De VS en Europa zijn vanaf het begin van Poetins oorlog tegen Oekraïne teruggeschrokken voor no-flyzones of beschermde graankonvooien die paal en perk zouden stellen aan de oorlogsmisdaden die Rusland nu vrijelijk pleegt tegen Oekraïne en zijn bevolking. Elke Europeaan zal het pijn doen dat wij deze misdaden op ons continent toestaan. Maar het herinnert ons wel aan de grotere vraag die wij allen moeten beantwoorden – en die cruciaal zal zijn voor de uitkomst van de oorlog en de toekomst van dit continent. Kunnen de vrije landen van Europa het politiek, economisch, militair opbrengen zolang als nodig is Poetin een halt toe te roepen?
Tot dusver is het antwoord wat de ondersteuning van Oekraïne betreft overwegend positief, vooral dankzij de grote steun van de Verenigde Staten. Iedereen hoopt dat de steun voor Oekraïne ongeschonden door de Amerikaanse verkiezingen zal komen, maar er zijn indicaties van het tegendeel. En sowieso moet Europees veiligheidsbeleid meer zijn dan hoop dat de Amerikaanse cavalerie ons nog één keer zal redden. Heeft Europa wat nodig is om Oekraïne te redden en Poetin te stoppen? Politiek en militair was het antwoord de afgelopen decennia negatief. Maar die combinatie van oogkleppen en veiligheidspolitieke luiheid is in deze wereld geen optie meer.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Europeanen hebben samenlevingen gecreëerd waarin heel veel ruimte is voor mensen om te zijn wie ze willen zijn, een verworvenheid om trots op te zijn. Maar we hebben geen vinger uitgestoken om deze vrijheden te beschermen. Nu zijn Europese landen bezig de betekenis daarvan te herontdekken. Langgekoesterde taboes moeten sneuvelen. De Europese wapenindustrie moet worden ingericht en ondersteund om de middelen te produceren om ons en Oekraïne te verdedigen. Dat kwartje moet nog vallen bij de pensioenfondsen, die hun beleggingen in defensie juist afbouwen.
De Europese Unie is de juiste richting ingeslagen, maar de urgentie ontbreekt nog steeds om de ondersteuning van Oekraïne, ook qua industriële productie, veel ambitieuzer en structureler aan te pakken. Maar die signalen zijn nodig om Poetin te verslaan.
Maar weerbaarheid is ook een politieke en maatschappelijke kwestie. Kijk bijvoorbeeld naar het moderne Zweden, waar meer jongeren zich inschrijven voor een vrijwillig ‘dienjaar’ in de krijgsmacht dan er nodig zijn. Of naar Litouwen, waar een leger vrijwilligers Russische desinformatie bestrijdt. Het vraagt ook om een meer geopolitieke blik dan men in Den Haag gewend is. Zo is bijvoorbeeld de ingrijpende herinrichting en uitbreiding van de EU de komende jaren onontkoombaar om de destabiliserende krachten op dit continent te verslaan.
Makkelijk is het allemaal niet, pijnloos evenmin. En de Europese democratieën hebben tegenwind van dezelfde verwoestende krachten als de Amerikaanse. Maar er valt weinig meer te kiezen. Wie nog gelooft dat de imperialistische en genocidale oorlog van Poetin tegen Oekraïne nog valt af te kopen met een ‘deal’, is geen ‘realist’ maar een windvaan die knollen voor citroenen verkoopt. Precies deze Europese houding heeft Poetin gesterkt in zijn overtuiging dat hij zou kunnen wegkomen met zijn agressie. Appeasement is herhaaldelijk geprobeerd, het werkte niet. Blijft over, in navolging van de Oekraïners: weerstand bieden.
Source: Volkskrant