Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. De energietoeslag had volgens het CBS een flink dempend effect op het koopkrachtverlies. Had het kabinet deze maatregel niet genomen, dan was het koopkrachtverlies met 2,9 procent nog veel hoger geweest.
In de voorgaande acht jaren steeg de koopkracht in Nederland elk jaar. In de recente geschiedenis komt een verlies aan koopkracht alleen voor in crisisjaren. Zo daalde in het begin van het vorige decennium de koopkracht op een vergelijkbare manier (1,1 procent), door de internationale kredietcrisis.
Over de auteur
Dylan van Bekkum is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
De laatste keer dat Nederlanders meer koopkracht verloren, was in 1983 (2,3 procent). De korte economische crisis van begin jaren tachtig werd voornamelijk veroorzaakt door de sterk gestegen loonkosten en de flink verslechterde internationale concurrentiepositie die daar het gevolg van was.
De koopkracht daalde in 2022 voornamelijk als gevolg van de inflatie, die de prijzen van onder meer energie en levensproducten deed stijgen. Naast de energietoeslag remde de gemiddelde stijging van het loon met 5,5 procent eveneens het koopkrachtverlies. De inflatie was grotendeels het gevolg van de Russische inval in Oekraïne, die onder meer de beschikbare voorraad energiebronnen deed afnemen.
Verder blijkt uit de CBS-cijfers dat pensionado’s en samenwonenden zonder kinderen de meeste koopkracht verloren, zo’n 3 procent. Ontvangers van de bijstandsuitkering kenden gemiddeld als een van weinige groepen in de samenleving een stijging van hun koopkracht, met liefst 4,4 procent. De energietoeslag maakte voor hen een groot verschil. Zonder die maatregel waren zij met een koopkrachtverlies van 4,5 procent juist de groep geweest die er het hardt op achteruitging. De energietoeslag kwam vorig jaar in de meeste gevallen neer op 1.300 euro. In november en december vorig jaar kregen vrijwel alle huishoudens in Nederland bovendien 190 euro korting op de energierekening.
De CBS-cijfers kunnen afwijken van de reële situatie voor Nederlandse huishoudens. Ze vertegenwoordigen een gemiddelde en bovendien rekent het CBS voor alle huishoudens dezelfde gemiddelde inflatie. In de praktijk hebben inkomensgroepen verschillende uitgavenpatronen. Zo hebben hogere energie- en voedselprijzen doorgaans een groter effect op huishoudens met een lager inkomen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden