‘Ik ben niet zo gehaaid’, zegt Nicolien van Vroonhoven (52) begin september verontschuldigend op een bankje in het gebouw van de Tweede Kamer. Ze is vrolijk, hoewel ze maar weinig slaapt in deze periode dat ze samen met Pieter Omtzigt de opkomende partij Nieuw Sociaal Contract uit de grond stampt.
Sinds vorig najaar is ze zijn politieke rechterhand, maar ze draagt (noodgedwongen) meerdere petten. Een daarvan is die van partijwoordvoerder is. Dinsdag probeerde ze die pet even aan iemand anders over te dragen, maar dat was vergeefs. Omtzigt blijft het liefst met Van Vroonhoven werken. En zo komt het dat media haar constant benaderen: of Omtzigt wil meedoen aan verkiezingsdebatten op tv, radio en online?
Zij en Omtzigt zien het eigenlijk niet zo zitten: in oneliners van twintig seconden in debat met andere lijsttrekkers. Het idee dat ze zelf ook iets te eisen hebben over de verkiezingsdebatten nu ze mogelijk de grootste partij worden op 22 november, daalt maar langzaam in. Van Vroonhoven is ontwapenend eerlijk over het feit dat ze niet hier zo gehaaid in is. Een sluwe spindoctor die talkshows tegen elkaar uitspeelt ‘wil ik ook helemaal niet zijn’.
Van Vroonhoven is juist meer van het inhoudelijk doorwrochte verhaal. Daarin vindt ze haar politieke maatje Omtzigt, die ze nu al ruim twintig jaar kent. Als 26-jarige begon Van Vroonhoven na haar drie universitaire studies, waaronder fiscaal recht, als financieel medewerker van het toen nog onbekende CDA-Kamerlid Jan Peter Balkenende. Binnen enkele jaren, op haar 31ste, werd ze zelf Kamerlid, met de portefeuille belastingen.
In die tijd, het was 2002, raakte ze onder de indruk van de promoverende econometrist Omtzigt. Hij was toen wel al CDA-lid, maar hij woonde deels in Italië. Het was Van Vroonhoven die hem introduceerde bij Balkenende, die premier was geworden. Kort daarna werd Omtzigt óók CDA-Kamerlid. Vanaf 2003 trokken ze zeven jaar samen op als Kamerleden. Zij als woordvoerder belastingen, hij deed pensioenen. Er ontstond een hechte, professionele vriendschap.
CDA-prominent Wim van de Camp deelde destijds een werkkamer met Van Vroonhoven en zag toen al dat zij en Omtzigt veel raakvlakken hadden. ‘Ze waren en zijn allebei buitengewoon intelligent en gericht op de inhoud’, zegt Van de Camp. Ook zijn ze allebei zeer maatschappelijk betrokken; ze willen weten wat gewone mensen in de straat nodig hebben en willen. ‘Ik denk ook dat dit een van de belangrijkste redenen is dat Nicolien naar hem is overgestapt. Ze herkende de christen-democratie denk ik meer in de aanpak van Pieter dan in de aanpak van het CDA’, zegt Van de Camp. ‘Ik ben natuurlijk erg teleurgesteld dat ze ons heeft verlaten, maar ik begrijp het wel.’
De inmiddels gepensioneerde CDA-prominent denkt dat Van Vroonhoven Omtzigt ook in bepaalde opzichten kan aanvullen. Hij vindt haar emotioneel stabieler dan Omtzigt. ‘We kennen Pieter allemaal; hij kan soms wat overspannen zijn en daar bedoel ik niet per se iets negatiefs mee’, zegt Van de Camp. ‘Nicolien staat karakterologisch sterk in haar schoenen, dus ze kan een goede buddy voor Pieter zijn. Zij is zo iemand die zegt: ga je wel op tijd naar huis? En: laat je niet gek maken. Ze is goed in de rust bewaren.’
Inmiddels heeft Van Vroonhoven een sleutelpositie in de nieuwe partij van Omtzigt. Na haar vertrek als CDA-Kamerlid in 2010, enkele omzwervingen in de lokale politiek en een meerjarig avontuur met haar gezin in Australië, keerde ze in september 2022 terug naar Nederland. Al die tijd had ze contact gehouden met Omtzigt. Het voelde niet meer dan logisch om bij haar terugkeer te vragen of ze nog hand-en-spandiensten voor zijn nieuwe beweging kon verrichten.
Dat aanvankelijke vrijwilligerswerk is nogal uit de hand gelopen. Van Vroonhoven behoort inmiddels tot het (deels betaalde) kernteam van Omtzigt, denkt mee over de inhoudelijke koers van de partij, de inzet bij debatten en het partijprogramma. ‘We kennen elkaar en elkaars standpunten door en door en waarderen elkaars werk’, zegt Omtzigt over de reden dat hij graag met haar samenwerkt. ‘Ze is heel secuur, snel en slim en brengt samen met een andere medewerker ordening in het werk en de werkprocessen.’ Volgens Omtzigt zijn die kwaliteiten ‘heel belangrijk voor een afsplitser die alle onderwerpen moet volgen’, maar is zo’n karakter vooral ‘essentieel voor het opbouwen van een nieuwe beweging’.
De kans op ruzie in dat groepje vertrouwelingen is, als het aan Van Vroonhoven ligt, niet groot, denkt Pieter Broertjes. Hij is oud-burgemeester van Hilversum en kent Van Vroonhoven uit haar tijd als wethouder in die stad. ‘Nicolien is absoluut geen ruziezoeker. Ze let er juist op dat de sfeer goed blijft en is meestal vrolijk’, zegt Broertjes. Het is prettig om zo iemand in je team erbij te hebben, ‘zeker als je het zelf als bestuurder even niet meer ziet zitten’, aldus Broertjes. Ook hij vermoedt dat Van Vroonhoven een heilzaam effect kan hebben op Omtzigt. ‘Hij is soms zwaar op de hand, zij is een wat lichtere toets, schat ik in. Dat zorgt voor een beetje evenwicht.’
Net als Van de Camp roemt Broertjes Van Vroonhovens vermogen om rust te bewaren. ‘Zij is een stabiele factor, absoluut’, zegt Broertjes. ‘Ze kan koers houden en laat zich niet door allerlei omstandigheden uit het lood slaan’, zag Broertjes. ‘Ik heb er wel vertrouwen in dat dit goed gaat komen met haar en Omtzigt.’
Van Vroonhoven is rooms-katholiek en heeft vijf kinderen. In 2008 maakte zij als een van de eerste Kamerleden gebruik van tijdelijke vervanging vanwege zwangerschap. Bij haar eerste drie kinderen kon dat nog niet.
Ze was vrijwel haar gehele volwassen leven lid van het CDA en zegde haar lidmaatschap dit voorjaar pas op. toen ze al voltijds voor Omtzigt werkte.
Na de verkiezingen wil ze graag verder als Kamerlid voor Nieuw Sociaal Contract. De kans is groot dat ze dan vaak de hand uitsteekt naar andere partijen. Ze is een groot voorstander van samenwerken in de politiek.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden