Er zijn zoveel woorden voor miljonairsbelasting – graaibelasting, superrijkentaks, Buffettaks, jaloeziebelasting, Dagobert Duck-taks – dat het lijkt of het gemeengoed is. Het tegendeel is waar. Het wordt zelden ingevoerd. En als het gebeurt, eindigt het in een fiasco. Kapitaal is in het digitale tijdperk nu eenmaal in een oogwenk te verdonkeremanen in een ander land met een milder belastingklimaat.
Iedereen herinnert zich nog het beeld van steracteur Gérard Depardieu, die in 2013 een Russisch paspoort kreeg en met Poetin dineerde, omdat hij weigerde een door president François Hollande ingevoerde miljonairsbelasting te betalen. De laatste Franse president van socialistische huize werd er zo impopulair mee, dat hij zich niet eens meer herkiesbaar durfde te stellen voor een volgende termijn. Hollande werd in 2017 opgevolgd door Emmanuel Macron. Die maakte ook een einde aan de L’impôt de solidarité sur la fortune (ISF) van 1,5 procent voor vermogens boven 1 miljoen.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.
‘Goed nieuws voor Johnny Hallyday, Gérard Depardieu, Charles Aznavour en al die andere fiscale vluchtelingen. Ze kunnen terugkeren uit Gstaad, Rusland of Monaco, want president Emmanuel Macron heeft de belasting op grote vermogens afgeschaft’, schreef de Volkskrant. Reden voor afschaffing was dat de belasting meer kostte dan dat zij opbracht. Tegenover vier miljard euro opbrengst zou twintig miljard euro aan gederfde inkomsten door belastingvlucht staan. Macron wilde rijken aantrekken, niet het land uitjagen.
Verenigd Links, zoals Frans Timmermans de samenwerking van de PvdA met GroenLinks noemt, wil niettemin in Nederland een miljonairstaks. Het is waarschijnlijk slechts verkiezingsretoriek. Volgens de laatste cijfers van het CBS zijn er in Nederland 317 duizend miljonairshuishoudens, die inclusief hun eigen huis een vermogen hebben van gemiddeld 1,6 miljoen. Indien die allemaal over het hele bedrag 1,5 procent miljonairsbelasting zouden betalen, levert dat 7,6 miljard op.
Dat klinkt mooi, maar waarschijnlijk zal die belasting alleen gelden voor het deel van het vermogen boven 1 miljoen. Dan vallen de opbrengsten terug tot 2,8 miljard. En dan wil Verenigd Links mogelijk ook het eigen huis uitzonderen op de berekening van de vermogens. Dat zal nog een keer tot een halvering leiden. Vervolgens zullen de mensen met de hoogste vermogens – tien miljoen of meer – snel de benen nemen. Als de miljonairsbelasting netto 1 miljard oplevert, mag de staat de handen dichtknijpen.
Nu zijn er wel meer nuances te maken. De zogenoemde rijkentaks van Hollande had betrekking op inkomens in plaats van vermogens. Over het deel van het inkomen boven 1 miljoen euro zou een tarief van 75 procent gelden. Maar toen de voetbalclubs met een staking dreigden, werd besloten dat bedrijven die dan maar moesten inhouden. Snel daarna werd het afgeschaft.
Dagobert Duck blijft ook voor de Timmermans-taks ongrijpbaar zonder een wereldwijde harmonisatie van de belastingregimes. Als de fiscus een greep wil doen in het geldpakhuis zijn de G20 en de VN nodig. Tot dan toe kan beter het geldpakhuis zelf – of het vastgoed – worden belast. Want dat is niet verplaatsbaar.
Source: Volkskrant