Dat het Openbaar Ministerie hem vervolgt, is volgens René C. volkomen logisch. Ga maar na: hij was op internet op zoek naar semiautomatische wapens, bewoog zich in kringen van ‘soevereine burgers’ en maakte geen geheim van zijn aversie tegen de overheid.
Achteraf is hij de politie dankbaar dat die in mei undercoveragenten op hem afstuurde, zodat hij niet bij echte wapenhandelaars terechtkwam, zegt de 48-jarige C. maandag in een rechtszaal in Den Haag. Maar dat hij de acht Glocks die hij wilde kopen zou verspreiden in een gemeenschap van ex-militairen, zoals hij de nepverkopers vertelde, is volgens hem niet waar. Hij overdreef omdat hij dacht dat zulke criminelen een kleine krabbelaar niet serieus zouden nemen.
Over de auteur
Menno van Dongen is verslaggever van de Volkskrant op het terrein van criminaliteit, politie en justitie
C. is een 48-jarige it’er uit Rotterdam met een zwarte baard, die in keurige volzinnen spreekt. Zijn gedrag hing onder meer samen met zijn visie op de maatschappij, legt hij de rechtbank uit. Toen hij in juni werd aangehouden voor pogingen om wapens en munitie te kopen, behoorde hij tot de groeiende groep van zo’n tienduizend Nederlanders die zichzelf ‘autonoom’ of ‘soeverein’ verklaren. Ze erkennen het gezag van de overheid niet en willen onafhankelijk zijn.
De verdachte was naar eigen zeggen op zoek naar enkele pistolen om zichzelf en zijn gezin te verdedigen. ‘Een gewapend mens is vrij, een ongewapend mens is een slaaf’, was een van zijn motto’s. Hij betaalde – net als andere soevereinen – al jaren geen belasting meer. Omdat C. nooit een ‘contract’ heeft getekend met de overheid, zo luidt zijn verklaring, zou hij er geen verplichtingen aan hebben.
Het Openbaar Ministerie plaatst de zaak in de context van een rapport van de AIVD over anti-institutioneel extremisme, dat in mei uitkwam. Daarin staat onder meer dat een klein deel van de soevereinen zich voorbereidt op ‘een gewelddadige strijd die uiteindelijk, volgens hen, door de elite geïnitieerd zal worden’. De veiligheidsdienst trekt een vergelijking met de Duitse rechts-extremistische soevereine Reichsbürger, van wie vorig jaar leden werden aangehouden die de regering omver wilden werpen.
Volgens de aanklaagster maakt René C. zijn rol kleiner dan die was. ‘Voor zelfverdediging heb je geen acht Glocks, een geluiddemper en een nachtkijker nodig. Ze waren bedoeld voor een zelfvoorzienende community van ex-militairen die zich aan het bewapenen was tegen de overheid. Dat is een ernstige bedreiging van de democratische rechtsorde.’ Daarom eist ze vijf jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
Die eis is veel te hoog, vindt C. ‘Ik begrijp dat mijn woorden van de laatste jaren nu tegen me worden gebruikt, maar zo had ik het echt niet bedoeld. Ik wilde gewoon vrij zijn.’
C. is de laatste vier jaar afgegleden door emotionele problemen, vertelt hij, die onder meer het gevolg zijn van tijd in Srebrenica, bij Dutchbat III. Hij zag hoe Serviërs de enclave binnenvielen en tienduizenden mensen op de vlucht sloegen, van wie velen werden vermoord. Tot voor kort meende de verdachte dat hij alles ‘een plekje had gegeven’, maar na gesprekken met de reclassering denkt C. daar anders over: hij heeft behandeling nodig en wil daaraan meewerken.
Sinds C. is opgepakt, in juni, heeft hij veel nagedacht. Het spijt hem enorm wat er is gebeurd, zegt hij met verstikte stem. ‘Ik zocht een uitweg uit de gepolariseerde samenleving, een alternatief, en ben steeds verder afgedwaald door informatie die ik tegenkwam. Mijn vrouw zei dat al, maar ik was te koppig om te luisteren. Ik zat in een tunnel. Dat besefte ik pas toen ik er weer uitkwam, in de gevangenis.’
Hij noemt zichzelf geen soeverein meer, omdat dit gedachtengoed indruist tegen zijn religie, als moslim. Ook dat is hem duidelijk geworden toen hij achter de tralies zat. ‘Soevereiniteit is geen goed pad, het is ontwrichtend om te streven naar een parallelle samenleving. Ik moet juist participeren in de maatschappij, ik moet stemmen. Ik zag het als een last, maar dat was het niet.’
De uitspraak is op 25 september.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden