Deze week, waarin het voortdurend ging over kinderen als politiek instrument, dacht ik aan het woord ‘kinderslachting’. Begin jaren zeventig wilde de Pressiegroep Stop de Kindermoord iets doen aan het enorme aantal minderjarige verkeersdoden, waarvoor ze gul hun eigen vlees en bloed inzetten. Om ‘de apathie over de Kinderslachting’ te doorbreken, gingen kinderen op straat voor dood naast hun gestrande fietsjes liggen, wat wordt naverteld als succesverhaal: Nederland werd onder andere door deze acties een fietsparadijs en het aantal verkeersslachtoffers liep drastisch terug. Daarin kun je een boel lezen: dat disruptieve actie uitstekend kan werken en dat de deelname van kinderen voor politieke doelen maatschappelijk wordt geaccepteerd in zoverre die doelen maar nobel en dringend worden gevonden.
Het liep wat anders, voor de kinderen die afgelopen week werden opgepakt bij de A12-demonstratie van Extinction Rebellion tegen fossiele subsidies: voor hen deed de politie een melding bij Veilig Thuis – protocol, zeiden ze, alleen had Veilig Thuis bij andere protesten waar kinderen werden opgepakt nooit wat van dat protocol gemerkt. Veilig Thuis vond dat niet de kinderen, maar zíj als pressiemiddel werden ingezet. Misdaadjournalist John van den Heuvel noemde het in De Telegraaf kwalijk dat ouders hun kinderen ‘op de snelweg planten’ als ‘waterkanonnenvlees’.
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Overal bogen commentatoren zich over de kulkwestie: hoe onafhankelijk zijn kinderen nou precies? ‘Je moet niet te snel denken dat die kinderen nu eenmaal vanuit zichzelf bij het klimaat en de actie betrokken zijn’, zei pedagoog Micha de Winter in Eenvandaag – wat precies niemand zou beweren. ‘Ik als pedagoog vraag me af: willen die kinderen dit zelf of worden ze gemanipuleerd?’ Ik als columnist lees daarin een strikvraag. Met woorden als ‘manipulatie’ en ‘indoctrinatie’ wordt de basis voor klimaatactie verdacht gemaakt; ze wijzen vooral op volwassenen die hopen dat de klimaatcrisis toch een monster onder het bed blijkt te zijn. Kinderen zijn natuurlijk nooit ofwel echoput, of helemaal ‘van zichzelf’ – daarom zijn ze ook een beschermde menssoort.
De manier waarop naar de groep ‘demonstrerende kinderen’ wordt gekeken, onthult vooral veel over wie er kijkt. Een kind wordt gaandeweg zijn eigen mens, wat ze een heerlijk canvas maakt voor de angst en hoop van buitenstaanders. Ook voor mij, uiteraard: in het meisje dat vorig weekend naast haar moeder op het podium stond bij een antitransdemonstratie, met een bordje met ‘vrouw’ erop, zie ik al gauw een papegaaitje in een tuigje. Ze was een jaar of 8, de leeftijd waarop kinderen in de rechtspraak zo’n beetje geacht worden hun eigen belangen te kunnen inschatten. Ook voor dat kind geldt dat demonstreren, ervaren dat je déél uitmaakt van een samenleving, net zo goed deel mag zijn van haar opvoeding als een bezoek aan kerk, moskee of Bobbejaanland.
Het is niet alsof het thema ‘klimaat’ als de goddelijke bliksem bij kinderen kan inslaan, maar het vereist wel een cynische blik om kinderen die demonstreren voor het klimaat als willoos waterkanonnenvlees neer te zetten. Omdat kinderen rondom dit thema misschien wel net zo vaak hun ouders het licht deden zien als andersom, én omdat kinderen ook volgens de Kinderombudsvrouw massaal wakker liggen van het klimaat. Driekwart van de kinderen maakt zich zorgen over het klimaat, ruim de helft van de jongeren (16-24) wereldwijd onderschrijft de uitspraak ‘De mensheid gaat ten onder’.
Juist omdat minderjarigen in november geen enkele inspraak hebben, kan een vreedzame (en veilige) demonstratie hen een beetje daadkracht laten ervaren. De lastige en individuele inschatting hoe je dat doet met oog voor hun leeftijd, veiligheid en nachtrust, kun je overlaten aan de mensen die hen daadwerkelijk kennen – dezelfde mensen die mogen bepalen of ze een helm moeten dragen, of ze onbeperkt Cocomelon mogen kijken, en of ze ingeënt worden tegen de bof.
Source: Volkskrant