Ondanks de dreiging zijn tienduizenden chassidische joden vastbesloten dit weekeinde Joods Nieuwjaar te vieren in Oekraïne. En dus stromen zij deze week het slaperige stadje Oemanbinnen, een plaats op ongeveer 200 kilometer ten zuiden van de Oekraïense hoofdstad Kyiv.
Hier ligt Nachman van Breslov begraven, een vermaarde rabbi die in 1810 in Oeman overleed. Pelgrims die bij zijn graf Rosh Hashana vieren, het joodse nieuwjaarsfeest dat vrijdag begint, krijgen volgens de overlevering op de Dag des Oordeels een streepje voor.
Vroeger stapten duizenden Israëlische pelgrims gewoon in Tel Aviv op het vliegtuig naar Oekraïne, en namen daarna de bus, maar doordat er geen burgervluchten meer naar Kyiv gaan, is de reis nu een stuk ingewikkelder. Gelovigen reizen naar Moldavië, Roemenië of Polen en steken daarna de grens met Oekraïne over. Vorig jaar was dat ook al zo: toen kwamen er naar schatting zo’n 23 duizend mensen bij elkaar.
Over de auteur
Sacha Kester schrijft voor de Volkskrant over België, Israël en het Midden-Oosten. Eerder was ze correspondent in India, Pakistan en Libanon.
Het verblijf is niet zonder gevaar: in april vielen er in Oeman nog twintig doden bij een raketaanval op een appartementencomplex. ‘Oekraïne verwelkomt pelgrims altijd met gastvrijheid’, schreef president Volodymyr Zelensky op X na een telefoongesprek met de Israëlische premier Netanyahu. ‘Oekraïne is ook verantwoordelijk voor hun veiligheid. Door de dreiging van Russische raketten en Iraanse drones zijn er dit jaar hoge veiligheidsrisico’s.’ De schuilkelders rond Oeman bieden bovendien veilig onderdak aan slechts elfduizend mensen, liet Zelensky weten.
During our call, @Netanyahu and I discussed how to ensure that the visa-free functions fully for Ukrainian citizens, as well as how to secure the safety of Hasidic Jews on their yearly pilgrimage to Uman.
Ukraine has always warmly welcomed pilgrims and took responsibility for…
Om die reden heeft Netanyahu opgeroepen dit jaar niet naar Oeman af te reizen. ‘God heeft ons niet altijd kunnen beschermen, ook niet in Europa en op Oekraïense bodem’, zei de premier. ‘Als er raketten worden afgeschoten op Israël, kunnen burgers terecht in schuilkelders en is er bescherming, maar in Oekraïne is dat niet het geval.’
De oproep werd woedend afgedaan als blasfemie, ook door de religieuze coalitiegenoten waarmee Netanyahu in de regering zit. ‘God heeft ons altijd beschermd, dat is de reden dat ons volk al duizenden jaren heeft overleefd’, luidde de reactie van de ultra-orthodoxe Shas-partij. Coalitiegenoot United Torah Judaism stelde dat niet God, maar de zionisten schuldig zijn aan het lijden van de joden tijdens de Holocaust. Zij keerden de Europese joden volgens de partij de rug toe door naar Palestina te vertrekken.
Ondertussen zet de overheid alle zeilen bij om de reis van de pelgrims zo soepel mogelijk te laten verlopen. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Eli Cohen, reisde vorige week naar Moldavië om de overtocht aan de grens bij voorbaat te vergemakkelijken. Zelensky zou ook aan Netanyahu gevraagd hebben om honderd Israëlische politieagenten mee te sturen met de pelgrims. Tijdens het feest wordt flink gedronken en ontstaan er geregeld opstootjes.
De betrekkingen tussen Oekraïne en Israël zijn niet bepaald warm: de sympathie van de inwoners (van wie velen Oekraïense wortels hebben) is weliswaar groot, maar de regering wil Moskou niet tegen zich in het harnas jagen. De belangrijkste reden hiervoor is de aanwezigheid van Rusland in Syrië, en Moskou is bereid de andere kant op te kijken als Israël daar bommen gooit op Iraanse doelwitten.
Israël heeft dan ook geen sancties ingesteld tegen Rusland en tekende vorige week zelfs nog een ‘samenwerkingsakkoord voor de filmwereld’. Oekraïense joden zijn ondertussen welkom om zich in Israël te vestigen, maar andere Oekraïense vluchtelingen worden niet bepaald warm ontvangen. Volgens de Oekraïense ambassade wees het land er dit jaar al ruim tweeduizend uit.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden