N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Iedere week schrijft wetenschapper Rosanne Hertzberger over de raakvlakken tussen wetenschap en het dagelijks leven.
Iedere week schrijft wetenschapper Rosanne Hertzberger over de raakvlakken tussen wetenschap en het dagelijks leven.
Ze is initiatiefnemer en bestuursvoorzitter van Stichting Crispatus, waar een vrouwenonderzoekscollectief een vaginaal probioticum ontwikkelt. Sinds 2017 doet ze onderzoek naar het metabolisme van vaginale melkzuurbacteriën in het Systems Biology Lab aan de VU Amsterdam.
Eerder was ze als postdoctoraal onderzoeker werkzaam bij de afdeling moleculaire microbiologie van Washington University (St. Louis, Missouri, USA) en deed ze in samenwerking met Nestle Research Center promotie-onderzoek bij SILS, UvA & NIZO Food Research. Ze publiceerde twee boeken: ‘Het Grote Niets – waarom we te veel vertrouwen hebben in de wetenschap’ (2019) en ‘Ode aan de E-nummers -Waarom e-nummers, kant-en-klaar-maaltijden en conserveermiddelen ons leven beter maken‘ (2017).
Meer over Rosanne Hertzberger is te lezen op haar site.
Meer artikelen van Rosanne Hertzberger
De stijl van verkiezingsprogramma’s staan me dit jaar plotseling tegen. Het hoopvolle, het doenerige, het goedzakkerige van Nederland. Hoe de programmacommissies hun ideale wereld bij elkaar dromen. Hoe GroenLinks-PvdA wederom plompverloren noteert dat straks ‘alle kinderen alle dagen van de werkweek gratis naar de kinderopvang en de BSO kunnen.’
Wat is dit? Lalaland? Alsof precies dat plan niet faliekant mislukte deze kabinetsperiode. In het echte bestaan mag een ouder hopen dat er een plekje is bij hun -crèche. In het echte leven is ongeveer elke poging tot kwaliteitsverbetering of verhoogde taaleisen in de kinderopvang gedoemd te mislukken bij gebrek aan de mensen die aan onze absurd hoge diploma-standaarden voldoen om in dit land voor kinderen te mogen zorgen. En ook al zouden de werkdrukmaatregelen die ook in het GroenLinks-PvdA programma staan ook maar een beetje helpen het tekort terug te dringen, is er nog steeds geen ruimte voor de te verwachte toename in de vraag naar kinderopvang. En toch staat het er gewoon weer. Gratis voor iedereen, alle dagen in de week. Wow!
In de droomwerelden van politieke partijen is er zoveel mogelijk. Gezond leven bijvoorbeeld. Bij chronische ziektes speelt gedrag vaak de hoofdrol. Het probleem identificeren kunnen ze uitstekend. Maar bij politieke partijen blijkt het misverstand te heersen dat 1) dat gedrag doeltreffend valt te corrigeren met allerhande leefstijlinterventies en 2) dat er een heel leger mensen te vinden is die daar tijd voor heeft. Als uit de afgelopen vijftien jaar ervaring met leefstijlprogramma’s iets is gebleken dan is het dat alleen de extreem begeleidings-intensieve programma’s werken. De fysiotherapeut moet zo ongeveer de hele dag het handje van de deelnemer vasthouden en de diëtist moet de lepel met groente fysiek naar de mond van de deelnemer brengen. En dan nog is het effect tijdelijk.
Met welk blik mensen deze plannen gerealiseerd gaan worden is volstrekt onduidelijk. Desalniettemin komt ChristenUnie gewoon met een wettelijke preventieplicht voor gemeentes. Scholen en artsen moeten zich met leefstijl gaan bemoeien. Die verveelden zich kennelijk de afgelopen tijd een beetje. Het CDA is nog enigszins realistisch over de effectiviteit van de miljoenmiljard beweegclubjes en kooklessen in de wijk. Maar ook in het CDA-dromenland gaan er ‘middelen’ naar zorginstellingen, scholen en jawel de kinderopvang om jongeren te stimuleren gezond te eten.
Ik denk dat menig bestuurder een beetje moet huilen bij het lezen over die middelen. Jongeren gezond leren eten? Zullen we proberen de school vijf dagen in de week open te houden? Zullen we ze anders gewoon eens leren lezen? Maar nee, er wordt weer een potje geld opengetrokken voor iets waar geen tijd voor is, geen mensen voor zijn en misschien belangrijker: niet tot de kerntaak van een school behoort.
En zo zijn er nog een tiental uitstekende probleemanalyses in verkiezingsprogramma’s te ontdekken waarvoor de aangedragen oplossing irrealistisch of niet bewezen effectief is. Schoolverlaters bijvoorbeeld. Die hebben allerhande problemen, waarvan het daadwerkelijke schoolverlaten alleen tot de belangrijkste behoort als je er echt tot in je tenen van overtuigd bent dat meer onderwijs altijd goed is. Maar ja, toevallig geloven de meesten in politiek Den Haag dat.
De verkiezingsprogramma’s staan dus ook dit jaar vol met altijd maar meer onderwijs. Het CDA wil meer voorschoolse educatie. GroenLinks-PvdA wil het vmbo verlengen naar vijf jaar. Als iedereen maar vaak in een klasje zit, dan komt het goed.
En zelfs als dat zo zou zijn, is wederom zelden overtuigend onderbouwd hoe dit soort plannen gerealiseerd gaan worden. Een verdrinkende onderwijssector heeft precies nul mensen beschikbaar om de Nederlandse jeugd eerder op school te krijgen of langer te houden.
Een beetje realiteitszin zou fijn zijn om teleurstelling te voorkomen. Verkiezingsprogramma’s die iets uitvoerbaarder zijn dan het gemiddelde kinderopstel bij burgerschapsonderwijs. Of misschien moet elke school, crèche of zorginstelling een bordje op de deur hangen: ‘gesloten voor uw politieke hobby’s, voor boetiekonderwerpjes, voor de nice-to-haves. Wij hebben voor de voorzienbare toekomst slechts tijd voor onze kerntaken’.
Rosanne Hertzberger is microbioloog.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC