Stenen, grind, tegels, vlonders: in Nederland is de helft van de tuinen verhard. Steeds meer gemeenten willen af van de verstening, bijvoorbeeld via subsidies voor ‘onttegelen’ en vergroening. Sinds eind maart zijn er tijdens het NK Tegelwippen al meer dan een miljoen tegels uit achtertuinen gehaald. De nadelen van grijze tuinen zijn namelijk overvloedig.
Tijdens hittegolven is het in steden 8 graden warmer dan daarbuiten, omdat alle stenen, bebouwing en verharding in de stad de warmte opnemen en pas ’s avonds vrijlaten. Als het flink regent, kan een stenen bodem daarbij het water niet opnemen, waardoor rioleringen sneller overvol raken. De oplossing: gras in de tuin.
Een groene tuin kan beter tegen hitte en wateroverlast. Dat kán met gras, maar wie ook nog de biodiversiteit wil helpen kan beter een andere keuze maken.
Het huis-tuin-en-keukengras dat de Nederlandse akkers en tuinen siert is ‘een groene woestijn’ voor insecten en vogels, zegt plantenecoloog Liesje Mommer van de Wageningen Universiteit. Bijen en vlinders leven van bloemen en vogels schuilen graag in struikjes. ‘In een tuin met alleen gras is voor hen niks te vinden.’
Wat kun je dan wel doen? Om de natuur een handje te helpen kun je het best inzetten op een tuin met een variatie aan soorten. Bloemen, kruiden en inheemse planten zoals wilde salie en marjolein trekken insecten aan, omdat ze daar voedsel kunnen vinden. En hoe meer verschillende planten en struikjes, hoe meer plekjes waar soorten zich kunnen verstoppen.
Zo zijn lieveheersbeestjes dol op oregano en tijm, en komen libellen af op veldsalie en wit duizendblad. De andoornbij houdt van slangenkruid en gewone brunel, maar de zwarte sachembij zoekt naar rode klaver en hondsdraf. Door af te wisselen in wat je plant, creëer je kleine oases voor allerlei soorten.
Voor een tuin die echt succesvol de biodiversiteit bevordert, is het van belang inheemse plantensoorten in te zaaien. Inheems betekent simpelweg ‘wild’ en in de volksmond noemen we veel wilde soorten ook wel ‘onkruid’. Dit soort planten groeit al eeuwenlang in Nederland zonder enig menselijk ingrijpen en is gewend aan de omgeving. Om die reden gaan wilde planten soepeler om met klimaatverandering; ze zijn sterker en passen zich makkelijker aan.
Beter/Leven
In de rubriek Beter/Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van o.a. gezondheid, geld en duurzaamheid.
Let er bij het kopen van zaden of planten wel op dat ze biologisch zijn. ‘Planten in het tuincentrum zijn vaak opgekweekt met veel bestrijdingsmiddelen’, zegt Mommer. Insecten houden daar niet van en ontwijken dit soort planten steevast. Volgens de plantenecoloog kun je dan beter zaden kopen, want die zijn minder bespoten.
‘Het hoeft allemaal niet zo netjes te zijn’, voegt ecoloog Joop Spijker van de Wageningen Universiteit toe. Bloemrijk gras hoef je bijvoorbeeld maar een of twee keer per jaar te maaien. Sterker nog: hoe rommeliger, hoe beter.
Tegelijkertijd hoef je niet je hele tuin te laten overwoekeren. Je kunt makkelijk sommige stukken meer of minder onderhouden. Zo heb je zowel ruimte voor de kinderen om te voetballen als voor bijen om op zoek te gaan naar eten.
Ook als je geen tuin hebt, kun je bijdragen aan de biodiversiteit. Op balkons is vaak genoeg ruimte voor een plantenbak en je kunt bloembakken ophangen. Maar ook hier geldt: variatie is cruciaal.
Beter nog dan een groene tuin is een groene straat. Hoe meer tuinen met gevarieerde planten, bloemen en kruiden, hoe meer kans op biodiversiteit. Dan kunnen bijen makkelijk meer voedsel vinden en kunnen egels van de ene naar de andere tuin banjeren om slakken op te eten. Daarbij kan het ook gewoon gezellig zijn om met je buren te werken aan een plek voor insecten en vogels.
Ruimte maken voor de natuur is niet ingewikkeld, maar gaat verder dan een grasmat uitrollen. In ruil voor wat extra moeite krijg je de natuur in je achtertuin en draag je bij aan de biodiversiteit. Mommer: ‘Als je ruimte maakt voor de natuur, komt die echt wel terug.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden