Het leek haast onmogelijk om nog cynischer te worden van de moderne consumptiemaatschappij, tot Temu dit voorjaar in Nederland werd geïntroduceerd. Wat Temu is, vraagt u zich misschien af? ‘Temu is een app waar alles megagoedkoop is’, legt momfluencer Maria uit op TikTok, terwijl ze met een zalvend stemmetje een berg namaakspullen uit China aanprijst. Luiertassen, slabbetjes, een sneeuwpak voor de kleine. ‘Het is goedkoper dan AliExpress’, jubelt reis- en lifestyle-influencer Lau in een ander filmpje.
Net wat de mensheid nodig had, nog een Chinese webshop waar je voor een appel en een ei alles kunt bestellen wat je hartje een microseconde begeert. Verzenden en retourneren is gratis. Soms zijn spullen dat ook, als je genoeg punten hebt verdiend met reclame maken voor het bedrijf. Consumenten weten van gekkigheid niet meer wat ze allemaal op een containerschip laten laden. ‘Ik zeg je heel eerlijk, ik weet echt niet meer wat hierin zit’, bekent tiktokker Esmée aan het begin van haar unboxing-video. Valentino heeft hetzelfde probleem: ‘Ik weet oprecht niet meer wat ik heb besteld. Ik heb zo veel dingen besteld.’
Het is ook behelpen als je alle microtrends moet bijbenen die sneller dan de wind voorbij komen razen. Gisteren ging het op TikTok nog over Barbiecore, maar knipper één keer met je ogen en je moet een coastal cowgirl zijn. Of op zijn minst een blokette, met de bijbehorende garderobe. Ter illustratie: de hashtag #TikTokMadeMeBuyIt werd op de app 70 miljard keer bekeken. En dan werd Amerika deze week ook nog de nieuwste functie ‘TikTok Shop’ uitgerold, waarmee bedrijven en influencers hun producten voortaan direct op de app kunnen verkopen. Scheelt toch weer een paar muisklikken.
In een ander hoekje van de app gaat het ook dag in dag uit over kleren kopen, maar dat consumptisme oogt toch een stuk sympathieker. Jonge tiktokkers hebben de kringloopwinkel ontdekt en het tot een sport gemaakt om alle parels uit de rekken te halen. Onder hashtags als #ThriftTok (kringloopwinkels heten thrift shops in het Engels) nemen ze de kijker mee of laten ze na afloop zien wat ze allemaal hebben gescoord. ‘Ik weet niet of er een vader is overleden met mijn maat’, zegt Tom uit Diemen met zijn nieuwe tweedehands Armani-pantalon aan, ‘maar shit is perfect.’ Anderen gaan naar Dordrecht, Eindhoven, Laren, Hoevelaken, Kampen, Nuenen, Purmerend en Veenendaal – heel Nederland komt aan bod.
En de rest van de wereld. De kijker wordt meegenomen naar de beroemde vlooienmarkten in Parijs, waar tussen de rommel complete garderobes van chique Franse vrouwen te vinden zijn, en er wordt gestruind in Bangkok, Tokio, Barcelona, New Jersey, Johannesburg, Riyad en Mexico-Stad. Soms worden kleren in een vervolgvideo nog vermaakt of gecustomized.
Volgens recente cijfers van Statista, de Duitse databank voor markt- en consumentengegevens, was de wereldwijde tweedehandskledingmarkt 138 miljard dollar waard in 2021, maar groeit dit de komende vier jaar naar 351 miljard dollar. Ook tiktokkers wier thriftkunsten in het oog zijn gesprongen, hebben er een verdienmodel van weten te maken. Gegadigden kunnen bijvoorbeeld een moodboard samenstellen waarna er tegen betaling een pakketje tweedehandskleding in de gewenste stijl wordt samengesteld. Ook een populair subgenre: een vondst voor meer geld doorverkopen op Vinted en daar verslag van doen.
Dat is meteen ook de grootste kritiek op de ontwikkeling: kringloopwinkels, een uitkomst voor mensen met een kleine portemonnee, worden leeggevist door de royaler bedeelden en daardoor steeds duurder. Toch is het prettig dat ThriftTok niet bijdraagt aan de gigantische stortplaatsen vol afgedankte kleding (die in de Chileense woestijn is inmiddels vanuit de ruimte te zien). Nu duimen dat het niet de zoveelste microtrend is.
Source: Volkskrant