‘Ben je goed thuisgekomen?’, mailde Leon Leijtens, de laatste Volkskrant-abonnee bij wie ik een krant nabezorgde, donderdagavond in Berg en Dal. ‘Ik kwam er achter dat ik vergeten ben je een toetje (ijs met slagroom) aan te bieden en/of een kop koffie. Dat had ik van tevoren bedacht, maar ja, het geheugen neemt echt af als je oud wordt. Het komt ook omdat het niet meer in mijn routine zit, sinds ik zelf geen toetjes meer eet en/of koffie drink ‘s avonds. Alles begint met een voornemen, maar dat alleen is geen garantie voor de uitvoering.’
De rubriek ‘Beetje bezorgd’ ontstond vorige winter uit het voornemen om één dag minder te gaan werken en de fietshobby naar een serieuzer plan te trekken. Opportunistische variant: wat nu als ik één dag per week in de baas z’n tijd zou kunnen gaan? Wat nu als ik vanuit mijn woonplaats Utrecht iedere week een krant zou nabezorgen – altijd aan de late kant, want ja – bij een teleurgestelde Volkskrant-abonnee waar dan ook in Nederland, om bij thuiskomst op achterpagina ‘Dag In Dag Uit’ verslag te doen van de tocht en de ontmoeting? Hoe verder van huis, hoe beter.
Over de auteur
Gidi Heesakkers is redacteur van de Volkskrant. Ze volgt sinds 2018 stand-up comedy en cabaret, ook schrijft ze regelmatig over populaire cultuur en gewoonten in het dagelijks leven.
De uitvoering liet zoals wel vaker op zich wachten. Ondertussen rezen de bezorgproblemen verder de pan uit. DPG, de uitgever van de Volkskrant, Trouw, AD en Het Parool, kampte begin vorig jaar met een tekort van ongeveer duizend op een totaal van zesduizend krantenbezorgers, wat begrijpelijkerwijs tot meer en meer opzeggingen leidde van aan papier gehechte abonnees. ‘De arbeidsmarkt voor dit werk is totaal overspannen’, tekende hoofdredacteur Pieter Klok in februari op uit de mond van Job Muller, directeur van de distributieafdeling. ‘De mensen zijn gewoon niet te vinden.’
Om voor zonsopgang op te staan voor één of twee uur werk tegen een niet al te riante beloning aantrekkelijker te maken, kregen nieuwe bezorgers in april onder meer een startbonus van duizend euro in het vooruitzicht gesteld. Rond die tijd werden medewerkers van alle DPG-kranten gevraagd om in de zomermaanden bij te springen in ruil voor ‘een familieuitje naar keuze’ of vakantiedagen.
De hete adem van de tragikomische realiteit blies mijn half-serieuze, half-satirische voornemen dus al in de nek toen ik in juni voor het eerst uitrukte, 197 kilometer naar het Drentse dorp Vries. Daar opende Jan Bruch aan het begin van de avond de deur in een T-shirt met de onvergetelijke tekst never underestimate an old man with a Jack Russell Terrier.
Hij maakte thee, vertelde over zijn oude, dove hond en ontvouwde zijn krantenleesritueel: ‘Ik snijd ‘m eerst met een mesje doormidden. Dan blader ik die losse pagina’s door. Ik haal eruit wat ik interessant vind, de rest gaat bij het oud papier.’
Na Vries volgden 45 bestemmingen, door weer en wind – vaak wind mee, en ter compensatie voor dat gemak een enkele keer 220 kilometer lang een stevige noordooster in de mik. De weg ernaartoe was bijna altijd de moeite waard, maar gedenkwaardiger zijn de open armen waarmee ik werd ontvangen. Nannette Zwiers die in Arnhem een driegangenmaaltijd voor ons bereidde terwijl haar zoon zijn huisdieren liet zien – een mierenkolonie onder zijn hoogslaper. Jan en Coby Kuiperij uit Doetinchem die begin december een elektrische voetenwarmer tevoorschijn haalden en zuurkoolstamppot met ananas klaarmaakten. Cor Weder die op een vrijdagochtend in Bussum zijn lievelingsschnaps voor me inschonk, Aalborg Akvavit.
Jos Bakker die zijn buren in Linden de instructie had gegeven mij een borrel aan te bieden omdat hij zelf bij zijn vrouw in het ziekenhuis was. Thomas Verbunt die me op de stormachtigste dag van dit jaar in Dongen letterlijk een worstenbroodje toewierp, mijn zadel droogmaakte met een roze handdoek en zoals wel meer lezers vroeg of ik alsjeblieft een bericht wilde sturen als ik veilig was thuisgekomen. Hij mailde me later nog: kon ik van de zomer niet al mijn ‘nabezorgklanten’ uitnodigen voor een feest in Utrecht? ‘Is maar een ideetje.’
Niet gek dat het in hem opkwam; met al die praatgrage, veel te aardige, beetje bezorgde Volkskrant-lezers bij elkaar zou het onmogelijk ongezellig kunnen worden. Ze zaten soms al weken zonder krant, werden helemaal gek van de robot die ze aan de lijn kregen wanneer ze telefonisch een bezorgklacht wilden doorgeven en misten een echte nabezorgdienst, de service van weleer. Genoeg reden om de pik op de krant te hebben, maar ze waren toeschietelijk, en allemaal bereid te vertellen over hun ochtendrituelen, wat ze voornemens waren te gaan doen die dag, of wat ze al hadden gedaan.
Preisoep en zelfgemaakte appelflappen in Overschild, verjaardagstaart in Huizen, ijskoud bier in West-Terschelling een ‘Gerrit Dijkhuizen-ei’ in Enschede, broodjes kroket in Middelburg, diepvriespizza en rode wijn in Malden, couscous in Ede, een heus hotelbuffet in Rotterdam. ‘Een overbuurman heeft het artikel in de straatapp gezet’, stuurde Loes Wijnhoven na. ‘Gevolg: er komt een ontbijt voor de straat. Dus eigenlijk ben ik nu heel blij dat de krant een paar dagen niet/verkeerd is bezorgd.’
De kwaliteit van de bezorging is weer terug op het oude niveau, laat Job Muller van DPG's distributieafdeling op verzoek weten. Het tekort van bijna duizend bezorgers is teruggedrongen naar tweehonderd en wordt opgevangen door bezorgers die extra wijken op zich nemen. ‘Dat lukt’, zegt Muller. ‘Maar toch zou ik die tweehonderd bezorgers er graag bij hebben.’
Het is volgens hem nog steeds een ‘uiterst fragiele situatie’, wat vooral bij verstoringen te merken is; dan is er geen opvangcapaciteit beschikbaar. Ook zijn er intussen Oekraïners kranten aan het bezorgen. ‘Dat gaat hartstikke goed, maar we mogen er natuurlijk niet van uitgaan dat deze groep op langere termijn in Nederland blijft.’
En dan zijn er nog plaatsen waar zich gewoonweg geen nieuwe bezorgers melden. ‘Vorig jaar niet, dit jaar niet en ook niet op basis van de duizend euro-startactie. In die plaatsen wordt de krant zoveel mogelijk door ‘calamiteitenbezorgers’ bezorgd: kleine bedrijfjes die van elders komen en tegen de hoofdprijs bereid zijn een rondje kranten te doen. Je kunt als abonnee dus nog steeds in een plaats wonen waar het nauwelijks goed te regelen valt. En daarnaast maakt ook een goede bezorger natuurlijk af en toe een foutje.’
Dat het in de loop van de tijd beter ging met de bezorging was ook te merken aan het teruglopende aantal aanmeldingen voor ‘Beetje bezorgd’, al had dat misschien ook iets te maken met de verhuizing van de rubriek uit de zaterdagkrant naar een wisselende doordeweekse dag. Er mailden steeds vaker abonnees bij wie de bezorging gelukkig weer op orde was, of bij wie die eigenlijk altijd al vlekkeloos verliep; lezers die gewoon een bestemming wilden aanreiken, voor de gezelligheid, of die het belangrijk vonden om te benadrukken dat er ook hondstrouwe vroege vogels bestaan, hoe blij ze met hen zijn.
Resie Moonen uit Maastricht bijvoorbeeld, wier krant door een 80-jarige man wordt gebracht die elke ochtend samen met zijn echtgenote om kwart over vijf opstaat, om aan hun krantenwijken te beginnen. Toen hij met corona in het ziekenhuis lag, werd Moonens krant dagelijks bezorgd door zijn vrouw.
Als ik het gevoelsmatig toch stukken lozere plan om ‘zomaar’ te bezorgen ooit ten uitvoer zal brengen, kan ik naar Groningen, naar Havelte, naar Roermond. Maar eerst zal ik nog eens terug moeten naar De Veenhoop, waar het pontje naar De Hooidammen in november doordeweeks niet bleek te varen. Ik fietste om Nationaal Park De Alde Feanen heen om Aelwyn Soepboer en Nynke Verduyn in Warten te bereiken.
Hun kinderen wezen hen laatst op mijn neergepende voornemen om in de zomer terug te komen en de omgeving alsnog te bekijken: ‘Ze schrijft het op, maar ze is nog niet langsgekomen.’ Aelwyn liet weten dat er altijd een slaapkamer voor me vrij is. ‘Uitnodiging staat. Kijk maar of het eens past. Geen verplichtingen hè.’ Het belangrijkste, tot die tijd: ‘Bezorging gaat goed.’
Totale afstand: 5.190 kilometer
Beweegtijd: 178 uur
Verste afstand: 305 kilometer (Overschild)
Kortste afstand: 200 meter (Utrecht)
Lekke banden: 1
Valpartijen: 1
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden