Vaak gaat het niet waarover het gaat. De Tweede Kamer bolde deze week van de spanning, daar graag vertaald als ‘crisis’ – eerst bij een oppositiepartij vol goede bedoelingen met de wereld, en daarna bij een andere partij die een woordvoerder had aangesteld en direct weer had ontslagen omdat hij ooit iets lelijks had gezegd over de leider van een andere partij. Behapbare verhalen, leuk om te bingen, maar het blijven de doodlopende landweggetjes van de politiek. Niemand zal het zich over vijftig jaar herinneren.
Had de Tweede Kamer vrij zicht naar buiten, dan zag ze de dagelijkse blokkade van de Utrechtsebaan ter redding van het klimaat en, dichterbij nog, de prachtige gevel van het Planbureau voor de Leefomgeving, dat deze week een rapport publiceerde over onder meer het klimaat – niet stoppen met lezen nu, het is best belangrijk, en eerst zal ik verslag doen van die spannende wegblokkade waar ik dankzij mijn ‘rellenkaart’ (politieperspas) middenin mocht staan.
Ook dat is een behapbaar verhaal. De minister, die met de burgemeester en justitie en de politievakbonden belang heeft bij het uitvergroten van de ‘ontwrichtende’ blokkades (je rijdt er gemakkelijk aan alle kanten omheen) zei het zelf: ‘Daarin speelt de inhoud van de demonstratie geen rol, de veiligheid wel.’
Ze sprak in de Tweede Kamer tegen een muurtje van rechtse partijen die een einde ‘eisen’ aan de acties. Dit ging niet over klimaat, ‘dit gaat over demonstratierecht’, zei een vriendelijke agent ter plaatse, en hij vertelde dat de coronarellen wat dat betreft ‘werkbaarder’ waren, want daar moest je nog echt aan de bak.
De inhoud speelt geen rol. Het Planbureau voor de Leefomgeving schrijft er zinnige dingen over: hoe kan het dat we de grote crisis negeren door zelf almaar kleine crisisjes te bedenken? Hoe kan het, PBL-onderzoeker Melchert Reudink, dat ik nog steeds in een auto rijd met een verbrandingsmotor?
Hij legt het mooi uit. Maar eerst live naar de Utrechtsebaan, waar het verzet tegen de fossiele subsidies is begonnen.
(Ook de politie trouwens kocht opnieuw auto’s met verbrandingsmotoren, en gaat over een paar jaar eens rustig kijken of het anders kan, de agent die ik ernaar vroeg zei: ‘Met een elektrische auto kun je geen boeven achtervolgen.’)
Het is mooi openluchttheater. Als ik de ruimte had, zou ik uitgebreid beschrijven hoe beide kampen (zijn het wel kampen?) hun organisatie prima op orde hebben, en routineus aan de blokkade beginnen. Ze kennen elkaar, agenten praten gemoedelijk met de demonstranten en andersom. Het leidt tot geinige gesprekjes tussen macht en tegenmacht. Agent tegen demonstrant: ‘Hé hallo! Moet jij er vandaag niet tussen staan?’ Demonstrant: ‘Nee, vandaag geen zin gearresteerd te worden, saai hè.’ Agent: ‘Je bent er in elk geval bij.’ Demonstrant: ‘Ja, da’s mooi.’
Daarna beginnen de agenten met het verwijderen van de actievoerders, het gros staat zelf op en loopt naar de lijnbus die klaarstaat, en die achterop de tekst heeft: ‘kies bewust, kies een aardgasbus’, de rest wordt op karretjes geladen, handig, zegt een agent, want al dat tillen is slecht voor je rug. Familiaire boks met een demonstrant: ‘Wellicht tot de volgende keer!’
Jammer, toch weer woorden tekort voor het interessante gesprek met Melchert Reudink van het PBL, die helder uitlegt waarom activisten elke dag de Utrechtsebaan bezetten, en het desondanks niet gaat waarover het gaat. De klimaatdoelen zijn luid en duidelijk vastgelegd, zegt hij, sommige al dertig jaar, we hebben een Klimaatakkoord en een Klimaatwet, en toch vinden we telkens geitenpaadjes om in fossiele auto’s te blijven rijden, ook al voelen we de klimaatverandering aan den lijve. ‘We houden nu eenmaal graag vast aan comfortabele maatregelen, die onze dagelijkse leefwijze niet te veel veranderen.’
Wat helpt is een politiek die koerst op de lange termijn en niet bij elke pijnlijke keuze een gemakkelijk steegje in schiet, zoals Mark Rutte, die donderdag het PBL-rapport in ontvangst nam en meteen de fossiele subidies bagatelliseerde (‘heel knap frame’).
Verandering komt nooit ineens, en dan is het er plotseling, alsof het nooit anders was. Alleen al daarom is de dagelijkse blokkade van de Utrechtsebaan zo noodzakelijk.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden