Hun mini-jurkjes en croptops hangen al maanden klaar. Isabelle, Shelby, Holliday en Makalya komen uit andere Amerikaanse staten, maar delen een levensdoel: toegelaten worden tot een ‘top house’ op de universiteit van Alabama. Shelby heeft al veertien Alabama-shirts in haar kast liggen. Holliday oefent met lopen op hakken; net een Missverkiezing, zegt ze.
Documentaire Bama Rush, sinds dit voorjaar op HBO Max, volgt aspirant-dispuutsleden richting rush, de kennismakingsperiode bij de tophuizen. Welke huizen tot die top behoren, bepalen de jongens (de fratboys) op basis van waar de knapste meisjes wonen. De categorieën zijn allesbehalve officieel; toch is elke studente doordrongen van haar klasse. Rush is de hedendaagse manifestatie van de traditionele southern belle, een debutantenbal in TikTok-outfits.
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Ze zouden het zelf niet toegeven, zeggen Kaiya en Katie – allebei blond, slank, met een hoofd vol make-up en een dun lijf in kleding van Juicy Couture. Maar ja, inderdaad: hun Zeta Tau Alpha-huis is een tophuis. Dat weten ze gewoon. Precies zo weet Rian – zwart, forser postuur – dat haar Sigma Kappa van de laagste rang is. ‘Ook al doen we alles goed.’
De aspirant-dispuutsleden hebben allemaal een eetstoornis en zeggen allemaal dat die komt door dingen die jongens tegen hen hebben gezegd. Best triest, zegt Holliday, hoe je als southern belle opgroeit om mannen tegemoet te komen. Toch dromen ze allemaal van het lekkerewijvenhuis.
Die paradox – bewust zijn van de male gaze, maar die toch willen plezieren – vormt ook het onderliggende thema in Amstergwen, een documentaire van Gwen van der Zwan en Martijn Goris, half augustus uitgezonden op NPO 3 en online terug te kijken. Idee was dat Van der Zwan een jaar ging streamen op Twitch, onder alias Amstergwen, om te onderzoeken hoe het is om als je als vrouw te begeven op een door mannen gedomineerd platform. Al snel blijkt: hoe sexyer gekleed, hoe meer likes voor Amstergwen. Ze verdient zelfs geld via donaties. ‘Ik kan me voorstellen dat mensen hier helemaal in verdwijnen’, zegt Van der Zwan terwijl haar volgersaantal groeit.
Op dat moment weet ze nog niet dat ook zij zal verdwijnen in haar online persona. De documentaire opent met een vlog op een operatietafel, vlak voordat haar borstvergroting wordt teruggedraaid. ‘Ik snak ernaar me weer mezelf te voelen’, zegt ze.
Halverwege de documentaire vertelt Van der Zwan wat de kijker al aanvoelt: ze nam die borstvergroting om te voldoen aan het beeld dat aansloeg op Twitch. Ze is de grens overgegaan, zegt ze, tussen journalist Gwen en ‘een vrouw die offers maakt voor de goedkeuring van mannen’.
Ondertussen kun je je afvragen of die grens überhaupt bestaat – of je als vrouw ooit immuun bent voor de waarde die almaar impliciet en expliciet wordt toegekend aan je uiterlijk. Zowel Twitch als Rush vormen maquettes voor de wereld daaromheen – waarin vrouwen bewust of onbewust altijd in een mal proberen te passen die zij niet zelf bedenken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden