Sinds juli 2021 zit er statiegeld op kleine flesjes, en sinds april dit jaar ook op blikjes. Doel was om daarmee de hoeveelheid zwerfafval te verminderen en meer verpakkingen te recyclen. Jaarlijks gaan er in Nederland 900 miljoen kleine flesjes en 2,5 miljard blikjes over de toonbank, dus van tevoren was al duidelijk dat recyclen een aanzienlijke inspanning zou vereisen. Begin augustus vielen de resultaten nog tegen: in 2022 zijn 68 procent van de flesjes ingeleverd, terwijl de doelstelling 90 procent is.
Demissionair staatssecretaris van Milieu Vivianne Heijnen heeft daarom donderdag haar onvrede geuit tegen het Afvalfonds Verpakkingen, bevestigt haar ministerie na berichtgeving van het AD. Dit fonds is namens de producenten van flesjes en blikjes verantwoordelijk voor de inrichting van het statiegeldsysteem. Heijnen ziet ook aanwijzingen dat de inzameling van blikjes nog niet loopt zoals gewenst. Bij de volgende jaarcijfers wil ze verbetering zien, aldus haar woordvoerder.
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Heijnen wil het voor burgers zo laagdrempelig mogelijk maken om hun verpakkingen in te leveren, en verwacht daarom dat het Afvalfonds meer inleverpunten regelt. Waar die komen, is aan het fonds zelf, maar ‘het zou logisch zijn als er meer komen op treinstations’. Het fonds moet de inleverpunten betalen van het geld dat overblijft als mensen hun verpakkingen met statiegeld niet inleveren.
Volgens zwerfafvalactivist Dirk Groot, beter bekend als de Zwerfinator, werkt de invoering van statiegeld wel degelijk: ‘Ik vind nu 75 procent minder blikjes op straat dan voorheen.’ Toch ziet ook hij problemen, zoals het hoge aantal geplette flesjes en blikjes dat de automaten niet aannemen.
Hij is het met staatssecretaris Heijnen eens dat er meer inleverpunten nodig zijn. ‘Er is tegenwoordig drie keer zo veel om in te leveren, maar er zijn bijna geen inleverpunten bijgekomen.’ Naast supermarkten en treinstations zouden er volgens hem ook inleverpunten moeten komen op sportlocaties, fastfoodrestaurants en andere plekken waar je flesjes en blikjes kan kopen.
‘Meer inleverpunten maakt het systeem nog kostbaarder’, reageert Peter Rem, hoogleraar recycling en resources aan de TU Delft. ‘Statiegeld is al een dure oplossing als je zwerfafval wil voorkomen en meer wil recyclen. Ik snap niet waarom de overheid altijd kiest voor de oplossing die voor haarzelf makkelijk is, door de problemen neer te leggen bij de burger en industrie. Ik vind het een onsympathieke benadering.’
Rem wijst erop dat statiegeld voor alle consumenten een last is, terwijl slechts een kleine groep geen moeite zou willen doen om flesjes en blikjes op de juiste plek in te leveren. ‘In Singapore spreken ze specifiek de mensen aan die het probleem veroorzaken, dat lost een groot deel van het probleem op.’ De nadruk ligt daar op voorlichting vanuit de overheid, en boetes voor overtreders. ‘Ik vind dat redelijker, en het kost minder geld.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden