgens een woordvoerder van de VVD beschikt Yesilgöz ‘sinds enkele weken’ wel over een bewijs dat ze haar nationaliteit heeft opgezegd. Nu moeten de autoriteiten in Ankara nog bevestigen dat ze geen Turks staatsburger meer is. Het is niet duidelijk hoe lang dat gaat duren.
De VVD-woordvoerder benadrukt dat Yesilgöz ‘al sinds 2016’ bezig is om van haar Turkse nationaliteit af te komen, maar dat het om een moeizaam proces gaat. Yesilgöz vluchtte op 7-jarige leeftijd samen met haar moeder en zusje uit Turkije. Haar vader was al eerder als politiek vluchteling naar Nederland gekomen. Haar moeder kreeg ook de status van politiek vluchteling, aldus de VVD.
De PVV wil wel nog steeds een algeheel verbod op twee paspoorten, maar Wilders maakt duidelijk dat er voor hem geen breekpunten meer zijn. ‘We moeten allemaal over onze schaduw heen springen’, aldus de PVV-leider, die wil samenwerken met rechtse partijen om een strenger asielbeleid af te dwingen.
De toon van Wilders mag iets minder scherp zijn, inhoudelijk blijven de aanpassingen beperkt. De PVV wil bijvoorbeeld ‘geen islamitische scholen, korans en moskeeën meer’ en wil een hoofddoekjesverbod in overheidsgebouwen en het parlement.
Wilders weigert ook nog altijd zijn uitspraak over ‘minder, minder Marokkanen’ terug te nemen. De PVV-leider werd daarvoor veroordeeld wegens ‘groepsbelediging’. ‘Ik neem nooit uitspraken terug’, zei Wilders zaterdag in De Telegraaf. ‘Ik heb ook nooit spijt, dat is een zinloze emotie.’
Wilders is positief over de toenadering van Yesilgöz. ‘Ik vind het verstandig. Als Yesilgöz dit niet doet, levert ze zich over aan linkse partijen.’ De vraag is vooral hoe de VVD gaat reageren op de kleine handreikingen van Wilders. Dat de PVV-leider zelf een groot punt maakt van zijn gematigde retoriek, zal het voor Yesilgöz moeilijker maken om de partij nu alsnog af te serveren.
Tegelijkertijd zijn de kansen op een rechts kabinet geslonken sinds Nieuw Sociaal Contract op het toneel is verschenen. Niet alleen de PVV, maar ook de BBB – eveneens een partij waarmee de VVD denkt een strenger asielbeleid te kunnen afdwingen – heeft te lijden onder de deelname van Pieter Omtzigt.
Omtzigt zelf liet zondag opnieuw doorschemeren dat hij een coalitie met de PVV niet ziet zitten. Hij wil alleen in zee met partijen ‘die de rechtsstaat een beetje heel houden', zei de ex-CDA'er bij Buitenhof over de PVV. ‘Dat heb ik de afgelopen jaren niet bepaald gezien.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden