Partijvoorzitter Ruud van der Velden wil niet zeggen welke integriteitsschendingen Ouwehand zou hebben begaan. Het partijbestuur stelt naar aanleiding van meerdere meldingen een extern, onafhankelijk onderzoek in. De aanklachten tegen Ouwehand zijn volgens Van der Velden in augustus binnengekomen, na haar voordracht als lijsttrekker.
Van der Velden zegt dat de partij op zoek gaat naar een nieuwe partijleider. Als Ouwehand geen plek op de kandidatenlijst krijgt, kan zij niet herkozen worden als Kamerlid. Ouwehand kan wel beroep aantekenen tegen die beslissing. In een verklaring meldt Ouwehand zaterdagmiddag dat zij zich niet neerlegt bij het bestuursbesluit. ‘Ik wil me met hart en ziel inzetten als lijsttrekker voor de Partij voor de Dieren.’ De leden van de partij kunnen haar over twee weken alsnog tot lijsttrekker benoemen.
Ouwehand geeft een andere voorstelling van zaken dan Van der Velden. Er lijkt sprake van een al maanden sluimerend conflict tussen haar en het partijbestuur. Vrijdag stuurde Ouwehand de zeven bestuursleden een vernietigende brief. Die mailde ze vervolgens ook naar het hogere partijkader. In de brief valt ze het partijbestuur hard aan. Ze richt haar pijlen vooral op een niet met naam genoemd vrouwelijk bestuurslid dat ze beticht van ‘het verspreiden van kwaadaardige leugens over mij als partijleider en het veroorzaken van grote onrust binnen de partij’.
Ouwehand beticht het bestuur van ‘ondemocratische werkwijzen’ en geeft het deels de schuld van de burn-out die haar eind vorig jaar noopte het Kamerlidmaatschap tijdelijk neer te leggen. Zo zou het bestuur na de laatste gemeenteraadsverkiezingen hebben geëist dat alle PvdD’ers de oppositie in zouden gaan. Ouwehand moest dat namens het bestuur aan de gemeenteraadsleden overbrengen, maar zij was het daar niet mee eens. Die keuze is een zaak van de gemeenteraadsleden zelf, vindt Ouwehand, niet iets wat de partijtop kan opleggen aan gekozen volksvertegenwoordigers.
In haar brief aan het partijbestuur uit ze haar frustratie over een maanden-, zo niet jarenlange worsteling met de ‘oude bestuurscultuur’. Ze klaagt dat het huidige partijbestuur zijn oren te veel laat hangen naar de oprichters van de partij. Voormalig partijleider Marianne Thieme, Ouwehands voorganger, is daar één van.
Uit haar brief blijkt dat Ouwehand het wegsturen van het ‘kwaadsprekende en liegende’ vrouwelijke bestuurslid als voorwaarde heeft gesteld voor het aanvaarden van het lijsttrekkerschap. Ook eist zij inspraak in de samenstelling van de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer, omdat zij geen ‘mensen die zich bewezen onbetrouwbaar en onveilig hebben getoond’ in haar fractie duldt. Het partijbestuur wil die eisen niet honoreren.
Volgens Ouwehand liegt het partijbestuur over de reden van haar verbanning van de kieslijst. ‘Er is tot vandaag nooit enige melding van een integriteitsschending tegen mij bij mij binnengekomen. Wel heb ik gisteravond het bestuur een pittige brief gestuurd met forse kritiek over het uitblijven van de broodnodige professionalisering en democratisering van onze partij. Ik vind het moeilijk om het één los te zien van het ander’, schrijft ze zaterdagmiddag in een persverklaring.
Van der Velden wil tegenover de Volkskrant niet op Ouwehands verwijten reageren. ‘Wij hebben in juli nog ons volledig vertrouwen in haar als lijsttrekker uitgesproken, daar moet u zelf maar uw conclusies uit trekken.’
Op X reageren prominente leden van de PvdD ontstemd en leggen ze een verband tussen de brief en het schrappen van Ouwehand van de kandidatenlijst. Tweede Kamerlid Christine Teunissen heeft het over ‘een bizarre verklaring’ waarmee het bestuur de fractievoorzitter ‘aan de kant probeert te schuiven’. ‘Esther heeft niks anders gedaan dan in een interne brief haar legitieme zorgen geuit over het gebrek aan professionalisering en slechte omgangsvormen binnen de partij.’ Teunissen vindt de actie van het bestuur ‘hoogst asociaal’.
Jongerenorganisatie PINK! laat weten ‘met ontzetting’ te hebben kennisgenomen van het feit dat het bestuur Ouwehand niet wil voordragen als lijsttrekker. ‘We herkennen ons niet in de beschuldiging die naar buiten wordt gebracht.’
Ook lokale PvdD-politici tonen zich ontstemd. ‘Ongelooflijk wat het bestuur zich denkt te kunnen permitteren’, schrijft het Zaanse raadslid Melchior Mattens. De Groninger Wesley Pechler spreekt zijn ‘volledige steun’ uit voor Ouwehand en noemt het partijbestuur ‘knettergek’.
De PvdD zou aanstaande donderdag zijn concept-kandidatenlijst bekendmaken. Die presentatie wordt nu mogelijk een dag uitgesteld. De definitieve kandidatenlijst moet de partij uiterlijk op 9 oktober bij de Kiesraad indienen. Het partijcongres van 24 september zou de beslissing van het bestuur om Ouwehand van de lijst te schrappen kunnen terugdraaien. Gezien de verontwaardigde reacties van partijgenoten die de gedumpte partijleider blijven steunen, is geen onwaarschijnlijk scenario.
Ouwehand zit sinds 2006 in de Tweede Kamer namens de PvdD. Zij is fractievoorzitter en partijleider sinds 2019. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 was ze ook lijsttrekker.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden