Supermarktketen Jumbo stapte in 2014 in als co-sponsor van de gecombineerde wieler- en schaatsploeg Lotto-Jumbo. De wielrenners waren nog de lachertjes van het peloton, meestal achteraan te vinden. De komst van de Sloveense ex-schansspringer Primoz Roglic en de ontbolstering van sprinter Dylan Groenewegen zetten de kentering in. In 2019 werd Jumbo hoofdsponsor voor minimaal vijf jaar, met een opzegtermijn van twee jaar.
Nu, in het vijfde sponsorjaar, heeft Jumbo niets meer te wensen. De naamsbekendheid in Nederland kan het niet vergroten; de volgens schattingen 15 miljoen sponsorgeld per jaar rendeert niet meer. Contractueel moet Jumbo 2024 volmaken, maar het heeft aangegeven meteen terug te treden als een nieuwe hoofdsponsor wil instappen.
Tegelijk is vooral de wielerploeg van Jumbo-Visma, al jaren beste van de wereld, volgens teamdirecteur Richard Plugge feitelijk niet langer Nederlands. De grootste wielersuccessen zijn behaald met Roglic, de Deen Jonas Vingegaard en de Amerikaan Sepp Kuss. Bij de komst van de Nederlanders Wilco Kelderman en Dylan van Baarle zei Plugge: ‘Hun nationaliteit weegt niet mee. We opereren in een internationale wereld.’
Over de auteur
Robert Giebels schrijft voor de Volkskrant over wielrennen en Formule 1. Hij was correspondent in Azië, schreef over economie en won als politiek verslaggever de journalistieke prijs De Tegel.
Dat geldt nauwelijks voor de schaatssport. Een Nederlands bedrijf dat zich louter richt op de thuismarkt, zoals Jumbo, is dan ook meer geschikt als schaats- dan als wielersponsor. Zo kondigde Unox, een puur Nederlands merk van het Britse Unilever, aan de sponsoring van de schaatsploeg te zullen intensiveren. Maar Unox als hoofdsponsor van de wielerploeg is onlogisch, temeer omdat de Noorse ploeg Uno-X al bestaat.
Dan ligt een Nederlandse multinational, een aspirant-wereldspeler, meer voor de hand als hoofdsponsor voor de wielerploeg. Dat kan een consumentengericht bedrijf zijn zoals auto-importeur en fietsenleverancier Pon, een van de huidige co-sponsors van Jumbo-Visma.
Tegelijk bevat het wielerpeloton steeds meer renners met sponsornamen op het shirt van bedrijven die zich louter op de zakelijke markt richten. Bedrijfssoftwareleverancier Visma zit in die ‘B to B’-categorie, business to business.
Plugge zou met diverse, ook Nederlandse, multinationals in gesprek zijn om het hoofdsponsorschap over te nemen. ‘Ik word vrij veel gebeld door bedrijven, met name die internationaal actief zijn in het wielrennen’, zei Plugge eind vorig jaar. ‘Niet dat het altijd direct klinkende munt oplevert, maar de belangstelling is er.’
Mogelijk heeft hij met Visma de meest geschikte kandidaat al in huis. Het Noorse bedrijf stapte in als co-sponsor toen Jumbo hoofdsponsor werd, in 2019. Dat was, stelt Visma, om de naamsbekendheid te vergroten, te beginnen in Nederland.
De ambities reiken verder. De multinational met het hoofdkantoor in Oslo wil met zijn circa 14 duizend medewerkers en ruim 2 miljard euro omzet de Europese en Latijns-Amerikaanse markt veroveren. Maar daarvoor moet eerst ‘Visma’ internationaal een bekend merk worden.
Wielrennen is daar geschikt voor, vooral als een wielerploeg een prominente rol speelt in de Tour de France. Daarin is Jumbo-Visma de afgelopen vier edities geslaagd. Sportmarketeers hanteren de vuistregel dat tweederde van de opbrengst van wielersponsoring in de drie weken Tour wordt behaald.
Visma zegt, net als Pon overigens, zijn sponsoraandeel te willen vergroten in wat nu nog Jumbo-Visma heet, een organisatie van zes schaats- en wielerequipes en circa 250 medewerkers – circa 80 procent van het budget bestaat uit loonkosten. Naar verluidt hebben de Noren aangeboden de positie van tweede hoofdsponsor in te ruilen voor die van eerste, al dan niet geflankeerd door een nieuwe tweede.
Het zou verklaren waarom de wielerploeg het heeft aangedurfd belangrijke renners zoals Vingegaard en de Belgische alleskunner Wout van Aert tot respectievelijk 2027 en 2026 onder contract te houden – ongebruikelijk lang in de wielersport.
Hoe onzeker sponsorinkomsten soms kunnen zijn, ondervindt Jumbo-Visma met co-sponsor Gorillas. De flitsbezorger zou zijn verplichtingen niet meer nakomen en dat kost de ploeg naar verluidt miljoenen euro’s.
Patrick Lefevere, baas van wielerploeg Soudal-Quick Step, stelt mee te leven met collega Plugge. Dat zelfs diens zo succesvolle Jumbo-Visma in de problemen komt zodra een sponsor wegvalt, stemt Lefevere somber. ‘In het wielrennen zitten alle ploegen budgettair op het puntje van hun zadel. Het zijn alleen maar de Ineos’en van deze wereld die ruimte hebben om een appeltje voor de dorst opzij te zetten.’
Daarmee doelt Lefevere op de Britse miljardair Jim Ratcliffe, de eigenaar van olie- en chemiebedrijf Ineos, die de gelijknamige wielerploeg als sportspeeltje heeft. Suikerooms zoals Ratcliffe, wil Lefevere maar zeggen, zorgen voor stabiliteit. De Belg zelf heeft investeerder en filantroop Zdenek Bakala achter de hand. De Tsjech zegt uit pure liefhebberij met zijn miljarden garant te staan voor de ploeg van Lefevere.
Ratcliffe en Bakala zijn niet de eerste miljardairs die uit liefde voor de sport er een fractie van hun kapitaal in steken. De Poolse schoenen- en tassenmiljardair Dariusz Milek en oud-renner en Russisch ondernemer Oleg Tinkov zijn andere voorbeelden. Maar het is ongewis of zo'n geldschieter een verliefdheid heeft opgevat voor de wielerploeg die nu nog Jumbo-Visma heet.
Bij de start van bijvoorbeeld een etappe in de Tour parkeren de ploegbussen een voor een op een plek waar een soort wielermarktplein ontstaat. De renners blijven binnen, maar journalisten kunnen verder alle medewerkers van de ploegen aanspreken. Tenzij de vragen gaan over de sponsoring door partijen uit het Midden-Oosten. Dan is opeens de sfeer bedorven, gaan alle luiken dicht en lijken ploegen vooral in hun maag te zitten met sponsoren uit mensenrechten schendende landen.
Oliestaten spelen een grote rol in het peloton. Drie ploegen danken er hun bestaan en naam aan: UAE, ook Team Emirates genoemd, dat met Tadej Pogacar de beste wielrenner van de wereld in de gelederen heeft, Bahrain-Victorious en Astana. De Saoedische toeristenregio Alula is tweede sponsor van de Australische Jayco-Alula-ploeg. Ook bij die bus verstrakken de gezichten bij vragen naar de aard van de sponsordeal met de Saoediërs.
Volgens de site Wielerflits was de zoektocht van Richard Plugge naar een nieuwe hoofdsponsor op enig moment uitgekomen bij Neom City, een onbevattelijke ambitie van Saoedi-Arabië om voor 500 miljard dollar langs de Rode Zeekust een ‘stad’ bijna ter grootte van België te bouwen. Volgens Wielerflits waren Plugges gesprekken met de Saoediërs in een vergevorderd stadium, maar liepen ze vast na bezwaren van huidige sponsoren van Jumbo-Visma die weinig voor een Saoedische hoofdsponsor zouden voelen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden