De Partij voor de Dieren draagt Esther Ouwehand niet voor als lijsttrekker voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen. Partijvoorzitter Ruud van der Velden zegt dat er ‘meerdere’ meldingen van mogelijke integriteitsschendingen zijn binnengekomen. Een externe commissie gaat de meldingen onderzoeken.
Ouwehand (47) zit sinds 2006 in de Tweede Kamer voor de Partij voor de Dieren. Met twee zetels kwam de partij dat jaar voor het eerst in het parlement terecht. De andere zetel ging naar Marianne Thieme, die tot 2019 lijsttrekker was. Ouwehand volgde haar dat jaar op.
In juli kondigde het bestuur van de PvdD nog aan dat het Ouwehand zou voordragen als kandidaat-lijsttrekker. Door de meldingen is dat voornemen nu van de baan. Het partijbestuur gaat niet in op de precieze aard van de beschuldigingen. Volgende week selecteert de kandidatencommissie een nieuwe kandidaat-lijsttrekker. Tijdens het partijcongres op 24 september spreken de leden zich uit over de kandidatenlijst.
Maarten Albers
Als demissionair staatssecretaris voor Asiel blijft Eric van der Burg een hartstochtelijke voorstander van de spreidingswet, die volgens hem nodig is om de asieldruk evenredig over Nederland te verdelen. De VVD-fractie in de Tweede Kamer is tegen omdat gemeenten met de wet kunnen worden gedwongen om asielzoekers op te vangen. Desondanks neemt Van der Burg een prominente plek in op de concept-kandidatenlijst van de VVD (nummer 4).
Tegen de aanwezige pers op het Binnenhof zei Van der Burg vrijdag voor de ministerraad dat hij zijn wet ‘natuurlijk’ blijft verdedigen, ondanks zijn kandidatuur voor het Kamerlidmaatschap. Hij verwacht dat de wet nog voor de verkiezingen van 22 november besproken zal worden in de Eerste en Tweede Kamer. De VVD wilde de wet controversieel verklaren, zodat de wet niet meer besproken en goedgekeurd kan worden vóór de installatie van een nieuwe Tweede Kamer in november, maar kreeg daar donderdag geen meerderheid voor.
Door de wet te verdedigen, gaat Van der Burg ook in tegen het verkiezingsprogramma van zijn eigen partij. Daarin staat weliswaar dat de partij afspraken wil maken over ‘een evenwichtigere spreiding van asielopvang in Nederland’, maar dat dit moet gebeuren met positieve stimulansen en niet met dwang. Van der Burg wilde zich vrijdagochtend nog niet uitlaten over zijn opvatting over de spreidingswet als Kamerlid, mocht de wet toch na 22 november besproken worden.
Dylan van Bekkum
Lees ook de analyse van het VVD programma door politiek verslaggever Natalie Righton: VVD maakt onder leiding van Yesilgöz rukje naar rechts: alle ballen op migratie en veiligheid.
Zorgminister Ernst Kuipers (D66) zou nog graag door willen gaan als minister in een volgend kabinet om zijn klus af te maken. ‘Het is nu niet aan mij maar allereerst aan de kiezer. Als de gelegenheid er nog een keer is, die agenda zou ik graag door willen zetten ja’, zei hij in het tv-programma Op1. Tegelijk vertrouwt hij erop dat de plannen voor de zorgsector sowieso doorgaan, omdat ‘de zorgpartijen zelf zeggen dat dit de goede beweging is. Dit laat het veld niet meer los, het is echt een verandering van koers’.
Kuipers, die voor zijn ministerschap bestuursvoorzitter was van het Erasmus MC in Rotterdam, wil niet op de kandidatenlijst van zijn partij staan. Hij zegt D66 wel trouw te blijven en bijvoorbeeld niet voor de partij van Pieter Omtzigt in een nieuw kabinet plaats te nemen, mocht die hem vragen als zakenminister. Kuipers zegt geen spijt te hebben dat hij zijn topbaan in Rotterdam opgaf om over te stappen naar het kabinet, ook al viel het kabinet eerder dan hij hoopte.
Verder denkt Kuipers net als de zorgverzekeraars dat de zorgpremies volgend jaar omhoog gaan. Zoals gebruikelijk wordt dat half november bekendgemaakt. Hoeveel ze stijgen, wil hij niet zeggen. Maar hij wees erop dat de lonen omhoog gaan, evenals de prijzen en de zorgvraag en ‘dat vertaalt zich in een hogere zorgpremie. Het eigen risico blijft wel stabiel en de zorgtoeslag stijgt mee’. (ANP)
De zomer stond in het teken van alle ervaring die uit de Tweede Kamer vertrekt, maar hier en daar keren ook oude bekenden mét ervaring terug op de kieslijsten. Belang van Nederland, de partij van Wybren van Haga, viel al op met de kandidatuur van voormalig 50Plus-leider Henk Krol en pakt nu door: ook Harry Wijnschenk staat op de lijst.
Wijnschenk (59) was in het roemruchte politieke jaar 2002 gedurende enkele weken fractievoorzitter van de Lijst Pim Fortuyn. Hij was de opvolger van Mat Herben, die het bijltje erbij neerlegde omdat hij intern onder vuur lag. Enkele weken later viel het kabinet omdat coaltiepartners VVD en CDA het geruzie in de LPF zat waren.
De druppel was volgens CDA-fractieleider Maxime Verhagen de mededeling van Harry Wijnschenk dat hij door een collega-Kamerlid was bedreigd met een pistool. Wijnschenk heeft dat later ontkend. Wel werd hij daarna weer afgezet als fractieleider.
Wijnschenk staat nu 14de op de BVNL-lijst. Hij herkent in BVNL veel van de LPF, zegt hij. ‘Het Fortuynisme verdient het om nieuw leven ingeblazen te worden.’
Raoul du Pré
De VVD gaat op 22 november naar de kiezers met een door vrouwen gedomineerde kieslijst. Partijleider Dilan Yesilgöz krijgt in de topdrie gezelschap van fractievoorzitter Sophie Hermans op plek 2 en vicefractievoorzitter Bente Becker op 3. Pas op 4 volgt Eric van der Burg, demissionair staatssecretaris van Justitie.
Dat bevestigen bronnen in de partij na berichtgeving van De Telegraaf. De concept-kandidatenlijst wordt later op donderdag officieel gepresenteerd. Niet eerder had een regeringspartij zo’n vrouwelijk gezicht als de VVD nu krijgt. Ook demissionair minister Christianne van der Wal (5), demissionair staatssecretaris Aukje de Vries (8), Tweede Kamerlid Roelien Kamminga (9) en demissionair onderwijsminister Mariëlle Paul (10) halen de toptien.
Die wordt gecompleteerd door de Kamerleden Ruben Brekelmans op 6 en Eelco Heinen op 7. Brekelmans is woordvoerder over het immigratiebeleid, Heinen beheert in de fractie de portefeuille Financiën.
Zware concurrentie
De VVD is na het aangekondigde vertrek van minister-president en partijleider Rutte haar onaantastbare leiderspositie in de peilingen kwijtgeraakt. De liberalen ondervinden zware concurrentie van Pieter Omtzigts NSC en de groenrode combinatie van PvdA en GroenLinks. In juli trokken ze zelf de stekker uit Ruttes vierde kabinet, in de hoop dat na de verkiezingen een coalitie mogelijk is waarin de partij een strenger immigratiebeleid kan voeren.
Het vorige week gepresenteerde verkiezingsprogramma leunt zwaar op dat thema. Lees hier onze analyse over dat programma door politiek verslaggever Natalie Righton: VVD maakt onder leiding van Yesilgöz rukje naar rechts: alle ballen op migratie en veiligheid.
Raoul du Pré
Is oud-CDA’er Mona Keijzer nou wel of geen premierskandidaat voor de BBB? Verwarring alom, nu de leider van de boerenpartij dinsdag in de talkshow Humberto de media ervan betichtte Keijzer tot kandidaat voor het Torentje te hebben gebombardeerd.
‘Wij hebben Mona gepresenteerd als de nummer twee van de Kamerlijst’, zei Van der Plas. ‘En als wij ooit in een coalitie komen en ons zal gevraagd worden een premier te leveren, dan is zij de kandidaat. Maar dat is een beetje lang voor een krantenkop.’
Toch was het BBB zelf die de spanning vorige week opvoerde en de pers uitnodigde voor de bekendmaking van niets minder dan een ‘premierskandidaat’. Maar aan tafel bij Humberto Tan bleek Van der Plas het opeens vervelend te vinden dat Keijzer nu daadwerkelijk als BBB’s kandidaat voor het premierschap gezien wordt. ‘Het wordt nu steeds gepresenteerd als de premierskandidaat, maar wij hebben haar echt wel gewoon als de nummer twee van de lijst, want in principe wordt Mona gewoon Kamerlid.’
Duidelijk is dat Van der Plas zoekende is naar welke toon ze deze verkiezingen moet aanslaan. Als underdog werd ze in maart de grootste in de Eerste Kamer, om zich daarna met veel bravoure te presenteren als dé nieuwe politieke factor van belang. Met Pieter Omtzigt op het toneel als nieuwe uitdager van de zittende macht, die het bovendien over de inhoud en niet over de poppetjes wil hebben, past Van der Plas haar toon weer aan.
Deze week leek ze tijdens de HJ Schoo-lezing opnieuw te kiezen voor de underdogpositie met haar waarschuwing geen premiersverkiezingen te maken van de Tweede Kamerverkiezingen. Mona Keijzer is vanaf nu dus de nummer twee van de partij. Maar áls BBB mocht regeren en áls BBB gevraagd wordt een premier te leveren, dán is zij de daar de kandidaat voor. In die volgorde.
Avinash Bhikhie
VVD-Kamerlid Folkert Idsinga heeft zijn zetel ingeleverd en is per direct vertrokken uit de Tweede Kamer. Een woordvoerder van zijn partij meldt aan persbureau ANP dat hij dat heeft gedaan vanwege persoonlijke omstandigheden. Hij heeft fractievoorzitter Sophie Hermans afgelopen weekeinde ingelicht over zijn besluit, waarover op zijn verzoek geen verdere mededelingen worden gedaan.
Idsinga liet twee weken geleden al weten dat hij zich niet meer verkiesbaar zou stellen bij de aankomende verkiezingen, maar was wel van plan om zijn termijn uit te dienen. Hij sprak niet duidelijk uit waarom hij niet wilde terugkeren in de Tweede Kamer. In een verklaring op sociale media schreef hij: ‘Ik zal altijd blijven zoeken naar een omgeving waar teamspirit en inhoud leidend zijn. Waar ik vanuit mijn hart, mijn competenties en ervaring een waardevolle bijdrage kan leveren.’
Vanwege de vele stemmingen die nog te verwachten zijn de komende maanden, is de VVD van plan om nog voor de verkiezingen een vervanger voor Idsinga in de Kamer te verwelkomen. Wie dat wordt is nog niet bekend. Idsinga had binnen de VVD-fractie de portefeuille belastingen en toeslagen.
Maarten Albers
Met Ellen Verkoelen als lijsttrekker hoopt seniorenpartij 50Plus op een terugkeer in de Tweede Kamer. Verkoelen (1957) is voor de partij nu al gemeenteraadslid in Rotterdam en Statenlid in Zuid-Holland.
Verkoelen wordt als lijsttrekker voorgedragen door het bestuur en de selectiecommissie van de partij. Op nummer twee staat Jan Latten, voormalig hoofddemograaf van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Met dat duo op kop hoopt de partij weer een voet aan de grond te krijgen in de Tweede Kamer, na de grote deceptie van 2021: met Liane den Haan als lijsttrekker behaalde de partij weliswaar een Kamerzetel, maar Den Haan kreeg al voor de verkiezingen ruzie in eigen gelederen omdat zij in de campagne afstand nam van de geharnaste pensioenstandpunten die de partij in de jaren daarvoor juist koesterde.
Ook het partijbestuur distantieerde zich openlijk van Den Haan, evenals Verkoelen, destijds nummer drie op de lijst. Vlak na de verkiezingen stapte Den Haan op bij 50Plus, maar omdat zij wel Kamerlid bleef ontnam zij de partij zo haar enige zetel. Sindsdien is de partij op het Binnenhof alleen nog vertegenwoordigd in de Eerste Kamer door de 81-jarige senator Martin van Rooijen.
Verkoelen mag nu zelf gaan proberen terug te keren in de Tweede Kamer.
Raoul du Pré
De BoerBurgerBeweging (BBB) schuift Mona Keijzer naar voren als premierskandidaat bij de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen. Dat heeft de partij zojuist bekendgemaakt. Als de BBB in november de grootste partij wordt, wil de partij dat Keijzer het kabinet gaat leiden. Ze komt ook op plek twee van de kandidatenlijst van BBB te staan.
De 54-jarige Keijzer was tot begin augustus lid van het CDA. Voor die partij was ze bij meerdere Kamerverkiezingen een belangrijke stemmentrekker. Ze werd staatssecretaris van Economische Zaken in het kabinet-Rutte III, maar moest in 2021 vertrekken omdat ze publiekelijk kritiek uitte op de coronapas en daarmee de eenheid van het kabinetsbeleid doorbrak.
De vraag wie de premierskandidaat van de BBB zou worden, hing de afgelopen weken nadrukkelijk boven het politieke speelveld. Partijleider Caroline van der Plas, die de BBB bij de provinciale verkiezingen in maart naar een grote overwinning leidde, liet vorige maand al weten dat zij geen minister-president wilde worden. In een interview met De Telegraaf zei Van der Plas dat ze geen zin had in de internationale verplichtingen die bij het ambt komen kijken.
Overigens is het nog maar de vraag of de BBB in de positie komt dat zij een premier mag voordragen. Nadat oud-CDA’er Pieter Omtzigt bekend had gemaakt dat hij met zijn nieuwe partij Nieuw Sociaal Contract aan de verkiezingen meedoet, is de BBB in de peilingen gezakt. In het kiezersonderzoek van I&O Research komt de BBB uit op dertien Kamerzetels, acht minder dan bij de vorige I&O-peiling. Omtzigts partij wordt geraamd op 31 zetels.
Van der Plas meldde vrijdagmiddag verder dat JA21-Kamerleden Nicki Pouw-Verweij en Derk Jan Eppink naar de BBB overstappen. Ook Lilian Helder, die nu nog in de Kamer zit voor de PVV, stelt zich in november voor de BBB verkiesbaar. Volgende week vrijdag maakt de BBB haar volledige kandidatenlijst bekend.
Pepijn de Lange
Demissionair minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Liesje Schreinemacher wordt tijdelijk ook demissionair minister van Buitenlandse Zaken. Dat meldt ANP op basis van ingewijden. De zoektocht naar een vervanger van Hoekstra binnen het CDA duurt mogelijk langer dan verwacht. Hoekstra is door de demissionaire regering voorgedragen om Eurocommissaris te worden en dient deze week waarschijnlijk zijn ontslag in.
Het nieuwe ministerschap van Schreinemacher zal niet langer dan enkele maanden duren. De minister is zwanger en gaat komende winter met zwangerschapsverlof. Dan moet voor de VVD’er ook een tijdelijke opvolger worden gezocht. Schreinemacher werd in 2021 minister, daarvoor was ze Europarlementariër.
Dylan van Bekkum
De BoerBurgerBeweging (BBB) maakt vrijdagmiddag bekend wie zij naar voren schuift als premierskandidaat, mocht de partij bij de Tweede Kamerverkiezingen in november de grootste worden. Dat meldt persbureau ANP.
Partijleider Caroline van der Plas liet een maand geleden al weten dat zij het ambt zelf niet ziet zitten, onder meer door de internationale verplichtingen die erbij komen kijken. Ze zei toen iemand ‘met internationale ervaring’ op het oog te hebben, zonder te willen zeggen wie.
Bij de Provinciale Statenverkiezingen in maart werd BBB met afstand de grootste partij, maar bij de aankomende Tweede Kamerverkiezingen ziet het speelveld er anders uit. Zo doet oud-CDA'er Pieter Omtzigt mee met een nieuwe partij, Nieuw Sociaal Contract.
In een peiling die I&O Research vorige week uitvoerde kwam Nieuw Sociaal Contract (NSC) uit op 31 zetels, gevolgd door PvdA/GroenLinks (28) en de VVD (22). De BBB kwam volgens deze peiling uit op 13 zetels, veel minder dan in peilingen van voordat Omtzigt had besloten mee te doen. Hierbij geldt wel dat de verkiezingen nog drie maanden weg zijn en de campagne nog moet losbarsten.
ANP/Redactie
Ursula Von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, draagt Wopke Hoekstra voor als Eurocommissaris voor Klimaat. Zij voerde vanmiddag in Brussel een ‘sollicitatiegesprek’ met de CDA’er over zijn mogelijke opvolging van Frans Timmermans.
In een verklaring zei Von der Leyen dat ‘de heer Hoekstra liet merken sterk gemotiveerd te zijn voor de post’. Het Europees Parlement moet ook nog instemmen met Hoekstra’s aanstelling.
Het kabinet schoof de demissionair minister van Buitenlandse Zaken vorige week naar voren als opvolger van Timmermans, die op zijn beurt is aangewezen als lijsttrekker van de nieuwe combinatie PvdA/GroenLinks. Timmermans was de afgelopen jaren verantwoordelijk voor de verwezenlijking van de klimaatplannen van de EU, de Green Deal.
Linkse Europese partijen en milieuorganisaties hebben hun onvrede geuit over Hoekstra’s kandidatuur. Zij vrezen dat Hoekstra te weinig weet over het onderwerp en dat hij het klimaatbeleid zou willen afzwakken of vertragen.
Eva Selderbeek
Twee nieuwe partijen hebben zichzelf geregistreerd bij de Kiesraad, zodat ze zouden kunnen meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november. Een ervan is Nieuw Sociaal Contract (NSC), de partij van Kamerlid Pieter Omtzigt. De andere nieuwkomer is een onbekende: de Algemene Politieke Partij Nederland. De Kiesraad heeft dat maandag bekendgemaakt.
GroenLinks en PvdA willen met een gezamenlijke lijst meedoen, onder de naam GroenLinks-PvdA. Omdat de partijen zelf al geregistreerd staan onder hun eigen naam, hoeft de gecombineerde naam niet apart te worden aangemeld. De nieuwe naam staat dus ook niet in het overzicht van de Kiesraad.
In totaal zijn nu 54 partijen geregistreerd. Dit zijn de bekende partijen uit de Tweede Kamer, maar bijvoorbeeld ook de Piratenpartij, Jezus Leeft en Splinter. Dat aantal kan nog iets oplopen, omdat de Kiesraad op 4 september nog moet beslissen over de laatste registratieverzoeken. Om hoeveel verzoeken het gaat, zegt de Kiesraad niet.
Vooralsnog zijn er wel aanzienlijk minder partijen dan in 2021. In de aanloop naar de Kamerverkiezingen toen stonden 89 partijen geregistreerd. Daarvan deden uiteindelijk 37 mee aan de verkiezingen.
Partijen moeten op 9 oktober hun kandidatenlijsten inleveren bij de Kiesraad. Die beslist op 13 oktober welke partijen en kandidaten deelnemen aan de Kamerverkiezingen. (ANP)
Zes leden van JA21, onder wie de Europarlementariërs Rob Roos en Rob Rooken, verlaten de partij. De leden zijn ontevreden over hoe de partij zich ontwikkelt en de kandidatuur van Annabel Nanninga voor het Tweede Kamerlidmaatschap. Ze maken hun vertrek bekend met een brief die Roos op het medium X heeft geplaatst. In de partij is langer onvrede over een gebrek aan democratisering.
Source: Volkskrant