Hoewel de controverse rondom Crashgate in de Grand Prix van Singapore van 2008 voor velen al verleden tijd is, is het recentelijk weer een hot topic geworden. Aanleiding daarvan is voormalig Formule 1-baas Bernie Ecclestone, die begin dit jaar een interview gaf. Daarin liet hij doorschemeren dat hij en de FIA in 2008 al op de hoogte waren van de opzettelijke crash van Nelson Piquet Jr., voordat het seizoen was afgelopen. Hij kon dus ingrijpen, maar besloot dat niet te doen om de sport van een 'enorm schandaal' te behoeden. Voor Massa reden genoeg om juridische mogelijkheden te verkennen.
Massa stelde daarop dat het 'zeer triest' is om 'erachter te komen dat een race gestolen is'. Uitspraken van wijlen Charlie Whiting in de documentaire 'Mosley: It's Complicated' maakten het er niet beter op voor Massa. De voormalig wedstrijdleider, die op de vooravond van het seizoen 2019 overleed, vertelde in een deel dat niet in de definitieve versie kwam dat hij in Brazilië - het toneel van de titelbeslissende race - op de hoogte was van het voorval in Singapore.
Een nadeel voor Massa in deze zaak is dat in de FIA-statuten was vastgelegd dat wereldkampioenschappen niet meer betwist konden worden wanneer de bekende FIA Gala had plaatsgevonden. Toch delen de advocaten van Massa deze mening niet. Nu het juridische proces officieel begonnen is en Massa's vertegenwoordigers op een antwoord van de FIA en het Formula One Management (FOM) op de verplichte 'Letter before Claim' die ze verstuurd hebben wachten, heeft Motorsport.com gesproken met een van de hoofdrolspelers om de achtergrond van de zaak beter te begrijpen.
Bernardo Viana, van het advocatenkantoor Sao Paulo Vieira Rezende Advogados dat Massa vertegenwoordigt in Brazilië, heeft zijn licht laten schijnen op de ondernomen actie en uitgelegd waarom het team van vooraanstaande sportadvocaten ervan overtuigd is dat er een zaak is om te verantwoorden. Waar gesuggereerd werd dat deze zaak vooral om geld draait, maakt Viana meteen duidelijk dat dat niet het geval is. "Het doel is om de trofee mee naar huis te nemen. Het is niet financieel van aard", zegt Viana in gesprek met Motorsport.com. "Om dat te bereiken zullen er verschillende maatregelen worden genomen met verschillende doelen: sommige om informatie te verkrijgen en andere om verklaringen te verkrijgen. We willen dat alles wat in 2008/2009 gebeurde aan het licht komt. We hebben veel vertrouwen in het bewijs dat we hebben, zonder afbreuk te doen aan de aanvullende bewijzen waar we naar op zoek zijn, en zonder afbreuk te doen aan alles wat aan het licht zal komen. We begrijpen dat er nog meer informatie is die niet openbaar is gemaakt."
Het besluit van Massa om een juridisch proces te starten over de uitslag van het kampioenschap van 2008 was niet lichtvaardig genomen. En, zoals Viana uitlegt, gebeurde dat pas nadat er consensus was bereikt onder veel vooraanstaande sportrechtexperts dat er een zaak was. "We stelden een geweldig juridisch team met expertise in vele rechtsgebieden samen om de zaken te analyseren", vertelt Viana. "We wilden tot de conclusie komen of er wel of geen claim was. En we geloven dat we een sterke zaak hebben."
Massa's juridische team bestaat uit onder andere uit de wereldberoemde sportrechtexpert Nick de Marco, die heeft geadviseerd en opgetreden voor verschillende grote internationale sportorganisaties. Maar er zijn ook vertegenwoordigers voor een breed scala aan expertise, waaronder commerciële en zakelijke geschillen, en voor meerdere rechtsgebieden. Enkele andere leden van het team zijn Michele Bernasconi, Kendrah Potts, Tony Perez, Olivier Loizon, Bernardo Viana, Lucas Hermeto, Richard Levett en Daniel Levy. "Er zijn heel veel advocaten bij betrokken", voegt Viana toe. "En het zijn de beste. Als je het team ziet, dan weet je dat dit geen juridisch avontuur is, of iets dat volledig willekeurig is, of ongegrond. Het feit dat we doorgaan, laat veel zien. Niemand van hen zou aanraden om door te gaan zonder er zeker van te zijn dat we een sterke zaak hebben."
De crash van Nelson Piquet Jr. in Singapore, wat later bekend zou staan als Crashgate.
Foto: Sutton Images
Een van de centrale kwesties in Massa's zaak is of de FIA-statuten wel of niet ruimte bieden om een eerder kampioenschap aan te vechten. Het is al lang bekend dat er een strikte tijdslimiet is voor het aanvechten van raceresultaten en wereldkampioenschappen - zelfs als er nieuw bewijs aan het licht komt. Volgens het internationaal sportief reglement van de FIA vervalt elk recht om een herziening aan te vragen veertien kalenderdagen na een kampioenschap - en vier dagen voor de datum van de FIA-prijsuitreiking van dat jaar. Bovendien is het rechtssysteem van de FIA duidelijk: de hoogste autoriteit om een uitspraak te doen is het onafhankelijke Internationale Hof van Beroep en alle personen die betrokken zijn bij een kampioenschap moeten zich hieraan houden.
Massa's juridische team is zich terdege bewust van deze regels, maar ziet deze niet als een belemmering voor de zaak. Hoewel Viana liever niet te veel argumenten die voorgedragen zullen worden wil prijsgeven, zegt hij: "Wat ik op dit moment kan zeggen, zonder in de juridische details te treden, is dat het misschien juist dit gebrek aan externe controle is dat een van de problemen zou kunnen zijn."
Een opvallende twist in de zaak was dat Ecclestone onlangs aangaf dat hij zich het interview van begin dit jaar niet kon herinneren. Volgens Viana is dat geen probleem voor deze zaak, noch dat het overlijden van Whiting en Mosley betekent dat ze niet aan een kruisverhoor kunnen worden onderworpen. "Irrelevant," zei Viana over Ecclestone's bewering dat hij vergeten was wat hij zei. "We zijn vrij zeker van het bewijs dat we hebben. Meer dan dat kan ik op dit moment niet zeggen."
Een van de andere potentiële problemen in de zaak-Massa, is dat het onderzoek van de FIA een jaar later niet heeft geleid tot een wijziging van de race-uitslag. Het is dus moeilijk te bewijzen dat de uitkomst anders zou zijn geweest als de FIA eerder had ingegrepen. Bovendien zou het Massa's zaak bovendien niet hebben geholpen als de FIA had besloten om Renault volledig uit het resultaat van de GP van Singapore te schrappen en de zege van Alonso af te pakken. Dat zou immers betekenen dat de kampioen van dat jaar, Lewis Hamilton, alleen maar meer punten zou krijgen.
Viana is van mening dat, zoals Ecclestone in zijn interview eerder dit jaar suggereerde, de juiste reactie had moeten zijn om het resultaat van de race volledig te schrappen - of elk aspect ervan te verwijderen dat was beïnvloed door de acties van Renault. "We begrijpen dat de juiste remedie de annulering van de race zou zijn, zoals Bernie toegaf en waarvan hij, Mosley en Whiting altijd begrepen hebben dat dit het geval was", zegt hij. "Het was de juiste manier om de regels te hanteren. En zelfs als ze de race gedeeltelijk wilden schrappen, laten we zeggen de race tellen tot ronde 14 [toen Piquet crashte], dan zou Felipe ook kampioen zijn geweest, op basis van de reglementen van die tijd. Hij zou dan 50 procent van de punten pakken. Felipe werd die dag beroofd van 10 punten en hij verloor het kampioenschap met één punt. De rekensom is dus heel duidelijk."
Felipe Massa liep in 2008 de titel mis, maar vecht het resultaat nu aan.
Foto: Motorsport Images
Massa staat er voorlopig alleen voor in zijn zaak, aangezien zijn toenmalig werkgever Ferrari zich niet heeft aangesloten. Dat is volgens Viana niet essentieel voor de zaak, omdat anderen binnen de paddock privé hun steun hadden uitgesproken. "Er zijn veel mensen die zo bang zijn om zich uit te spreken, dat zegt wel veel volgens mij", legt hij uit.
"We gaan niet wachten tot Ferrari ons steunt, maar we zouden hun steun natuurlijk toejuichen omdat ze de titel samen met ons hebben verloren. Ik denk dat de tifosi hun statement heel duidelijk hebben gemaakt in Monza [met een vlag met de tekst 'Felipe 2008 kampioen']. Felipe ontvangt veel berichten van de tifosi, via sociale media en via voormalige werknemers elke keer dat hij contact met ze heeft. Het is logisch dat Ferrari dit steunt, want Felipe won het zestiende rijderskampioenschap voor Ferrari. Maar natuurlijk gaan we daar niet op wachten, we gaan verder, met of zonder."
Spandoek als steunbetuiging aan Felipe Massa in Monza.
Foto: Jon Noble
Viana maakt duidelijk dat er geen contact is geweest met Hamilton of zijn vertegenwoordigers, maar benadrukt dat deze juridische kwestie niet gericht is aan het adres van de Brit. "Felipe heeft niks tegen Hamilton, helemaal niks. Deze zaak is gericht tegen wat de vorige leiders van FOM en FIA hebben gedaan. We hebben niets tegen Hamilton."
Massa's juridische team wacht momenteel op antwoord van de FIA en FOM over zaken die verband houden met de zaak. Een oorspronkelijke deadline van aanstaande vrijdag voor het geven van antwoorden voordat een mogelijke rechtszaak voor het Britse Hooggerechtshof begint, is in de ijskast gezet terwijl de discussies over een realistisch tijdschema worden voortgezet. "Ze hebben om meer tijd gevraagd en we zijn intern aan het beoordelen of we ze in goed vertrouwen meer tijd gaan geven", geeft Viana aan. "Ze zitten nog steeds binnen de tijd die we ze hebben aangeboden, dus we wachten op hun antwoord. Als hun reactie adequaat is, en als ze ons benaderen voor een gesprek, dan is dat prima. Als hun reactie niet adequaat is, dan gaan we gewoon door met de juridische strategie die we hebben liggen."
Viana herhaalde ook zijn overtuiging dat de waarheid over wat er in 2008 en 2009 is gebeurd naar boven zal komen als onderdeel van het proces rondom de rechtszaak. "Zodra de rechtszaken zijn afgerond, zullen er geen onderhandelingen of gesprekken achter de schermen plaatsvinden die in 2008 en 2009 zijn gevoerd door alle belanghebbenden en die verborgen zullen blijven", verklaart hij. "Dat zal allemaal aan het licht komen. Dus iedereen die de sport, de fans, Felipe, Brazilië, Italië heeft bedrogen of iedereen die zijn wettelijke of contractuele verplichtingen niet is nagekomen: dat zal voor iedereen zichtbaar zijn. Geen middel zal onbeproefd blijven. De verkenningsfase van deze rechtszaken gaat erg interessant worden."
De FIA en FOM hebben tot nu toe geen commentaar gegeven op de zaak-Massa zolang het juridische proces loopt. Vanwege deze zaak is ook besloten dat Massa voorlopig niet als F1-ambassadeur in de paddock verschijnt.
Bernardo Viana, advocaat van Felipe Massa
Foto: Divulgacao
Source: Motorsport