Scheiden doet lijden. Niet alleen zijn het persoonlijke tragedies, maar ook leiden scheidingen tot hoge maatschappelijke kosten.
In Nederland bedragen de kosten voor de samenleving volgens EconoVision jaarlijks minimaal 2,3 miljard euro per jaar. Het gaat dan om uitkeringen en toeslagen waar eenoudergezinnen een beroep op doen, de kosten van nieuwe huisvesting, de toename van stress en schade voor de werkgever door verminderde inzetbaarheid. Een gevolg van scheidingen is ook het wegvallen van een deel van het sociale vangnet. Verder komen kinderen van gescheiden ouders vaker bij de jeugdzorg terecht. Gemeenten zijn al 80 miljoen euro kwijt aan bemiddeling bij vechtscheidingen, aldus Follow the Money.
Omdat in deze tijd elke dag een thema heeft, is het morgen 15 september de Dag van de Scheiding. Behalve bij de scheidingsrouw van de partners zou ook moeten worden stilgestaan bij het terugdringen van de maatschappelijke kosten. Gedacht is weleens aan een verplichte verzoeningsperiode, maar dat werd geen succes. Misschien zou een periodieke relatiecheck een uitkomst zijn. Zoals voor oudere auto’s een verplichte APK geldt om te voorkomen dat ze vanwege slijtage een gevaar op de weg zijn, zou die er voor relaties moeten zijn vanwege insluipende sleur en toenemende irritaties.
In een interview met VK Magazine pleitte schrijver Adriaan van Dis onlangs voor een Algemeen Psychiatrische Kontrole (APK). Van Dis bleek nogal wat crises in zijn leven te hebben meegemaakt en zelfs op het punt te hebben gestaan zelfmoord te plegen. Maar dankzij APK’s was hij toch telkens weer uit het zwarte gat geklommen.
Een twee- of driejaarlijkse evaluatie van de bestendigheid van een relatie door een psycholoog hoeft niet zo ingewikkeld en duur te zijn. Gewoon enkele vragen: wat vind je bewonderenswaardig aan je partner? Waaraan irriteer je het meest? Hoe vind je dat je huwelijk gaat? Voel je je gelukkig? Wat zijn verbeterpunten? Dat zou dan moeten leiden tot een relatiebestendigheidsrapport.
In Nederland stranden vier van de tien huwelijken en zes van de tien samenlevingsovereenkomsten. In de jaren zeventig was dat nog 1,5 op de tien. Echtscheidingsadvocaten verwachten de komende jaren een nieuwe scheidingsgolf na een stabilisatie in de afgelopen jaren als gevolg van corona en de overspannen huizenmarkt. Met name onder 50-plussers neemt het aantal scheidingen toe. ‘Tegenwoordig is het steeds normaler om bewust voor jezelf te kiezen’, aldus de jaarlijkse echtscheidingsmonitor. Er wordt wel geschreven over een grijze scheidingsgolf. Zelfs mensen boven de 70 gaan nog uit elkaar onder het mom dat 70 het nieuwe 50 is en een andere, frisse relatie nog mogelijk is.
Een wettelijke verplichting zou mogelijk te veel als overheidsbetutteling of een christelijke lobbywens worden gezien (neem uw partner tot de dood en beloof elke drie jaar een relatie-APK te doen), maar een morele verplichting (scheiden maakt meer stuk dan je lief is) zou een uitkomst kunnen bieden.
Adriaan van Dis kan de overheid bij bezuinigingen op het goede spoor zetten.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.