In de eerste aflevering van Reservation Dogs duikt hij ineens op in een visioen: de oorspronkelijke bewoner zoals we die in de Amerikaanse filmgeschiedenis vaak hebben gezien, als een schaars geklede strijder met een verentooi, op een paard. De vrolijke geestverschijning introduceert zichzelf als ‘oude krijger’ die naar eigen zeggen gesneuveld is bij de slag bij Little Bighorn in 1876. Niet dat hij daadwerkelijk heeft gevochten, want voordat het daarop aankwam werd de arme stakker geplet door zijn struikelende paard. Een paar eeuwen later geeft hij als geestverschijning – ongevraagde – levensadviezen aan de hoofdpersonages (die er vervolgens vaak helemaal niets aan hebben).
Deze stereotiepe verschijning van de ‘klassieke’ native American laat goed zien hoe de tragikomische serie Reservation Dogs de draak steekt met de Hollywoodclichés die lang ons beeld van de oorspronkelijke bewoners hebben bepaald. Regisseur en schrijver Sterlin Harjo groeide zelf op in een reservaat in de staat Oklahoma, maar zag in films en series nooit een realistische afspiegeling van zijn gemeenschap.
Oorspronkelijke bewoners waren meestal ‘zombies’, zei Harjo in 2021 in een interview met The New York Times. Vooral in westerns werden ze decennialang afgebeeld als ‘gezichtloos’ en ‘zielloos’, als ‘dingen die vooral de expansie in de weg stonden, en daarom vermoord moesten worden’. Volgens Harjo was dat schadelijk voor het zelfbeeld van oorspronkelijke bewoners én voor de manier waarop witte Amerikanen hen zagen en behandelden.
Harjo wilde het al langer anders doen, maar kreeg als filmmaker in Hollywood amper een voet tussen de deur. Dat veranderde toen zijn goede vriend Taika Waititi (regisseur van succesfilms als Jojo Rabbit en Thor: Ragnarok) hem benaderde met de vraag of hij originele ideeën had voor een televisieserie. De twee raakten aan de praat over hun jeugdervaringen in een inheemse gemeenschap, en schreven op basis daarvan een seriepitch over vier jongeren die opgroeien in een reservaat in Oklahoma. Tot Harjo’s eigen verbazing hapte televisiezender FX direct toe.
Reservation Dogs werd meteen een tamelijk revolutionaire serie, want showrunner Harjo verzamelde een cast en crew om zich heen die vrijwel volledig bestaat uit oorspronkelijke bewoners. Dat is een unicum in Hollywood, waar schrijvers met een inheemse achtergrond moeilijk aan werk komen, en acteurs nog vaak worden gecast voor clichématige bijrollen.
Harjo bood ze ineens een zeldzame kans om personages van vlees en bloed te schrijven en te spelen: geen ‘zombies’ of ’sta-in-de-wegs’, maar doodgewone mensen met alledaagse, herkenbare problemen, zoals afwezige vaders, financiële misère of jeugdige verveling. Het dagelijks leven dus, maar dan tegen de achtergrond van een reservaat in Oklahoma.
De belangrijkste personages – de ‘reservation dogs’ uit de titel – zijn vier tieners die niets liever willen dan vertrekken uit dat reservaat. Stille leider Elora (Devery Jacobs), onzeker moederskind Bear (D’Pharaoh Woon-A-Tai), jonge goedzak Cheese (Lane Factor) en de grofgebekte maar goedhartige Willie Jack (Paulina Alexis) willen allemaal maar één ding: verhuizen (of vluchten) naar Californië.
Die droom willen ze vooral realiseren omdat het de vurige wens was van hun beste vriend Daniel (Dalton Cramer), die zichzelf een jaar eerder van het leven beroofde. Zijn dood vormt de belangrijkste emotionele kern van Reservation Dogs, waarbij de makers in elke aflevering een nagenoeg perfecte balans vinden tussen de komische tienertaferelen van de groep en zwaardere thema’s als rouw, schuldgevoel en depressie.
Die thematiek klinkt klassiek ‘coming of age’, maar wat Reservation Dogs anders maakt, is het perspectief. Harjo slaagt er met zijn schrijversteam en de geweldige acteurs knap in om serieuze thema’s te verpakken in een geestig portret van een kleine gemeenschap, bevolkt door kleurrijke personages. Daarbij barst de serie van de creativiteit en originaliteit, waarbij binnen afleveringen meermaals wordt geëxperimenteerd met de vertelvorm, en waarin ook vaak ruimte wordt vrijgemaakt voor spirituele zijpaden. Denk bijvoorbeeld aan een aflevering die draait om het dagenlange inheemse tafereel bij een sterfgeval, maar ook aan surrealistischer zaken zoals het verdrijven van een vloek of de angst voor mythische figuren en demonen.
Die originaliteit maakt Reservation Dogs een van de ontroerendste en grappigste series van de laatste jaren. In de VS leidde dat tot talloze lovende recensies, maar in Nederland bleef de serie (vooralsnog) onder de radar. De eerste twee seizoenen werden door Disney Plus tamelijk geruisloos online gezet, en in het culturele debat namen series als Succession, The Bear en The White Lotus de overhand. Dat is zonde én onterecht, want Reservation Dogs past moeiteloos in dat rijtje van recente kwaliteitsseries.
Dat de serie ook in de VS enigszins onderbelicht is gebleven, blijkt wel uit het feit dat Reservation Dogs voor de eerste twee seizoenen slechts één Emmy-nominatie scoorde (voor beste geluidsmontage). Volgens Harjo is het vooral een kwestie van gewenning. In een interview met Indiewire zei hij eerder dit jaar: ‘Dit is allemaal nog heel nieuw, en mensen hebben vaak geen idee wat ze aanmoeten met dit soort series. Wij willen vooral laten zien welke verhalen we óók kunnen vertellen, en hoe divers die verhalen zijn. Deels is mijn doel met deze serie ook om studiobazen ervan te overtuigen dat dit soort producties wel degelijk succesvol kan zijn.’
In die missie is Harjo glansrijk geslaagd, al kondigde hij eerder dit jaar aan dat het derde seizoen het laatste zal zijn. Het is eeuwig zonde, maar Harjo wilde stoppen op het hoogtepunt. Dat is gelukt, want Reservation Dogs heeft zowel voor als achter de schermen een kleine revolutie ontketend; het rekent op geestige én ontroerende wijze af met het clichébeeld van oorspronkelijke bewoners in films en series. In een overvol serielandschap dreigen we de écht originele pareltjes soms over het hoofd te zien, maar wie de schatkamer van Reservation Dogs eenmaal binnenwandelt, wil nooit meer terug.
De eerste twee seizoenen van Reservation Dogs zijn te zien op Disney Plus. Het derde (en laatste) seizoen verschijnt dit najaar.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden