Het is de eerste gedachte waarmee Fatimzahra Baba zaterdagochtend in Amsterdam-West wakker wordt: ‘Hoe gaan we helpen?’ De oprichter van vrouwenorganisatie Saaam en stichting Besma (voor hulp en activiteiten voor tienermeiden) had vrijdagavond laat al familieleden in de omgeving van Rabat aan de lijn, die met schrik in hun stem vertelden hoe de aarde begon schudden. ‘In mijn familie is iedereen gezond’, vertelt Baba. ‘Maar het zwaarst getroffen gebied is een kwetsbare regio. Dus je gaat direct nadenken: wat is daar straks nodig? Wat kunnen we doen?’
Als de Volkskrant belt op zaterdagmiddag, zit Baba net in een online vergadering om met collega’s te bespreken hoe ze het programma van het op zondag geplande meidenfestival Back2School aanpassen. ‘We leggen in ieder geval een liveverbinding met Marrakech.’
Over de auteur
Anneke Stoffelen is verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over de multiculturele samenleving. Voor de podcastserie Een soort God onderzocht ze hoe mensen in een sekte belanden.
De aardbeving maakt binnen de Marokkaanse gemeenschap in Nederland dit weekend een enorme dadendrang los. Op sociale media regent het inzamelingsacties van moskeeën en stichtingen. In onder meer Breda, Enschede, Utrecht en Eindhoven hebben Marokkaanse Nederlanders inzamelpunten geopend voor hulpgoederen.
‘Het risico is dat je allemaal spullen verzamelt die mensen uiteindelijk niet nodig hebben’, zegt Said Bensellam, die twintig jaar geleden een bestaan als kickbokser en uitsmijter achter zich liet om zich voortaan te richten op het helpen van anderen, bijvoorbeeld met zijn stichting Winning Wheels. ‘Na de aardbeving in Turkije en Syrië wisten ze op gegeven moment niet meer waar ze de ingezamelde kleding moesten laten.’
Zo ongericht wil hij niet te werk gaan, vertelt Bensellam, terwijl hij zaterdag op een Amsterdams industrieterrein door de ruime loods van zijn stichting wandelt. De stapels matrassen reiken er tot aan het dak, medische bedden staan in rijen op elkaar gestapeld. ‘Daar staan de trapliften en de toiletstoelen’, wijst hij. De meeste ruimte wordt in beslag genomen door een enorme glimmende berg van honderden opgevouwen en ingesealde rolstoelen. ‘Allemaal netjes op maat gesorteerd.’
De stichting begon ooit met een inzamelingsactie voor een nichtje dat in Marokko een operatie nodig had. Kort daarop trof een aardbeving Al Hoceima, in het noorden, de regio waar de meeste Marokkaanse migranten in Nederland hun wortels hebben liggen. ‘Toen zijn we daarvoor gaan inzamelen.’ Het was 2004, het begin van stichting Winning Wheels. Bensellam tilt zijn pols in de lucht. ‘Zie je? Kippenvel, als ik daar weer aan denk.’
Winning Wheels zamelt medische hulpmiddelen in die naar de Nederlandse standaard zijn afgeschreven, knapt ze zo nodig op, en verscheept ze naar de plekken op de wereld waar ze het hardst nodig zijn. Meestal gaat dat via geplande projecten, maar als zich zoals nu een acute ramp voltrekt, komt de stichting ook in actie. Bensellam: ‘Zo’n aardbeving is overal verschrikkelijk. Maar als het je moederland treft, raakt het je natuurlijk extra.’
Het is nu wachten op welke spullen precies van nut zijn. ‘Zodra we dat weten, staat hier een trailer voor de deur en laden we het zo in.’ Bensellams telefoon rinkelt en bliept aan één stuk door. Daar komt een appje van Nordin, een contact van de stichting in Marokko, die doorgeeft wat de grootste noden zijn – op het boodschappenlijstje staan onder andere tenten, dekens, pijnstillers, babymelk, ‘luiers voor oude mensen’ en Pampers. Bensellam, hardop denkend: ‘Die hebben we nog staan in een ander magazijn. Straks rijden we vast zeven pallets Pampers deze kant op.’
Wat telefoontjes later wordt besloten dat Winning Wheels voor de inzameling de komende tijd samenwerkt met stichting Najiba en de Najib Foundation van cabaretier Najib Amhali.
Intussen heeft ook Abdelaziz Salhi van de Amsterdamse politie zich gemeld in de loods. Hij is van het netwerk van Marokkaans-Nederlandse agenten, dat in de hoofdstad zo’n 150 collega’s telt. In de WhatsAppgroep regent het berichten van politiemensen die iets willen doen. ‘Vanavond hebben we een online meeting’, vertelt Salhi. ‘Eerst is er ruimte om emoties te delen. En daarna gaan we kijken of we iets op touw kunnen zetten.’
FunX-presentator Ouassima Tajmoet is op haar Instagram-account met ruim honderdduizend volgers dit weekend ook meteen een inzamelingsactie begonnen. Lang hoefde ze daar niet over na te denken. ‘Het zou gek voelen om niks te doen.’ Zondag staat ze op het Back2School-festival van stichting Besma, waar Amsterdamse tienermeiden workshops volgen over kledingstyling of de grimmige kantjes van sociale media. Daarna sluiten ze aan in de rij om met Tajmoet te poseren voor een foto.
De presentator is hier, ‘maar een deel van mij is daar’, zegt ze, ‘zo dichtbij voelt het’. Ze heeft nichten in Casablanca en Agadir die dit weekend op straat sliepen met hun gezin. In samenwerking met stichting Besma heeft Tajmoet nu het plan om eind van de maand naar de getroffen gebieden te reizen met hulpgoederen en daar op radio FunX verslag van te doen.
Even later wordt er op het podium een liveverbinding gelegd met Hanan El Asfaghi, een in Nederland geboren vrouw die anderhalf jaar geleden met haar jonge gezin naar Marrakech emigreerde. Met ingehouden adem kijken de festivalbezoekers via het scherm mee hoe ze door het Atlasgebergte rijdt, met in haar kofferbak blikken linzen, tonijn, pakken melk, maandverband, Pampers en babyvoeding. ‘We zijn nu onderweg naar een dorp achter Asni’, vertelt El Asfaghi. ‘We hoorden dat die plek nog niet door hulpverleners is bereikt.’
Festivalorganisator Fatimzahra Baba wordt er zichtbaar emotioneel van. Tegen de zaal: ‘Zullen we afspreken dat wij hier in Amsterdam dat dorp met z’n allen een beetje adopteren? Zodat ze de hulp krijgen die nodig is? Dit zijn onze roots, die laten we niet los.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden