N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Midtown New York zet zich schrap. Volgende week zullen een kleine honderdvijftig staats- en regeringsleiders en ontelbare ministers, diplomaten en activisten weer zorgen voor een verkeersinfarct.
De jaarlijkse ‘High Level Week’ markeert de opening van het diplomatieke seizoen in de VN, met dit jaar als bijzondere gast de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij wordt verwacht in de grote zaal van de Algemene Vergadering én in de VN-Veiligheidsraad. Pikant, want daar zal ook Sergej Lavrov, spreekbuis van Vladimir Poetin, zijn opwachting maken. Zelensky is weliswaar grootmeester van het politiek theater, maar reken niet te vast op een ‘high noon in de V-raad’, compleet met getrokken retorische pistolen. Mogelijk verlaat Lavrov de zaal als Zelensky het woord neemt: vorig jaar piepte hij er laf tussenuit voordat Zelensky’s minister van Buitenlandse Zaken het woord kreeg.
De VN-week is een hectisch festival. Het VN-hoofdkwartier is het formele epicentrum, maar veel VN-gangers komen daar niet, laat staan dat ze luisteren naar de speechmarathon van de wereldleiders. Ze netwerken. In ambassades, conferentiezaaltjes, hotellobby’s. Vorig jaar was een van de aangenamere bijeenkomsten – over biodiversiteit – een ontvangst met drankjes aan het zeeleeuwenbassin van Central Park Zoo.
Een bezoek aan de VN is een ontregelende ervaring. Eenmaal binnen kun je je niet aan de indruk onttrekken dat de VN ertoe doen: machtige mensen praten over essentiële zaken, over dodelijke conflicten, over hongersnood of de toekomst van de planeet. Eenmaal thuis vervagen de herinneringen snel. Zelfs als geopolitiekjunkie stuur ik me af en toe een ‘note to self’: vergeet de VN niet.
De wereldleiders putten zich er uit in bezweringsformules over democratie, multilateralisme en solidariteit. Maar het is alsof ook zij daarna de VN weer snel vergeten, alsof ze hun idealisme achterlaten bij de uitgang om zich weer schrap te zetten voor de lelijke werkelijkheid van alledaagse politiek.
Internationaal overleg is complex en frustrerend. In 2015 stelden de VN zich zeventien duurzaamheidsdoelen voor 2030. Halverwege is de tussenbalans beroerd. Slechts 12 procent van de doelen ligt op schema, bij 50 procent is vooruitgang onvoldoende, bij 30 procent wordt geen vooruitgang geboekt of is zelfs sprake van achteruitgang. Er leven nu meer mensen in armoede dan vier jaar geleden, voedselschaarste neemt toe en het gaat nog driehonderd jaar duren voordat gendergelijkheid is bereikt.
En dan zijn er ook nog de frustrerende VN-evergreens. Zo is de V-raad een anachronisme omdat ze niet de huidige machtsverhoudingen weerspiegelt: belangrijke landen als India en Zuid-Afrika zijn er niet permanent vertegenwoordigd. Iedereen weet dat dit onhoudbaar is, maar het verandert niet.
Het is eenvoudig om sarcastisch te zijn over de VN, maar dat doet geen recht aan het werk van VN-organen die onmisbare taken vervullen, variërend van noodhulp tot ziektebestrijding. En het is ook niet waar dat er geen beweging in internationale samenwerking zit. Afrika werd net lid van de G20. En er is ook zicht op uitbreiding van het kapitaal van de Wereldbank en het IMF. De G20 beloofde zaterdag plechtig de Wereldbank meer armslag te geven. Dat zou goed nieuws zijn voor de VN-duurzaamheidsdoelen.
„Het eigen vermogen van de Wereldbank is een van de meest rendabele manieren om klimaatverandering te bestrijden en armoede te verminderen”, zegt Frank Heemskerk, tot 2018 namens Nederland bewindvoerder bij de Bank als ik hem er over bel. Op basis van door landen ingelegd vermogen kan de bank gunstig lenen op de kapitaalmarkt. „En als de koek groter wordt, kun je meer dingen tegelijk doen. Dan kun je fragiele staten helpen én meer geld uitzetten bij landen met een middeninkomen.”
Het is een mooie manier om het Mondiale Zuiden, dat wel slachtoffer is van klimaatverandering maar er nauwelijks aan heeft bijgedragen, te helpen. Het is lastiger om opkomende landen ook meer zeggenschap te geven in organisaties waar invloed verdeeld wordt op basis van inleg. „Nederland heeft bijvoorbeeld vele malen meer ingelegd dan sommige BRICS-landen. Dus als China meer zeggenschap wil, moet het aandelen van anderen overnemen.”
Kapitaalsuitbreiding mag dan een ‘no-brainer’ zijn, maar ook over ‘no-brainers’ wordt internationaal váák vergaderd. De ontwikkelingsbanken staan in New York weer op de agenda. Het is een van de wetmatigheden van internationale samenwerking: na de vergadering is vóór de vergadering.
Meer afleveringen
Michel Kerres
NieuwsbriefNRC EuropaExclusief voor abonnees
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC