‘Countdown! Ik had Bart naar Hilversum gebracht, hij ging een pilot maken voor een kinderprogramma. Dat werd later Boos. Hij had geen auto, ik wel. Bij Countdown was een van de regie-assistenten ziek. Of ik haar wilde vervangen. Nou, goed hoor. Een paar dagen later vroegen ze of ik wilde blijven en werkte ik plotseling voor een populair popprogramma. Ik was pas 18 jaar oud.
‘Over werken bij de televisie had ik nog nooit nagedacht. Simone van Walraven presenteerde het programma toen, Adam Curry was net weg. Ik schreef alle teksten van de liedjes uit voor de regisseur en gaf aan wanneer er een saxofoonsolo of een drumsolo begon. Dan kon hij daarmee rekening houden. Daardoor kan ik nog steeds honderden liedjes meezingen.
Over de auteur
Paul Onkenhout werkt sinds 1990 voor de Volkskrant. Hij schrijft over media, populaire cultuur en voetbal.
‘Alle beroemde bands kwamen langs. Ik zat naast Phil Collins tijdens het eten. Heel leuke man. Whitney Houston eiste dat de temperatuur in de studio 24 graden zou zijn. Dat was nog lastig, met al die lampen. Daarna werd ik regisseur van Boos, het eerste programma dat Bart mocht maken. We zijn nooit meer uit Hilversum weggegaan.’
‘Haarlem. Het is een mooie stad en het bruist er. Mijn man en ik hebben ooit overwogen om er te gaan wonen, maar hier in Soesterberg hebben we de ruimte, een huis met zo’n tuin konden we in Haarlem niet betalen.
‘Ik was pas 4 toen we vanuit Haarlem naar Hillegom verhuisden. Ik heb me er nooit prettig gevoeld. Met Hillegom is niet veel mis, maar de mensen in onze kennissenkring zeiden lelijke dingen over mijn ouders en over Bart en mij: dat we niet deugden en nooit iets zouden bereiken. Er was veel haat en nijd. Toen ik 18 werd, zijn Bart en ik naar Hilversum verhuisd. Het voelde als een bevrijding.
‘Bart werd ziek in Hillegom en mijn ouders gingen uit elkaar, dat hielp ook niet. Ze waren uit elkaar gegroeid. Mijn moeder was een vrouw die voor een ziek kind zorgde en mijn vader kon niet met die situatie omgaan. Hij wilde een gewoon leven en vertrok. Mijn ouders hebben nooit meer contact gehad, tot anderhalf jaar geleden. Op mijn aandringen heeft mijn vader mijn moeder gebeld. Na veertig jaar zijn ze weer on speaking terms, het is bijna een wonder.’
‘Mijn vader had een beddenwinkel in de Grote Houtstraat, het Haarlems Matrassenhuis. Als de zaak dicht was mochten we er spelen en sprongen we op de bedden. Voor de grap gingen we soms in de etalage op een bed liggen. Ooit had mijn vader het idee om Bart de zaak over te laten nemen, maar dat was uitgesloten. Ik had ook geen interesse.
‘Ik ben in vaste dienst bij BNNVara, maar ik voel me een kleine zelfstandige. Ik zit op mijn eigen eilandje, als de enige meercamera-regisseur bij de omroep. Ik ben de vaste regisseur van 2 voor 12, Per seconde wijzer en Kassa. Ja, typische Vara-programma’s, grappig toch? Het zijn natuurlijk een beetje oubollige programma’s, maar veel mensen beleven er plezier aan.’
‘Laatst heb ik weer meegewerkt aan Spuiten en slikken, het is alleen online nog te zien. Het was een echt BNN-programma, ik heb het vaak geregisseerd. Spuiten slaat op seks en slikken op drugs, toch? Allebei, zeg ik. Seks is in het leven heel belangrijk en ook drugs spelen een grote rol, ook in het leven van mijn kinderen.
‘Als ze naar een festival gaan, vragen mijn man en ik wat ze gaan doen. Soms gebruiken ze ecstasy, soms 3-MMC. We proberen het ze niet uit hun hoofd te praten. Ik heb vroeger ook alle drugs geprobeerd die er bestonden. Als je drugs gebruikt op een festival, met mate, stort je echt niet meteen de afgrond in, zoals veel mensen aan de zijlijn denken.
‘Spuiten en slikken was destijds best wel heftig, maar het ging toch echt om de boodschap. We lieten jongeren zien dat seks normaal is, ook dingen als sm. En over drugs gaven we informatie. Drink genoeg water als je ecstasy gebruikt, bijvoorbeeld, maar niet te veel, want dan kun je doodgaan aan watervergiftiging. Dat soort dingen heb ik ook allemaal aan mijn kinderen verteld.’
‘Ik heb de programma’s van Bart altijd ervaren als onderbroekenlol. Mannenhumor. Laurens Drillich en Maarten van Dijk bedachten ze voor BNN en schreven de teksten, zij hielden van die humor. En Bart ook. Het was heel simpel in die tijd. Er werd iets bedacht en hup, we gingen het maken.
‘Ik heb de afgelopen tijd veel dingen van Bart teruggekeken en ik beheer zijn YouTubekanaal, daar ben ik vorig jaar mee begonnen. Op een gegeven moment vond ik het naar om hem te zien, toen ben ik er even mee gestopt. Het raakte me te veel, maar ik ga het weer oppakken. Er is nog zo veel mooi materiaal.
‘Dit kan echt niet meer, dacht ik soms als ik iets terugkeek. Jammer, het was destijds juist zo fijn dat we alles konden maken. De harde grap wordt steeds minder gewaardeerd. Het slaat door, en niet de goede kant op. Bart als weerman Gilles de la Tourette kan nu ook nog wel, maar Bart als Adolf Hitler die Eva Braun belaagt zou niet meer worden geaccepteerd, terwijl ik het nog steeds héél grappig vind.
‘Bart maakte zijn grappen nooit ten koste van anderen. Het was niet de bedoeling om mensen voor schut te zetten of zich rot te laten voelen. Hij wilde mensen laten lachen. Afzeik-tv hebben we niet gemaakt.’
‘Dat is makkelijk. BNN. En dat zal het altijd blijven, ondanks de Vara-programma’s die ik regisseer. BNN en de Vara zijn als water en olie. Ze zitten in één glas, maar mengen niet. Ik heb niks tegen ze hoor, ik vind ze aardig, maar Vara-mensen zijn andere mensen dan BNN-mensen. Het is het museum versus het festival, sandalen versus gympen, een ribbroek versus een afgeknipte spijkerbroek.
‘De dna’s zijn verschillend. Er is destijds ook nooit een poging gedaan om de twee groepen samen te brengen. Iedereen ging na de fusie gewoon door met zijn werk. Op borrels vormen mensen van de Vara en van BNN nog steeds aparte groepjes. Dat betekent niet dat de fusie is mislukt. BNNVara maakt mooie tv-programma’s en mooie radioprogramma’s.’
‘Allebei. We hebben zó gelachen. Voor De stalkshow achtervolgden we Patrick Kluivert in Barcelona. Nou, zo is het wel goed, dacht Patrick na de tweede ontmoeting. Maar Bart stond later gewoon weer naast hem bij de bakker, verstoorde een lunch en een diner met zijn vrienden en stond ’s avonds voor zijn deur toen hij naar bed ging.
‘Bijna iedereen vond het best en speelde mee, Patrick Kluivert ook. Ze vonden Bart leuk. Het zou een ander niet zijn gelukt, die zou een klap voor zijn kanis hebben gekregen. Mensen zagen hem als ongevaarlijk. Hij heeft een paar dingen gemaakt die mislukten, een paar keer deed hij lelijk tegen mensen, maar over het algemeen was het leuk en onschuldig.
‘Hij had wel altijd een duwtje nodig. Dat gaf ik dan. Toen we voor Waar kan ik je ‘s nachts voor wakker maken? helemaal naar het huis van Marco Borsato in fokking Schagen waren gereden, zei hij dat hij niet zou aanbellen. Borsato had ooit gezegd dat ze hem ’s nachts wakker konden maken voor duiken en voor sushi. Ja, hallo Bart, we hebben een sushikar geregeld en bij de Vinkeveense Plassen staat een duikteam klaar. Bel nou maar gewoon aan.
‘Borsato was de leukste van allemaal. Hij at de sushi en sprong in een duikpak het water in, midden in de nacht, in november. Ursul de Geer was boos, Jaap Jongbloed en Paul de Leeuw deden niet eens open, terwijl we leuke dingen met ze zouden gaan doen. Voor De Leeuw hadden we een frituurkar geregeld, hij had gezegd dat ze hem wakker konden maken voor een nasibal of bamihap. Vooral van hem viel het me ontzettend tegen. Ontzettend kinderachtig. Zo stom.’
‘Tietentubbie had blote borsten. Veel mensen dachten dat ik Tietentubbie was, maar dat was niet zo, het was een secretaresse bij BNN. Teringtubbies was zó leuk om te maken, om het brave Teletubbies op de hak te nemen. Bart die zijn kont afveegde met een konijn, Theo van Gogh die rondliep als een Teringtubbie, het was enorm grappig.
‘Bart vond het geweldig, hoewel het in dat pak niet uit te houden was. Mijn man en ik werden een keer uitgenodigd voor een verkleedpartijtje. Toen hebben wij twee van die pakken geleend, dat leek ons leuk. De hitte was ondragelijk en we moesten de hele avond op de foto met de ouders van de kinderen. Het was de hel.’
Mirjam de Graaff
1969 Op 19 mei geboren in Haarlem
1988 Regie-assistent Veronica’s Countdown
1996- 2023 Regisseur van onder meer Boos, Veronica Goes…, Spuiten en slikken, alle programma’s van Bart de Graaff, bnn@work, De lama’s, 2 voor 12, Per seconde wijzer, Kassa
2002 Bart de Graaff overlijdt
2002 Oprichting Bart de Graaff Foundation
2015 Ambassadeur Nierstichting
2022 Beheerder van het YouTubekanaal Bart de Graaff
Mirjam de Graaff is getrouwd met haar eerste liefde, ondernemer Peter Jan Smit. Ze hebben twee zoons, Bikkel (20) en Raff (18), en een dochter, Keet (16). Ze wonen in Soesterberg.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden