Drie dagen lang al staken medewerkers van de ‘Detroit Big Three’ – Ford, General Motors en Stellantis – voor betere loon- en arbeidsvoorwaarden. De gesprekken met de werkgevers zijn ‘redelijk productief’, liet vakbond United Auto Workers (UAW) dit weekend weten. Donderdag had Ford-directeur Jim Farley nog verklaard dat het inwilligen van de eisen van de UAW tot het faillissement van zijn bedrijf zou leiden.
Het is de eerste keer in de geschiedenis dat de drie giganten tegelijkertijd met vakbondsacties te maken hebben. Op dit ogenblik raken de stakingen slechts één fabriek per bedrijf, waardoor de productie van onder meer de modellen Jeep Wrangler, Ford Bronco en Chevrolet Colorade in het gedrang komt. Er zijn ongeveer 12.700 leden van de UAW bij de staking betrokken. De vakbond telt in totaal 150 duizend leden.
Over de auteur
Daan Ballegeer is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over financiële markten en centrale banken.
De stakingsactie begon nadat donderdagnacht de vorige vierjarige loon- en arbeidsovereenkomst was afgelopen zonder dat er overeenstemming was voor de volgende vier jaar. UAW eist een loonsverhoging over die hele periode van 36 procent. Dat is volgens de vakbond vergelijkbaar met de salarisverhoging van het topmanagement van de Grote Drie in de afgelopen vier jaar. De vakbond ijvert verder ook voor een kortere werkweek, meer werkzekerheid en betere pensioenregelingen.
Hoopgevend is dat er nog altijd beweging zit in de opstellingen van de onderhandelende partijen. Aanvankelijk eiste UAW een loonsverhoging van 40 procent. Stellantis, het moederbedrijf van onder meer Chrysler, zei zaterdag dat het zijn contractvoorstel heeft verbeterd. Met een loonsverhoging over de hele periode van 20 procent, waarvan de helft meteen, zit het bedrijf nu op dezelfde lijn als concurrenten GM en Ford.
Wat de sfeer niet bevordert, is dat de werkzaamheden in de assemblagefabriek van Stellantis in Belvidere, in de staat Illinois, niet worden hervat. Daar ligt de productie al sinds februari stil, volgens Stellantis omwille van de oplopende kostprijs van de productie van elektrische voertuigen. De autobouwer had de UAW voorgesteld om de productie te hervatten, als voor het verstrijken van de deadline donderdagnacht een loonakkoord werd afgesloten.
Dat leverde een boze reactie van de vakbond op. ‘Dat is hoe Stellantis die werknemers ziet. Als een onderhandelingstroef.’
Ook bij de twee andere grote autofabrikanten uit Detroit gaat het hard tegen hard gaat. Ford verklaarde vrijdag dat het als gevolg van de staking zeshonderd werknemers heeft ontslagen, GM heeft tweeduizend werknemers in Kansas laten weten dat de fabriek daar waarschijnlijk maandag of dinsdag dichtgaat.
Vakbondsvoorzitter Shawn Fain noemde de berichten over geplande ontslagen een poging van de autofabrikanten om de vakbondsleden te dwingen een zwakkere regeling te accepteren. ‘Hun plan zal niet werken. We zullen één dag langer doorgaan dan zij, en alles op alles zetten voor economische en sociale rechtvaardigheid bij de Grote Drie.’
De Grote Drie zitten dan wel in een soortgelijk parket, maar dat maakt nog niet dat ze evenveel pijn lijden vanwege de stakingen. Een mooi voorbeeld daarvan is General Motors. Waar Ford en Stellantis komende herfst flink herziene modellen zullen voorstellen van auto’s met een verbrandingsmotor, heeft GM vrijwel alle ballen gezet op het starten of opkrikken van de productie van nieuwe modellen van elektrische voertuigen. Het gaat onder meer om de volledig elektrische versie van klassiekers zoals de pick-ups Chevrolet Silverado en GMC Sierra.
Bij een lange staking zal GM meer dan Ford en Stellantis problemen krijgen bij de productie van elektrische voertuigen, stelt persbureau Reuters na een rondgang bij sectoranalisten. Toch is er ook een lichtpuntje, want langdurige stakingen kopen GM ook tijd om al langer aanslepende problemen aan te pakken.
Zo heeft GM al het hele jaar last van achterblijvende batterijproductie. Daardoor zijn er in het tweede kwartaal bijvoorbeeld maar 48 exemplaren afgeleverd van de Hummer EV. Voor die oer-Amerikaanse patserbak is er ondertussen al een wachtlijst van meer dan negentigduizend.
Verder worstelt het bedrijf dat GM voorziet van automatiseringsapparatuur met leveringsproblemen, zei bestuursvoorzitter Mary Barra in juli tegen analisten. Daardoor was de autobouwer genoodzaakt om batterijmodules met de hand te assembleren.
De stakingen geven GM de kans om die technische en operationele problemen aan te pakken. Als de arbeidsprotesten eenmaal achter de rug zijn, zou de productie flink omhoog kunnen gaan. Niettemin blijft dit arbeidsconflict in het nadeel van GM, zei Barra. De kostprijs van de productieverstoringen kunnen in de miljarden lopen.
‘In deze cruciale periode voor elektrische voertuigen, de uitrol van modellen, distributie, marketing, met EV-concurrentie die over de hele linie toeneemt, kon de timing van deze staking voor GM niet slechter zijn’, zegt autosectoranalist Daniel Ives van vermogensbeheerder Wedbush in een notitie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden