Of de Big Bazar (105 winkels) overleeft, is nu nog ongewis. Net als andere winkelbedrijven zoals kleding- en schoenenketen Shoeby (200) en kledingketen Score (50) staat het water aan de lippen of is er al overheen.
Als Big Bazar ten onder gaat, is het niet de eerste bazaar die het niet heeft gered. In 1929 sloot al de Grand Bazar de la Bourse de deuren aan de Nieuwendijk 174, op de plek van de huidige Hema in Amsterdam. Het was een Belgisch warenhuis met een glazen overkapping, liften en een trappengalerij. Na de sluiting werd het pand overgenomen door modezaak Van Hasselt. Die ging ten onder in een scherpe concurrentiestrijd met C&A, waarna het in 1936 de plek werd waar de Hema zijn beroemde rookworst bedacht.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.
Winkels komen en gaan. De beroemde Winkel van Sinkel waar alles te koop was, sloot al vijftien jaar eerder dan de Grand Bazar de la Bourse. Nergens is Schumpeters creatieve destructie – het oude maakt plaats voor het nieuwe – zo zichtbaar als in de winkelstraat. Nogal wat modeketens bestaan niet langer dan tien of twintig jaar. Waar vroeger de schoenmaker, warme bakker, manufacturenhandel, Nutsspaarbank en bruine kroeg zaten, zitten nu een kapsalon, nagelstudio, vintagewinkel, fysio en een Starbucks. Gezien de vergrijzing zullen mogelijk over twintig jaar op die plekken allerlei paramedische beroepen worden uitgeoefend.
Veelvuldig wordt gewaarschuwd voor kaalslag in de winkelstraten doordat met name de jonge generatie spullen online koopt. En het klopt dat er fysieke winkels verdwijnen. Er zijn er volgens het CBS nog 83 duizend in Nederland over. In 2010 waren dat er nog 97 duizend. Dat is onvermijdbaar. Ondanks de overlast van bezorgingsbedrijven in de woonstraten zal geen politicus in het verkiezingsprogramma onlinewinkelen willen verbieden.
Maar dat betekent niet dat winkelcentra in spookbuurten veranderen. De leegstand is niet groter dan in 2010. Integendeel, die daalt op dit moment. Begin 2023 stonden er 12.722 winkelruimtes leeg tegen 14.482 een jaar eerder. De oppervlakte aan leegstaande vierkante winkelmeters daalde zelfs van 6,6 naar 5,4 procent, ‘een daling van een half miljoen vierkante meter’, schreef onderzoeksbureau Locatus. Grote verhuurders van winkelruimte boeren goed. Vastgoedbedrijf Wereldhave – een van de schuldeisers die het faillissement van Big Bazar aanvroegen – zag de winst in het eerste halfjaar met een kwart toenemen vanwege hogere huren.
Winkelstraten verarmen niet, maar worden juist diverser. En dat heeft ook voordelen. Begin deze eeuw toen gewaarschuwd werd voor de verblokkerisering (overal dezelfde zaken die om 18.00 uur sloten), was het grote nadeel dat er daar vaak ’s avonds geen kip meer op straat was. Nu zijn winkelstraten en -centra ’s avonds vaak levendig dankzij fitnessruimtes en nieuwe horeca.
Dat tegelijkertijd zoveel ketens in problemen komen is mogelijk een gevolg van het feit dat door belastinggeld in de vorm van coronasteun de lijdensweg is verlengd. Nu worden de bazaars met hun neus op de feiten gedrukt.
Source: Volkskrant