Alles heeft te maken met zijn zoon, Hunter Biden. Die wordt verdacht van belastingfraude en liegen over zijn drugsgebruik bij de aankoop van een vuurwapen. Voor die beschuldigingen leek een schikking met justitie in de maak, maar Hunter Biden wordt nu toch vervolgd. Al jaren doen er hiernaast complottheorieën de ronde over de zoon van de president, die Republikeinse politici gretig uitbuiten om Joe Biden aan te pakken.
Hunter Biden zat vanaf 2014 in het bestuur van de Oekraïense energiemaatschappij Burisma, een baan die hij te danken zou hebben aan zijn vader. Vervolgens blokkeerde Joe Biden als vicepresident onder Barack Obama een lening voor Oekraïne zolang dat land aanklager Viktor Sjokin niet zou ontslaan wegens corruptie. Volgens de complottheorie wilde Biden hiermee echter zijn zoon beschermen, omdat Sjokin juist onderzoek zou doen naar corruptie bij Burisma.
Over de auteur
Joram Bolle is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
De Republikeinen zeggen verder dat Biden op de hoogte was van zijn zoons twijfelachtige activiteiten, zakelijke deals regelde voor zijn zoon en daarmee zelf ook geld verdiende. Tegen betaling zou Hunter Biden zakenlieden toegang geven tot zijn vader. Volgens Republikein Kevin McCarthy, als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden de leider van de partij, laten de aantijgingen ‘een beeld zien van een cultuur van corruptie’.
De Amerikaanse grondwet bepaalt dat het Congres de macht heeft om een verkozen functionaris, zoals de president, af te zetten (impeachment) als die zich schuldig heeft gemaakt aan ‘verraad, omkoping of andere zware misdaden en overtredingen’. Om een afzetting voor te kunnen leggen aan eerst het Huis van Afgevaardigen en daarna de Senaat, moeten er articles of impeachment geformuleerd worden: de precieze aanklacht. Meestal zal er een onderzoek plaatsvinden waarin de basis wordt gelegd voor de aanklacht. Dat is het impeachment-onderzoek.
Nergens in de Amerikaanse wet is vastgelegd dat zo’n onderzoek verplicht is, maar in de praktijk vindt het vrijwel altijd plaats. De enige uitzondering is de tweede impeachment van Donald Trump in januari 2021. Toen werd de aanklacht opgesteld zonder onderzoek. Die aanklacht betrof zijn rol in de Capitoolbestorming en zijn poging de uitslag van de presidentsverkiezingen in Georgia te beïnvloeden. Omdat hij nog maar een paar weken aan de macht zou zijn, wilden de Democraten haast maken en achtten ze een onderzoek onnodig.
Een impeachmentonderzoek hing al een tijd in de lucht als volgende Republikeinse stap om Biden het leven zuur te maken. McCarthy meent dat het om een procedurele stap gaat. Hoewel er al meerdere onderzoeken van commissies lopen, zou een impeachment-onderzoek meer bevoegdheden geven om feiten boven tafel te krijgen. Het is echter vooral een staaltje politiek opportunisme, helemaal omdat er tot nu toe geen bewijs is voor de beschuldigingen.
De vier strafzaken die lopen tegen Donald Trump zijn volgens de Republikeinen een politiek gemotiveerde heksenjacht. De kans is groot dat zijn campagne voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar overschaduwd wordt door die zaken. Een impeachment-procedure tegen Biden betekent dat hij zich net als Trump moet concentreren op zijn verdediging in plaats van op zijn herverkiezingscampagne.
Bovendien spelen er interne strubbelingen in de Republikeinse Partij mee. De uiterste rechterflank van de partij wil dat McCarthy grote bezuinigingen afdwingt bij de begrotingsonderhandelingen die voor 1 oktober afgerond moeten zijn. Als er geen akkoord ligt, komt de Amerikaanse overheid stil te liggen. Met het impeachment-onderzoek probeert McCarthy de radicale fractie, die dreigt met een motie van wantrouwen tegen hem, gunstig te stemmen.
Een impeachment-onderzoek hoeft niet per se te leiden tot een afzettingsprocedure. Zelfs als dat wel het geval is, is de kans zeer gering dat Biden inderdaad wordt afgezet. De politieke realiteit is daarbij immers belangrijker dan de vraag of iemand echt wat misdaan heeft.
Er is nog nooit een president afgezet in een impeachment-procedure. Allereerst moet het Huis van Afgevaardigden een beklaagde schuldig verklaren door in meerderheid voor te stemmen. Die horde is in de geschiedenis meermaals geklaard, maar vervolgens moet de Senaat zich erover buigen.
Zo is Donald Trump door het Huis schuldig bevonden aan machtsmisbruik omdat hij de Oekraïense president Zelensky onder druk zette om een corruptieonderzoek te openen naar Joe en Hunter Biden. Maar vervolgens sprak de Senaat hem vrij. Die moet met tweederde meerderheid een veroordeling bekrachtigen. Ook Trumps tweede afzettingsprocedure liep stuk in de Senaat.
Zelfs als een impeachment van Biden het haalt tot de Senaat, is de kans op een geslaagde afzetting nihil, omdat de Democraten hier een meerderheid hebben. Het is bovendien maar de vraag of McCarthy al zijn eigen partijgenoten achter zich weet te krijgen. Voor het starten van een impeachment-onderzoek is het gebruikelijk, maar niet verplicht, om het Huis van Afgevaardigden daarover te laten stemmen. Twee weken terug zei McCarthy nog dat hij geen onderzoek zou gelasten zonder stemming in het Huis. Daar kwam hij dinsdag echter op terug. Hij besloot eigenhandig dat het onderzoek er moest komen, waarschijnlijk uit angst dat partijgenoten tegen zouden stemmen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden